13 obserwujących
229 notek
167k odsłon
288 odsłon

Legiony Polskie

Wykop Skomentuj82


Legiony Polskie utworzone w 1914 roku, były ostatnią formacją wojskową powstałą w czasie zaborów, powołaną do odzyskania niepodległości. Nawiązywały do czynu legionowego epoki napoleońskiej, powstałych w 1797 roku Legionów Polskich zorganizowanych przez Jana Henryka Dąbrowskiego.

Obie formacje uczestniczyły w wielkich ogólnoeuropejskich konfliktach. Działania Legionów Dąbrowskiego zakończyły się wraz z klęską Napoleona w 1815 roku. Heroiczna walka Legionów Polskich w czasie I wojny światowej sprawiła, że sprawą polskiej niepodległości zainteresowały się mocarstwa światowe.

Bez Legionów sukces ten byłby niemożliwy. W rezultacie tego, a także wielu działań dyplomatycznych, Polska odzyskała swą państwowość. Dla następnych pokoleń Polaków stały się więc symbolem skutecznej zbrojnej walki o niepodległość Ojczyzny.

Zalążkiem Legionów były paramilitarne organizacje strzeleckie działające legalnie w Galicji przed wybuchem wojny. W 1910 roku założono w Krakowie Towarzystwo „Strzelec” zaś we Lwowie Związek Strzelecki.

Po wybuchu Wielkiej Wojny Piłsudski przystąpił do realizacji, uzgodnionego z Austriakami planu rozniecenia w Królestwie Polskim anty carskiego powstania. Chciał porwać rodaków do walki, a na wyzwolonym terenie stworzyć struktury administracyjne przyszłego państwa. Ze związków strzeleckich utworzył I Kompanię Kadrową, która 6 sierpnia 1914 roku wyruszyła z Oleandrów na teren zaboru rosyjskiego. Wyprawa ta zakończyła się fiaskiem, bo społeczeństwo zaboru rosyjskiego odniosło się do tego z nieufnością. Idealistycznie nastawionych żołnierzy spotkał wielki zawód.

Austriacy postanowili przerwać tę nieefektywną dla nich akcję, a dalsze losy oddziałów stanęły pod znakiem zapytania. Uratowała ich inicjatywa polityków galicyjskich z Koła Polskiego, którzy w porozumieniu z władzami austriackimi zaproponowali utworzenie Legionów Polskich przy boku armii austriackiej. 16 sierpnia 1914 roku powstał Naczelny Komitet Narodowy, który miał być organem zwierzchnim Legionów.

Piłsudski ze swoimi strzelcami przystąpił do tej inicjatywy, chcąc utrzymać narodowe oddziały nawet pod zwierzchnością austriacką. Jednocześnie powołał konspiracyjną Polską Organizację Wojskową działającą w zaborze rosyjskim.

Planowano utworzenie dwóch Legionów, Zachodniego z siedzibą w Krakowie i Wschodniego z siedzibą we Lwowie. Legion Wschodni został rozwiązany we wrześniu 1914 roku na skutek niepowodzeń armii austro-węgierskiej pod Lwowem. Oddziały Piłsudskiego weszły do Legionu Zachodniego stając się podstawą I pułku.

Wkrótce napływ ochotników z drużyn „Sokoła” i drużyn Bartoszowych pozwolił stworzyć 2 pułk, a 3 pułk powstał z Legionu Wschodniego. Dowództwo nad Legionem Zachodnim objął gen. Karol Trzaska-Durski.

Do połowy 1915 roku utworzono trzy brygady Legionów. I Brygada, której trzon stanowili strzelcy Piłsudskiego (1 pułk) powstała 19 grudnia 1914 roku. Piłsudski dowodził nią do września 1916 roku, a po nim płk. Kazimierz Sosnkowski i płk. Marian Januszjtis-Żegota. Autorytet Piłsudskiego był niepodważalny. Żołnierze, bardzo młodzi ludzie, nazywali go „Dziadkiem”, postrzegając go jako opiekuna legionistów. Piłsudski bardzo dbał o polski charakter legionów, w nazwie, rozkazodawstwie, odznaczeniach i umundurowaniu. W I Brygadzie nakryciem głowy była słynna zwykła „maciejówka” ze srebrnym orłem.

II Brygada powstała z 2 i 3 pułku 8 maja 1915 roku a jej dowódcami byli kolejno płk. Ferdynand Kuettner i płk. Józef Haller. Miała ona przydomek „karpackiej” lub „żelaznej”, po ciężkich bojach w Karpatach Wschodnich ze słynną szarżą pod Rokitną.

III Brygada powstała również 8 maja 1915 roku w Piotrkowie Trybunalskim i Radomsku z ochotników z zaboru rosyjskiego. Jej dowódcą był m.in. płk. Bolesław Roja.

Brygady legionowe walczyły w Królestwie Polskim, Galicji, Karpatach Wschodnich, Besarabii oraz na Bukowinie i Wołyniu w ramach armii austro-węgierskiej. Tam, na początku lipca 1916 r., pod Kostiuchnówką, stoczyły wspólnie swoją największą bitwę. Kampania wołyńska zakończyła ich szlak bojowy.

Żołnierze legionowi dawali świadectwo dobrej znajomości rzemiosła wojennego, dzielności, niekiedy wręcz brawury, poświecenia i niezłomności. Liczyli, że ich zbrojny wysiłek oraz krew przelana na polu walki przybliży dzień wskrzeszenia państwa polskiego. Jednak Austro-Węgry i Niemcy, nie podejmowały żadnych działań w sprawie polskiej.

Narastał konflikt między Józefem Piłsudskim, który dla większości legionistów był ideowym przywódcą i najwyższym autorytetem, a Komendą Legionów Polskich i NKN-em. Doprowadził on do dymisji Piłsudskiego z Legionów we wrześniu 1916 roku ale jednocześnie wymusił przekształcenie Legionów Polskich w formację wyższego rzędu – Polski Korpus Posiłkowy (PKP). Stan Legionów wynosił 17 400 żołnierzy i oficerów.

Wykop Skomentuj82
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Kultura