Zniesienie abonamentu rtv i opłat za śmieci

Od lat wymyślane są rozmaite zasady dotyczące pobierania opłat za wywożenie śmieci, w szczególności posegregowanych. A to od liczby mieszkańców zameldowanych w danym lokalu, a to od powierzchni mieszkania, a to od zużycia wody, czyli od wskazania licznika. Każda metoda ma pewne zalety i wady, ale bodaj najbardziej kontrowersyjne są opłaty zależne od powierzchni mieszkania, bowiem są najmniej sprawiedliwie i zapewne niezgodne z Konstytucją, co mogłaby rozstrzygnąć właściwa instytucja.

Poniżej przedstawiono propozycję zlikwidowania obu opłat i zastąpienie ich dopłatami do nośników energii mediów produkowanych w Polsce oraz importowanych do Polski i wprowadzanych na obszar państwa, jak również eksportowanych poza ten obszar oraz dopłatami do masowych produktów o znacznej energochłonności.

Przyjęto dostępne dane, czyli produkcję (rozumianą jako zużycie w Polsce oraz eksport) rozpatrywanych mediów i ich średnie wartości opałowe. Jeśli dowolne medium jest wykorzystywane do produkcji energii elektrycznej lub energii cieplnej, to - aby nie utrudniać rozliczeń - dopłata doliczana jest z dwóch tytułów, co zmniejsza dopłaty do pozostałych mediów. Dla produktów wymagających energii do ich powstania, również przyjęto średnie dostępne dane. Dane przeliczono na energię podaną w kilowatogodzinach i na jednego mieszkańca Polski.

Korzyści z wprowadzonych propozycji:

- brak jakichkolwiek wpłat przez mieszkańców z tytułu opłat śmieciowych i abonamentu rtv,

- brak prowadzenia przez właściwe urzędy rejestrów osób uiszczających opłaty oraz brak kontroli i rejestrów osób uchylających się od wpłat,

- brak opłat rtv w instytucjach np. hotele, zakłady pracy, urzędy, uczelnie.

Do obliczenia dopłat przyjęto N = 38 mln mieszkańców Polski, roczną produkcję energetycznych mediów: energia elektryczna, energia cieplna, gaz ziemny (o wartości opałowej podanej w MJ/m3) oraz ciężki olej, lekki olej opałowy, gaz ciekły (bez pojazdów), gaz ciekły (do pojazdów), olej napędowy, benzyna, węgiel kamienny, węgiel brunatny (o wartości opałowej podanej w MJ/kg). Przyjęto także kilkanaście produktów o dużej energochłonności (także w MJ/kg).

Założono zryczałtowane roczne opłaty przypadające na jednego mieszkańca Polski: abonament rtv – 50 zł oraz opłata śmieciowa – 250 zł. W razie potrzeby można te założenia zmienić.

Obliczono jednakowy procentowy podział cząstkowych opłat dla obu rodzajów opłat oraz dopłaty w złotych do każdej kilowatogodziny, a następnie przeliczono na jeden metr sześcienny lub jeden kilogram medium w zależności od jego rodzaju.

Ponadto obliczono łączną opłatę dla obu rozpatrywanych rodzajów opłat. Wszystkie cząstkowe opłaty bilansują się, a ich sumy są rocznymi spodziewanymi wydatkami w dwóch omawianych tematach w skali całego kraju.

W tab. A przyjęto współczynniki podziałowe jako liczbę 1. Wszystkie dopłaty są jednakowe do każdej kilowatogodziny niezależnie od medium. Ciekawostką jest, że zamiast jedynki można wstawić dowolną niezerową liczbę, także ułamkową lub ujemną, a wyniki będą identyczne.

Gdyby uznano, że niektóre media mają zbyt duże dopłaty (np. paliwa płynne), to kosztem innych mediów, można zmienić współczynniki podziałowe, co pokazano w tab. B. Wówczas niektóre dopłaty jednostkowe byłby wyższe (przy współczynniku podziałowym 2), zaś inne byłyby nieco niższe (przy współczynniku podziałowym 1), ale nadal wszystkie opłaty cząstkowe bilansują się.

Energia uzyskania wody pitnej i jej dostarczenia do domostw obejmuje także problem ścieków. Przyjęto ok. 125 litrów wody na jedną osobę dziennie.

Im większa wartość opałowa medium oraz im większa energochłonność produktów, tym większe dopłaty.

Im więcej uwzględnionych mediów i produktów, tym niższe dopłaty do danego medium i produktu.

Jeśli producent lub dostawca uzna, że jego medium ma wyższą wartość opałową, to mógłby zaproponować wydzielenie swojej produkcji z zastosowaniem zaakceptowanej wartości opałowej, co wprawdzie podniosłoby nieco dopłatę, ale na rynku mógłby uzyskać wyższą cenę sprzedaży.

Rodzaje plastyków, nawozów sztucznych itp. można podzielić na składniki, w zależności od nazw szczegółowych i wg osobnych wartości podanych w MJ/kg.

Gdyby okazało się, że dane (liczba mieszkańców, produkcja, wartości opałowe, energochłonność) należałoby uaktualnić, to dokonano by odpowiednich zmian w tabelach. Zasadniczo jednak nie chodzi o aptekarską dokładność stosowanych danych do obliczeń. Co roku należałoby sporządzać kolejną tabelę dopłat wg wielkości produkcyjnych z poprzedniego roku (a praktycznie roku jeszcze wcześniejszego, np. tabela za 2025 rok wg danych z 2023 roku).

Przy okazji – proponuję, aby dwa pojemniki lub worki do odbioru plastyku i metali oraz do odbioru papieru, zastąpiono jednym, co obniży koszty produkcji worków, transportu odpadów do sortowni oraz polepszy jakość sortowanych materiałów, bowiem wielu obywateli ma kłopoty z dokładnym sortowaniem, a ten problem powinien zostać przeniesiony na coraz lepsze maszyny sortujące oraz na fachowców tam pracujących. Owszem, kartony należałoby segregować już w gospodarstwie domowym, ale papierowe torebki, kartki, rachunki, bilety, notesy, pojedyncze zeszyty i książki mogłyby być wkładane razem z metalami i plastykami (skoro coś lub ktoś potrafi te dwa asortymenty jednak oddzielać od siebie).

Poniżej TAB. A (jutro będzie TAB. B)

  TAB. A - wszystkie współczynniki podziału 1

       medium                                          produkcja roczna                               na 1 mieszkańca                      

                                                                 krajowa                                                         wsp.      podział

        opis                               wart. opał.                                     [kWh]                       podz.         [%]

                                                   opłata rtv  rocznie 50 zł/os.              * opłata śmieciowa  rocznie 250 zł/os.

             medium                    [zł/os.]     dopłata               suma [zł]    *  [zł/os.]    dopłata                suma [zł]  

Zobacz galerię zdjęć:

Tabele