215 lat temu,13 listopada 1806 rok w Wilnie, w szlacheckiej rodzinie o tradycjach patriotycznych urodziła się Emilia Plater. Powodowana miłością do ojczyzny, na wieść o wybuchu Powstania Listopadowego, postanowiła być żołnierzem mówiąc: "dopóki iskrę życia czuć będę w piersiach - bić się będę za ojczyznę, aż Polska odzyska zupełną wolność". Oddziałowi kosynierów, którym dowodziła składał się z 280 strzelców, 60 jeźdźców i kilkuset kosynierów. Serce Emilia Plater nie wytrzymało tragicznej wiadomości o upadku Warszawy zmarła 23 grudnia 1831 r. w Justianowie /koło Sejn. Jej ciało spoczywa na cmentarzu w Kopciowie (dzisiejsza Litwa). Grób zachował się do dnia dzisiejszego. Emilia Plater stała się symbolem patriotyzmu i walki o niepodległość oraz bohaterką poematów. Żołnierz poeta Konstanty Gaszyński pisał o niej "jako o aniele zesłanym przez Boga na pomoc walczącym o wolność Polakom". Adam Mickiewicz nazwał ją dziewicą - bohaterem, i uwiecznił jej postać w wierszu "Śmierć pułkownika".
W głuchej puszczy, przed chatką leśnika,
Rota strzelców stanęła zielona;
A u wrót stoi straż pułkownika,
Tam w izdebce pułkownik ich kona.
Z wiosek zbiegły się tłumy wieśniacze.
Wódz to był wielkiej mocy i sławy,
Kiedy po nim lud prosty tak płacze
I o zdrowie tak pyta ciekawy.
Kazał konia pułkownik kulbaczyć,
Konia w każdej sławnego potrzebie;
Chce go jeszcze przed śmiercią obaczyć,
Kazał przywieść do izby do siebie.
Kazał przynieść swój mundur strzelecki,
Swój kordelas i pas i ładunki:
Stary żołnierz, on chce, jak Czarniecki,
Umierając swe żegnać rynsztunki.
A gdy konia już z izby wywiedli,
Potem do niej wszedł ksiądz z Panem Bogiem;
I żołnierze od żalu pobledli,
A lud modlił się, klęcząc przed progiem.
Nawet starzy Kościuszki żołnierze:
Tyle krwi swej i cudzej wylali,
Łzy ni jednej — a teraz płakali,
I mówili z księżami pacierze.
Z rannym świtem dzwoniono w kaplicy.
Już przed chatą nie było żołnierza,
Bo już Moskal był w tej okolicy.
Przyszedł lud widzieć zwłoki rycerza.
Na pastuszym tapczanie on leży;
W ręku krzyż, w głowach siodło i burka,
A u boku kordelas, dwururka.
Lecz ten wódz, choć w żołnierskiej odzieży,
Jakie piękne, dziewicze ma lica!
Jaką pierś!... Ach, to była dziewica,
To Litwinka, dziewica-bohater,
Wódz powstańców: Emilia Plater!


Komentarze
Pokaż komentarze