Blog
Ewangelie zmyśleniami?
wqbit
wqbit tylko Jezus
52 obserwujących 639 notek 544383 odsłony
wqbit, 22 listopada 2016 r.

Logos zawsze istniał-niesamowite słowa Prologu Ewangelii Jana!

179 1 0 A A A

Wyrażona przez en arche relacja Logosa jedynie do Boga, a nie do kosmosu — Choć ze względu na odbiorcę czyni aluzję do Stworzenia z Gen 3.1 — już w pierwszych dwu wyrazach kładzie nacisk na ideę tożsamości Logosa z Bogiem, uwypuklając to, że „owa przedwieczność Logosa jest przedwiecznością samej odwieczności, odwieczności Boga". Krótko: „początek" Janowy transcenduje „początek" Gen 3.1: en archeprologowe jest „wcześniejsze” niż en arche tamtej księgi, ono ..antydatuje" jej „Po­czątki"

W takim jednak przypadku należy zwrócić baczniejsza uwagę na moment, rzadko kiedy dostrzegany przez egzegezę: na możliwość „topologicznego”, a nie (tylko) temporalnego rozumienia en arche przez Jana. Jeśli bowiem jego „Po­czątek" stoi - co się zgodnie uznaje — poza wszelkimi charakte­rystykami czasowymi, to rodzi się nieuchronnie pytanie, czy en arche nie oznacza tu „przypadkiem” nie „u Początków” {= ”już przy Kreacji" i ..przed Kreacją”), lecz „w arche," („w Bogu jako w Zasadzie”). W przypuszczeniu co do ..lokatywnego ..topologicznego” — przestrzennego więc, a nie czasowego — charakteru en archeintrodukcji Prologu utwierdza natychmiastowe, jak gdyby pospieszne, dodatkowe określenie z w. 1b. zapewniając o tym, że Logos był „u” Boga. Przy czym to intere­sujące pros ton theon. użyte w w. 1b, nie posiada jedynie waloru informacji o ..miejscu” przebywania Logosa, nie ma więc jedynie natury lokatywno-temporalnej (na co), zgadzają się wszyscy egzegeci Prologu), lecz służy celom uwydatnienia osobowego charakteru tego „przebywania w Bogu" Logosa. Mielibyśmy wtedy do czynienia z dwoma logicznie kolejnymi tezami, z której druga (w. 1b) byłaby uszczegółowieniem. ..dookreśleniem” pierwszej (z w. 1a):

1.Logos istniał (w Bogu, jako) w Zasadzie

(logos en      en arche);

2.Logos istniał w niej jako osoba, nie jako relacja (impersonalna) wewnątrz-boska.

Jan mógłby „wygrywać niebywałą dwuznaczność hellenistycznego en, trafiając jednocześnie — poprzez możliwość odczytania en. arche nie na sposób żydowsko-orientalny (jako en temporalnego, nawiązującego do „czasu kreacyjnego” z Ge­nesis) — zarówno do ”pogan”, jak i do potencjalnych i aktualnych chrześcijan „z Gre­ków”, nie mających bereszitowego stereotypu skojarzeniowego, każącego rozumieć en arche tylko w sensie czasowym. Autor Prologu musiał być świadom tra­dycji rozumienia arche jako ..zasady” bytu i en arche jako czegoś w tej zasadzie prze­bywającego. Interpretacja nasza, zwracająca uwagę na sposób recepcji introdukcji Prologu przez odbiorców o różnych tradycjach kulturowych, jako też na poszukiwanie przez Jana takiej formuły, która by znalazła oddźwięk u rozmaitych aktualnych i potencjalnych grup chrześcijan, a więc proponująca odróżnianie formy zdań Prologu od taktycznych komponentów ich treści, zdaje się więc wyjaśniać wątpliwość licznych egzegetów, w tym nawet „liberalno-protestanckich”, i to również tej klasy co Bultmann. Bultmann nie dostrzega jednak że w. 1 Prologu chce ..awansować Logosa do boskiego szczebla hierarchii ontycznej, chce, aby Logos dorównał Kreatorowi. Jan nie chce przecież i nie może!) postawić tezy, że to Logos byt tą ( jedyną) Arche. Zasadą, z której „płynie egzystencja wszystkiego”; nie może postawić tezy. że Logos był „wyższy" od Boga!

en arche en — na początku był

Trzeci wyraz w. 1 Prologu stanowi zarazem druga charakterystykę Logosa: oka­zuje się. że Logos en. ..był". Jan nie używa w odniesieniu do Logosa ani wyrazu. egeneto ani też ektisthe”. nie uważa więc, że Logos „powstał" czy ..został stworzony" — nawet w tej odległej epoce Kreacji. lecz „był (już)" przy Stworzeniu. W ten sposób uzyskuje tezę o wyjątkowej, wynoszącej go ponad całą sferę tego, co stworzone, naturze Logosa: był on wieczny. Ponieważ zaś wieczność przysługuje jedynie Bogu, przeto — już przed wyraźną konstatacją w w. 1c — mamy tu założony boski charakter Logosa.

Na znaczenie en w Prologu, na jego doniosłość dla myśli Janowej, w szczególności zaś dla uwypuklenia dualizmu sfery tego, co boskie, i tego, co ziemskie, świata czaso trwania i świata „kreatury", zwraca uwagę wielu badaczy. Problemowi temu udziela dużo miejsca przede wszystkim Dillersberger. Analizując szeroko sposób używania czasów gramatycznych w Prologu, podkreśla on różnice między en, używanym przez Jana dla oznaczenia boskiego „trwania", a egeneto. Rzeczywiście tylko Logos (i jego atrybuty, jak zoe czy phos) „był”, podczas gdy np. Jan Chrzciciel oraz partia i kosmos (z w. 2 i 10) tylko ..stali się.  Prolog stosuje celowo czasownik en na oznaczenie czynności trwania zjawisk sfery pozaziemskiej. Ale już gdy Logos stał się ciałem mamy egeneto a nie en, chodzi tu jednak o Logosa sfery ziemskiej, inkarnowanego.

Prolog nawiązuje do dawnej heraklitejskiej (i bliższej stoicko-filońskiej) tradycji wg której Logos „jest” natomiast ludzie, rzeczy „stają się”. Musiało to mieć wpływ na życzliwy odbiór Ewangelii Jana przez bardziej wykształconych Greków.

Opublikowano: 22.11.2016 20:23.
Autor: wqbit
Skomentuj Obserwuj notkę Napisz notkę Zgłoś nadużycie
NEWSY - TOP 5

O mnie

Blogi

Ostatnie notki

Obserwowane blogi

Ostatnie komentarze

  • @STARMAN kiedy niby pytałeś?!!!
  • @BWN99 Oh Stary, odszukałem nawet takie opracowania i to poważne, mówiące że Jezus chodził...
  • @QWARDIAN oczywiście, postaram się,pozdrowionka.

Tematy w dziale Kultura