Samochód z obrazem MBCz

do katedry w Oliwie kardynał Wyszyński, poprzedzony samochodem z obrazem MBCz, przybył o godzinie 19:10 ...

18 XI 1966 r.
Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku - Urząd Spraw Wewnętrznych do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych - Departament Społeczno Administracyjny w Warszawie, pismo nr USW II-/0379/9/66, tajne, egz. nr 1.
Informacja z przebiegu kościelnych uroczystości milenijnych na terenie województwa gdańskiego w okresie od dnia l stycznia do dnia l listopada 1966 roku, dot. centralnych uroczystości milenijnych w Gdańsku w dniach 28 i 29 maja br.

Do katedry w Oliwie kardynał Wyszyński, poprzedzony samochodem z obrazem MBCz, przybył o godzinie 19:10, witany przez wiernych zgromadzonych w katedrze i na placu przed katedrą oraz przyległych do niego ulicach w liczbie około 10 000 osób. Drugie tyle osób zgromadziło się na ul. Armii Radzieckiej prowadzącej w kierunku do katedry. Ulica ta, jak również przyległa do placu katedralnego ul. Cystersów zostały całkowicie zablokowane, uniemożliwiając w ciągu około godziny odbywanie jakiegokolwiek ruchu kołowego i drogowego. Przerwaniu musiała ulec regularna komunikacja autobusowa na tej trasie. Na skutek zablokowania głównych ulic w śródmieściu Gdańska w czasie przejazdu kolumny z obrazem MBCz i kardynała Wyszyńskiego przerwaniu uległa także komunikacja tramwajowa na linii nr 3, 8, 5 i 15.

  O godzinie 20:00 kardynał Wyszyński przybył do kościoła Najświętszego Serca Jezusowego we Wrzeszczu, gdzie odbyło się nabożeństwo dla studentów, w trakcie którego kardynał wygłosił trwające około godziny przemówienie. Ludności zebrało się w kościele i wokół kościoła około 5000 osób, w tym około połowę stanowili studenci. W chwili powitania kardynała przed kościołem wznoszono okrzyki sto lat i niech żyje. Padały także sporadyczne okrzyki precz z komunizmem i żądamy wolności religii.

Wbrew zapewnieniom organizatorów uroczystości kościelnych, że będą one miały tylko i wyłącznie charakter religijny i ograniczą się do obrębu kościołów, że wizyta kardynała będzie miała charakter wizyty prywatnej, że nie przewiduje się żadnych zgromadzeń publicznych wymagających zezwolenia władz państwowych, w rzeczywistości przebieg i charakter organizowanych imprez kościelnych w wielu przypadkach wykroczył daleko poza ramy sugerowane władzom przez organizatorów.

W powyższym klimacie doszło do szeregu incydentów wywołanych przez sfanatyzowane elementy, głównie spośród młodzieży. Incydenty te polegały na uszkodzeniu względnie zniszczeniu propagandowych plansz, ustawionych przez władze miejskie na głównych ulicach miasta. Najbardziej drastyczny przebieg miał miejsce incydent dnia 29 maja br. o godzinie 14:30 przed dworcem głównym w Gdańsku, gdzie tłum w liczbie około 300 osób zebrany po wyjściu z kościoła Mariackiego zdemolował i podpalił plansze propagandowe.

Na kilka dni przed uroczystościami kościelnymi w Gdańsku miejscowe władze państwowe udekorowały główną trasę przejazdu kardynała Wyszyńskiego propagandowymi planszami  nawiązującymi głównie do zbrodni hitlerowskich popełnionych na narodzie polskim i związaną z tym kwestią przebaczenia, a poza tym zaplanowały szereg przedsięwzięć mających na celu wpłynięcie na zmniejszenie frekwencji uczestników imprez kościelnych. 
Zorganizowano wojewódzki wiec ludności wiejskiej z okazji Święta Ludowego* w Wejherowie, duży festyn kulturalny z okazji zakończenia dni książki, prasy i oświaty zorganizowano na molo w Sopocie, atrakcyjne występy zespołów big-beatowych w Operze Leśnej w Sopocie, turniej żużlowy z udziałem zawodników czechosłowackich w Gdańsku oraz mecz piłki nożnej pomiędzy Lechią-Gdańsk a Ruchem-Chorzów. Ponadto część młodzieży szkolnej wzięła udział w kilkudniowych wycieczkach poza teren Gdańska.

Na terenie Gdańska i województwa zainstalowano ogółem 18 punktów iluminacyjnych na kościołach w formie krzyży, napisów oraz symboli milenijnych. Zarządzeniem władz budowlanych z kościołów nie stanowiących zabytków zostały wszystkie symbole zdjęte, pozostały natomiast do chwili obecnej iluminowany krzyż na kościele Mariackim w Gdańsku i na kościele rektoralnym św. Barbary w Elblągu. Te symbole, mimo decyzji wojewódzkiego konserwatora zabytków w Gdańsku o [ich] usunięciu, do tej pory nie zostały zdjęte. Organizatorzy od wydanych decyzji odwołali się do Ministerstwa Kultury i Sztuki i sprawy te nie zostały ostatecznie załatwione.

Z nielegalnego budownictwa sakralnego stwierdzono, że przy kapliczce przydrożnej w Matemblewie k. Gdańska postawiono 16 krzyży mających przedstawiać historię tzw. drogi krzyżowej. W tej sprawie dochodzenie prowadzi Wojewódzki Zarząd Lasów Państwowych, na którego terenie położona jest kapliczka przydrożna.

Kierownik Urzędu
[podpis nieczytelny]
Wacław Adamski

*- państwowe Święto Ludowe obchodzono w dniu kościelnego Święta Zesłania Ducha Św. - w polskiej tradycji zwanego Zielonymi Świątkami, które w 1966 r. przypadało 29 maja

 
Źródła do historii Polski XX wieku – ze zbiorów Centralnego Archiwum Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Uroczystości milenijne 1966 roku. Sprawozdania urzędów spraw wewnętrznych. Warszawa 1996, s. 34 – 42.
 

To tylko wybrane fragmenty. Polecam całość na blogu Rotmistrza, tam oprócz doniesień z Gdańska również opis przebiegu obchodów milenijnych w Koszalinie:
Millenium 1966 - MSW Gdańsk
Millenium 1966 - MSW Koszalin

PS - doskonałym uzupełnieniem tej relacji jest notka naszego nieodżałowanego salonowego kolegi nielubiegazety2, który niestety nie pisuje już w s24 : 
Ja, jako tępak i hula wiatr na Dworcu Gdańskim