Pan Janke rozpętał dyskusję. Ważną, trudną, bolesną ale jedną z najbardziej istotnych. Dotknął nie zagojonej rany nad którą narodowe konsylium debatuje z większą lub mniejszą intensywnością w zależności od okoliczności. Sprowokował tytułem ale również jasno postawionym pytaniem o rolę Polskiego Kościoła w (nie)formułowaniu jednoznacznych opinii o „dowódcy” stanu wojennego. I dotknął „wstydliwego” tematu najczęściej unikanego w dyskusjach o generale.
Pan Janke, świadomie lub nieświadomie, nie zadał pytania jeszcze bardziej wrażliwego: jak oceniał postać i działania generała Jaruzelskiego Nasz Papież Jan Paweł II. Jest to przecież decydujące o postawie KK w stosunku do tej postaci. Bez odpowiedzi na to pytanie nie można oceniać postawy biskupów czy Episkopatu dla których, tak jak dla polskich katolików, głos z Watykanu jest lub powinien być decydującym o moralnej ocenie postaci generała. I tutaj pojawia się zagadnienie tak niechętnie podejmowane w dyskusjach. Czy działania Stolicy Piotrowej dają się zakwalifikować do jednoznacznej oceny? Czy można się doszukać potępienia, zrozumienia czy uniknięcia odpowiedzi na to pytanie w słowach, czynach lub zachowaniach JPII? Czy na tej podstawie można sobie wyrobić opinię jaki był stosunek polskiego Papieża do tej kontrowersyjnej postaci? Czy poddawał nam punkty widzenia które są czy były istotne przy analizach?
Papież jest w jakimś sensie politykiem ale jest dla katolików przede wszystkim głosem następcy apostoła Piotra wskazującym swoimi słowami i postępowaniem na normy moralne, religijne i światopoglądowe istotne w naszym codziennym postępowaniu. Przypomina nam i naucza czym jest Słowo Ewangelii, jak powinniśmy je interpretować i jakimi zasadami się kierować. Nie są to wskazówki odpowiadające na proste pytania, jednoznaczne w swojej wymowie i poddające się jednej interpretacji. Jest raczej cel który powinniśmy osiągnąć a nie wytyczona dla wszystkich jedna i ta sama droga którą powinniśmy iść.
W czasie pontyfikatu JPII stolica apostolska nie potępiła jednoznacznie generała Jaruzelskiego. Sam Papież przyjmował go nie tylko oficjalnie ale również jako byłego Prezydenta. Wymieniali się upominkami i pozowali do zdjęcia. Rozmawiali. Papież wypowiadał się o nim kilkakrotnie ale nigdy jako osobie odpowiedzialnej za wprowadzenie stanu wojennego. Czy to oznacza akceptację reżimowych działań po 13 grudnia 1981? Czy stanowi jej usprawiedliwienie przez Stolicę Apostolską?
Nikt chyba nie ośmieli się twierdząco odpowiedzieć na te pytania. A przecież wydawałoby się że odpowiedz jest taka łatwa.
Papież nie występuje w roli sędziego. To oczywiście rola „ziemskich” instytucji. To one oceniają zachowanie lub naruszenie litery prawa w działaniach obywateli. One są do tego powołane i lepiej lub gorzej sprawują swoje funkcje. Papież może być dla katolików tylko przewodnikiem pokazującym swoją interpretację wydarzę i ocenę jednostek. Jako Głowa Państwa, jako dalekowzroczny polityk i jednocześnie duchowy przywódca. A JPII również jako Polak z którego jesteśmy tak dumni.
Czy da się odpowiedzieć dlaczego KK nigdy otwarcie nie potępił generała Jaruzelskiego? Dlaczego nie wybrał strony w sporze dzielącym Polaków i uchyla się od oceny? Czy postawa JPII jest w jakiejś mierze przyczynkiem do braku odpowiedzi i z niej wynika brak zdecydowanego stanowiska?
Oczywiście jest dużo więcej czynników powodujących „wstydliwość” polskiego Kościoła i brak chęci do wypowiadania się w tej sprawie. Relacje pomiędzy instytucją Kościoła a Państwem nigdy nie były łatwe. I chociaż można powiedzieć ze w komunistycznych czasach stworzyły sytuację łatwą do moralnych ocen i dokonywanych przez obywateli wyborów to powolny reżimowy upadek tworzył sytuacje już nie tak łatwo poddające się jednoznacznym ocenom. I postać generała Jaruzelskiego jest tego przykładem.
Komentarze
Pokaż komentarze (41)