Podatki

Wysokość i struktura podatków może być policzona na podstawie racjonalnych symulacji, dlatego nie ma sensu formułować konkretnych wartości liczbowych w programie racjonalnej władzy. Racjonalne prawa powinny podawać algorytmy obliczania optymalnych podatków.

Przykład progresywnego obciążenia: Ściganie złodziei zawsze jest w interesie okradzionych, więc gdyby państwo było czysto policyjne, to nie każdy obywatel powinien wynagradzać państwo za zwrot skradzionego mienia, a im ktoś bogatszy, tym więcej kosztuje ochrona jego mienia i tym więcej motywacji mają złodzieje, żeby spróbować go okraść, a więc efekt się kumuluje: dwa razy bogatszy obywatel płaci cztery razy wyższy podatek, a najbiedniejsi obywatele powinni wręcz dostawać pieniądze od państwa, żeby nie potrzebowali kraść.

Przykład liniowego obciążenia: System finansowy obejmujący koszty produkcji i niszczenia pieniędzy, działania ministerstwa finansów itp. jest naturalnie zależny od liczby pieniędzy, więc gdyby państwo było organizacją czysto finansową, to zbierałoby podatek liniowy – kto więcej zarabia, ten proporcjonalnie więcej płaci.

Przykład pogłównego obciążenia: Koszty utrzymania szkół publicznych z zasady obciążają tę samą wartość tego samego prawa wszystkich obywateli, więc gdyby państwo utrzymywało z podatków tylko szkoły publiczne, to każdy obywatel powinien płacić tę samą kwotę podatku, jako zwrot kosztów otrzymanej edukacji.

Przykład feudalnego obciążenia: Pomoc socjalna jest z natury solidarną pomocą zainteresowanych i współczujących, zgodnie z zasadą, że syty nie zrozumie głodnego. Państwo czysto socjalne zabierałoby więc biednemu więcej pieniędzy niż bogatemu, żeby pomóc najbiedniejszym. Typ państwa socjalnego kształtuje się także tam, gdzie rządzi mafia, gdyż haracz najłatwiej ściągnąć od bezbronnego, a bogaty zawsze jakoś ominie prawo i nie zapłaci podatku: skorzysta z ulgi, zwolnienia, sfałszuje księgi, zarejestruje się w raju podatkowym, zgarnie nienależny zwrot VAT i wyjdzie na plus. Jak widać, państwo socjalne, państwo feudalne i mafia, to w istocie to samo – biedni pomagają bardzo biednym i bogatym.

W podobny sposób można zasymulować wszystkie koszty pokrywane z podatków i je zsumować. Przybliżone szacunki pokazują, że optymalny jest podatek lekko progresywny, gdyż przeważają progresywne składowe kosztów państwa. Dobry rząd, to rząd mający maksymalne poparcie społeczne, czyli rząd obciążający sprawiedliwie wszystkich zainteresowanych rządową pomocą. Dobry rząd prezentuje publicznie wszystkie algorytmy podatkowe, pozostawiając niewiele do decyzji politycznych. Takie podatki obywatele chętnie będą płacić zgodnie z umową społeczną.