Quo vadis "innowacyjna" Polsko?!

 

Każdy może przeczytać pełną treść tego wywiadu, więc nie będę go tutaj streszczał. Podam tylko konkluzję i też nie własną. Zacytuję słowa pani kierownik:

 

Innowacyjność polskiej gospodarki jest dramatycznie niska. Polska stała się w ostatnich latach obszarem znacząco zapóźnionym pod względem badań, rozwoju technologii i innowacji.

Aktualnie tylko niewielki odsetek polskich przedsiębiorstw jest zaliczany do grupy innowacyjnych. Wskaźnik innowacyjności określający udział firm innowacyjnych w populacji badanych przedsiębiorstw, spadł z poziomu 37,6 proc. w latach 1994-1996 do 16,9 proc. dla okresu 1998-2000.

 W raporcie przygotowanym przez Word Economic Forum na lata 2006-2007, Polska pod względem konkurencyjności zajęła 48 miejsce (przesuwając się z miejsca 43 z poprzedniego roku).

 

Odpowiadając na pytanie o to, dlaczego tak się dzieje, że nie potrafimy być innowacyjni? – pani kierownik przytoczyła dwa faktory, które mają usprawiedliwić głupotę polskich urzędników:

1.  Tak wyglądamy, bo takie są wskaźniki tych badań.

 

2. Można zaryzykować stwierdzenie, że w ostatnich kilkunastu latach wykształciła się przepaść pomiędzy fazą badawczą a fazą wprowadzania na rynek, wynikająca z braku współpracy pomiędzy instytucjami sfery badawczej a przedsiębiorstwami. Sprzyja temu sposób finansowania jednostek naukowych.

 

Czy tak jest naprawdę? Starałem sią dać odpowiedź na to pytanie już w 2007 r. (a więc dwa lata temu) pisząc odpowiednie listy do Prezesa Polskiej Akademii Nauk, Prezydenta Komisji Europejskiej, M. Barroso i Komisarz Komisji Europejskiej, p. Danuty Hubner. Przytaczam fragmenty tych listów:

 

Prezes Polskiej Akademii Nauk

Europa inicjując ten program zdawała sobie sprawę z tego, że bez finansowania badań naukowych przekraczających granice dzisiejszej wiedzy, nie nastąpi zwiększenie dynamizmu, kreatywności i doskonałości europejskich badań naukowych w pionierskich dziedzinach nauki, ale pozycja jaką zajmują polskie instytucje, organizacje i firmy świadczy o tym, że do Polski ten sygnał nie dotarł, lub nie został właściwie odczytany.

Pan Profesor jest Reprezentantem Polski Radzie Naukowej European Research Counsil, pierwszej paneuropejskiej agencji kierującej i wspierającej finansowo badania typu frontier research, a więc swój list do Pana Profesora traktuję jak swego rodzaju "krzyk duszy".

Jeśli Pan profesor nie znajdzie "antidotum" (szczepionki) na polską niechęć do angażowania się w nowe sfery nauki i postępu technicznego, to w najbliższym czasie technologie te będą przechwycone przez inne kraje.

Mister President,

Istotą przewidzianych działań strategii było dążenie do lepszego wykorzystania istniejącego potencjału UE – pracy, wiedzy, kapitału, skali działania, itp. poprzez deregulację i urynkowienie z jednej strony, oraz aktywne budowanie nowych przewag konkurencyjnych z drugiej. Ten ostatni cel miał być realizowany dzięki bardziej prorozwojowemu wydatkowaniu pieniędzy publicznych.

W 2004 roku specjalny zespół na czele z byłym premierem Holandii, Willem Kokiem, opracował raport podsumowujący dotychczasowe rezultaty strategii. Według słów byłego przewodniczącego Komisji Europejskiej, włoskiego polityka Romano Prodi, konkluzja raportu jest pesymistyczna: od czasu szczytu lizbońskiego Unia Europejska pozostała jeszcze bardziej w tyle za Stanami Zjednoczonymi.

-----------

Czy można się dziwić europejskiemu degresowi, jeśli wiedząc, że tylko 7% innowacji pochodzi bezpośrednio z uczelni (dane amerykańskie), główny potok środków z Programów Ramowych kierujemy do ośrodków, gdzie "koryfeusze" nauki trwonią je szybciej, niż Europa zarabia, zamiast kierować je do ośrodków, w których rodzi się nowa wiedza.

Tak długo, jak awans zawodowy naukowców będzie zależny od ilości publikacji, a nie od ilości wdrożonych wynalazków i technologii, tak długo innowacje w europejskiej gospodarce opierać się będą w znacznej mierze na tak zwanej imitacji, tj. wprowadzeniu i adoptowaniu rozwiązań już "wymyślonych" i "wynalezionych", oraz "uszlachetnianie" przedsiębiorstw na drodze drobnych unowocześnień.

Kto lepiej niż Pan Prezydent rozumie, że nie ma innowacji tam gdzie nie ma przyzwoleniana podejmowanie ryzyka, gdyż tylko niewielki procent wysiłków kończy się sukcesem? Jeśli ktoś nie podejmuje ryzyka, to znaczy, że nie robi nic nowego.

----------------

Już dzisiaj mogę z całą odpowiedzialnością powiedzieć, że jeżeli Pan Prezydent nie będzie interweniował w proces realizacji 7PR, to dystans między USA a Europą powiększy się do zastraszających rozmiarów.

---------------

Szanowna Pani Komisarz,

            Do napisania listu na ręce Prezydenta Komisji Europejskiej, p. Jose Manuela Barroso zmusiła mnie bezsilna złość na to, co się dzieje w Polsce i z Polakami, chociaż bezpośrednim powodem jest troska o przyszłość cywilizacji, na którą Europa mogłaby wpłynąć konstruktywnie, gdyby nie mechanizmy, jakie mają za cel tylko jedno – zablokować wszelką innowacyjność i odbić ochotę takim jak ja próbować coś zmienić.

-------------

Zwracam Pani Komisarz szczególną uwagę na list, który skierowałem na ręce Wiceministra Gospodarki, p. Tchórzewskiego. Wprowadzenie zapronowanego w nim mechanizmu, to radykalny impuls rozwoju regionów, gdyż pozwala on zmniejszyć centralizację energetyki, zmniejszyć jej presję na inwestycyjne środki i wyzwolić je dla zrównoważonego rozwoju regionów.

 

A teraz pani kierownik, proszę sprawdzić na co wydaje się miliardy w ramach Regionalnych (Wojewódzkich) Programów Operacyjnych.

 

Przecież to ręce opadają!!!