... jest oczywiście datą najważniejszego wynalazku, który odmienił ludzkość. Wynalazek ten zapoczątkował tzw. Złoty Wiek. Nazwa tego wynalazku to "wolny przemysł". Rok wejścia w życie zasad wolnego przemysłu to rok 1579.
Rok ten przeszedł do klasycznej (bezmyślnej) historii, jako rok zawarcia Unii Utrechckiej, która kojarzy się historykom z narodzinami holenderskiego imperium. Zawarcie Unii Utrechckiej to jednak, z tej perspektywy, tylko symbol klasycznej (biurokratycznej) historii. Wojna z Watykanem i Hiszpanią zaczęła się ponad 10 lat wcześniej - w roku 1566 - oficjalnie w 1568. Faktyczny przełom w tej wojnie nastąpił w roku 1588 po klęsce floty hiszpańskiej w wojnie z Anglią, kiedy Holendrzy w pewnym sensie rozpoczęli zwycięski marsz. Z perspektywy klasycznej (politycznej) historii daty 1568 i 1588 są ważniejsze niż data 1579.
Wynalazcy nie zdawali sobie sprawy z wagi swojego wynalazku, a prawdopodobnie nawet nie mieli świadomości, że wynaleźli coś nowego. Z początku nazywali to „vrije nering” i kojarzyli to z sabotowaniem feudalnego systemu cechowego poprzez zakładanie "wolnych interesów". Używali też tego określenia jako eufemizm piractwa. Traktowali „vrije nering”, jak coś w rodzaju piractwa miejskiego. Zapisy Unii Utrechckiej dały "wolnym interesom" prawną ochronę przed terrorem cechowym.
Dopiero w 1776 roku szkocki filozof Adam Smith z pełnym zrozumieniem nazwał "wolnym przemysłem" wynalazek sprzed 200 lat - wynalazek, który odmienił ludzkość. Przez prawie 200 lat ludzie (poza Niderlandami) nie rozumieli, co się stało i jak to się stało, że świat skolonizowany przez Hiszpanię, Portugalię, Anglię i Francję nagle (w niecałe 100 lat) został zasypany okrętami wyprodukowanymi w holenderskich stoczniach. To się historykom w głowie nie mieściło, więc chowali głowę w pasek i udawali, że nie widzą, iż 75% okrętów pływających po morzach, to okręty holenderskie (chyba tylko Cromwell to widział, ale to już inna historia).
Sami twórcy zapisów traktu Unii Utrechckiej pewnie nie zdawali sobie sprawy, że odmieniają świat. Zapisy ekonomiczne w traktacie traktowali, jako zapisy chroniące holenderskie interesy przed Hiszpanami, wzmacniające finansowanie armii i floty. Jednak zwykli ludzie, którzy zbiegli od swoich panów do Holandii, wiedzieli, że w Holandii dostaną wolność, najwyższe wynagrodzenia za pracę i prawną ochronę świętości bezstronnych umów o pracę oraz że mury holenderskich miast obronią zbiegów przed pościgiem feudalnych "psów gończych". Tak narodziła się cywilizacja nowego typu, zwana Wolnym Światem.
Data 1579 jest najważniejszą datą w historii ludzkości nie dlatego, że rok ten symbolizuje początek upadku imperium Habsburgów, nie dlatego, że narodził się zalążek nowego światowego imperium nowego typu (handel bez podbojów), nie dlatego, że powstało nowe państwo w Europie, czy co tam jeszcze kojarzą polityczni... ale dlatego, że w tym roku narodził się nowy rodzaj gospodarki, który odmienił świat zniewolony w świat wolnych ludzi. Jak dowodził Smith, wolny przemył, czyli uwolnienie rynku pracy od barier feudalnych, prowadzi do bogactwa narodów i zamożności pracowników, właśnie dzięki prawu o wolności i ochronie prawnej wolnych bezstronnych umów między wolnymi obywatelami.
Komentarze
Pokaż komentarze (8)