4 obserwujących
144 notki
82k odsłony
78 odsłon

OBOWIĄZKI I PRAWA POLICJANTA I OBYWATELA WZGLĘDEM SIEBIE

Wykop Skomentuj

image

Prawo jasno definiuje obowiązki i uprawnienia policjanta wobec obywatela w czasie podejmowania przez niego czynności służbowych m.in. interwencji. Głównymi aktami normatywnymi regulujące te kwestie są:


•    Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
•    Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 lutego 2020 r. w sprawie postępowania przy wykonywaniu niektórych uprawnień policjantów
•    Zarządzenie nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie Zasad etyki zawodowej policjanta


Uprawnienia policjanta wobec obywatela szczegółowo wypisane są w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Jednakże, pierwszy i najważniejszym obowiązek zgodnie z brzmieniem art. 14 ust. 3 ustawy to: „Policjanci w toku wykonywania czynności służbowych mają obowiązek respektowania godności ludzkiej oraz przestrzegania i ochrony praw człowieka”, nadto art. 15 ust. 6 tej ustawy, stanowi: „Czynności wymienione w ust. 1 powinny być wykonywane w sposób możliwie najmniej naruszający dobra osobiste osoby, wobec której zostają podjęte.”


Pierwsze artykuły ustawy można krótko podsumować stwierdzaniem, że funkcjonariusz wobec osoby przy której podejmowane są czynności musi zachowywać się z należytą godnością, bez buty i z taktem. Ma obowiązek przestrzegania wolności i praw człowieka oraz w żadnym wypadku nie może ich naruszać, tak jak przystoi funkcjonariuszowi publicznemu.


W sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa, zgodnie z zasadami etyki zawodowej policjanta, powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębienia społecznego zaufania do Policji.


Każdorazowe nieprawidłowe zachowanie policjanta oraz złamanie przez niego fundamentalnych zasad, może zostać uznane za przewinienie dyscyplinarne zgodnie z art. 132 ustawy o Policji. Poza kwestią profesjonalnego podejścia funkcjonariusza do obywatela, spoczywają na nim obowiązki wynikające z Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 lutego 2020 r. w sprawie postępowania przy wykonywaniu niektórych uprawnień policjantów.


Zgodnie z § 2 pkt. 1 w/w rozporządzenia każdy policjant, który przystępuje do czynności służbowych związanych z wykonywaniem uprawnień m. in. legitymowania lub zatrzymywania osób musi podać swój stopień, imię i nazwisko, w sposób umożliwiający odnotowanie tych danych, przyczynę podjęcia czynności służbowych, a na żądanie osoby, wobec której jest prowadzona czynność, podaje podstawę prawną podjęcia tej czynności.


Policjant, po zakończeniu wykonywania czynności służbowych, musi (nie, że może ale ma taki obowiązek) poinformować ustnie osobę, wobec której podjęto czynności, o prawie złożenia do właściwego miejscowo prokuratora zażalenia na sposób przeprowadzenia tych czynności. Kwestię tę reguluje § 2 pkt. 4 rozporządzenia w sprawie postępowania przy wykonywaniu niektórych uprawnień policjantów.


Powołując się na powyższe dokumenty z artykułu i przepisy w nich zawarte można stworzyć, krótki wykaz obowiązków funkcjonariusza wobec obywatela i odwrotnie.


Policjant jest zobowiązany:
•    przedstawić się i podać stopień służbowy oraz podać przyczynę podjęcia czynności służbowej i podstawę prawną.
•    ustalić tożsamość osoby legitymowanej na podstawie: dowodu osobistego, dokumentu paszportowego, dokumentu elektronicznego lub innego dokumentu zawierającego fotografię i oznaczony numer z serią. (Jeżeli osoba legitymowana odmówiłaby podania danych i dokumentu, funkcjonariusz ma prawo do zatrzymania jej i doprowadzenia do jednostki organizacyjnej Policji)
•    osobę zatrzymaną poinformować o zatrzymaniu oraz uprzedzić o obowiązku podporządkowania się wydawanym poleceniom, a także o możliwości użycia wobec niej środków przymusu bezpośredniego lub broni palnej
•    po zakończeniu czynności, poinformować o prawie złożenia zażalenia na sposób przeprowadzenia czynności


Policjant ma prawo:
•    wydawać polecenia osobom postronnym, które są świadkami interwencji np. nakazując odsunięcie się, tak aby policjant mógł np. wylegitymować osobę czy przeprowadzić kontrolę osobistą. Chodzi w głównej mierze o bezpieczeństwo postronnych osób, tej, w stosunku do której podejmowane są czynności, jak i policjantów.
•    użyć środków przymusu w przypadku konieczności wyegzekwowania wymaganego prawem zachowania zgodnego z wydanym przez policjanta poleceniem
Policjant nie ma obowiązku:
•    przedstawiać się i okazywać odznaki ani podawać stopnia służbowego osobie, która rejestruje interwencję (chyba, że jest to funkcjonariusz publiczny, który jest osobą powszechnie znaną)


Obywatel jest zobowiązany:
•    Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 10, policjant ma prawo do: „wydawania osobom poleceń określonego zachowania się w granicach niezbędnych do wykonywania czynności określonych w pkt 1-5 lub 9 lub wykonywania innych czynności służbowych podejmowanych w zakresie i w celu realizacji ustawowych zadań Policji lub w granicach niezbędnych do ochrony przed zatarciem śladów przy zabezpieczaniu miejsca zdarzenia lub w celu uniknięcia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa osób lub mienia, gdy jest to niezbędne do sprawnej realizacji zadań Policji albo uniknięcia zatarcia śladów przestępstwa lub wykroczenia.” Oznacza to, że obywatel musi stosować się po poleceń i nakazów funkcjonariusza. Osoby, które nie będą stosować się do poleceń funkcjonariuszy powinny liczyć się z tym, że ich zachowanie może być zakwalifikowane jako utrudnianie prowadzenia czynności policyjnych. Skończyć się to  może nawet postawieniem zarzutów wywierania wpływu na czynności służbowe, a za to grozi do 3 lat pozbawienia wolności.
Przepisy nie wskazują niestety formy ani zakresu lub sposobu wydawania poleceń.

Wykop Skomentuj
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale