0 obserwujących
14 notek
4900 odsłon
243 odsłony

Zapomniani cz. 2: Polska 1569-73

Wykop Skomentuj3

Jako że jestem w klasie maturalnej nie mam ostatnio czasu pisać notek, nad czym poniekąd ubolewam. Moja druga notka jest dosyć nietypowa. W moim cyklu " Zapomniani " nie będzie o konkretnej osobie, ale o okresie w historii Polski, który jest mało pamiętany i rzadko wspominanych przez współczesnych Polaków, a wywarł on znamienity wpływ na losy, kształt i przyszłą historię Polski. Tekst, który ukaże się poniżej jest zarazem moją pracą na olimpiadę historyczną. Być może mój cykl " Zapomniani " będę przeplatał różnymi notkami, a więc zachowam trwałość cyklu, a zarazem będę pisał o nurtujących mnie problemach, które nie mieszczą się w tematyce cyklu. Życzę miłej lektury :)

-------------------------

 

 

Lata 1569-1573 to bardzo ważny okres w dziejach Polski. Obfituje on w znaczące wydarzenia na różnych płaszczyznach. Niektóre z nich możemy uznać za przełomowe dla dalszych losów naszego państwa, inne za zamykające stary bądź otwierające nowy rozdział dziejów Polski. Pod koniec rządów dynastii Jagiellonów Królestwo Polskie było jednym z największych i najlepiej rządzonych państw ówczesnej Europy. Wiek szesnasty, a szczególnie okres panowania króla Zygmunta I Starego i jego syna Zygmunta II Augusta określa się bowiem mianem „ złotego ”. Obu monarchom możemy przypisać wybitne zasługi.

            Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie od 1385 roku miało wspólnego monarchę. 14 sierpnia 1385 roku w Krewie, wielki książe litewski Władysław Jagiełło porozumiał się z posłami polskimi: Włodkiem z Charbinowic, Krystynem z Ostrowa, Piotrem Szafrańcem z Łuczyc i Mikołajem z Bogorii. Zawarł z nimi umowę, na mocy której miał poślubić obecnie panującą w Polsce Jadwigę. W zamian miał otrzymać polską koronę, przyjąć chrzest katolicki, a także włączyć do Królestwa Polskiego Wielkie Księstwo Litewskie. 11 stycznia 1386 roku warunki Władysława Jagiełły zostały zaakceptowane. Tym samym Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie zostało połączone unią personalną. Oba państwa od tej pory miały wspólnego władcę, który nosił tytuł króla Polski i wielkiego księcia Litwy. Stały się również sojusznikami na wypadek przyszłych wojen, co jak się później okazało było polityką dalekowzroczną. Za przykład można tu podać chociażby wspólne walki przeciw Zakonowi Krzyżackiemu. Oba państwa dążyły do wzmocnienia się. Aby to osiągnąć musiały się jeszcze bardziej do siebie zbliżyć. Trzeba było wiele spraw ujednolicić. Apogeum tendencji zjednoczeniowych przypada na rok 1569. Ówczesna szlachta, a także król Polski Zygmunt II August chcieli wzrostu potęgi państwa. Zygmunt II August wiedzący o tym, że nie będzie miał potomka, któremu dziedzicznie przekaże tron, chciał aby po jego śmierci nie doszło do rozpadu unii polsko-litewskiej. Nie było to takie proste jakby się mogło wydawać.

            Od 10 stycznia 1569 roku w Lublinie obradował sejm pod laską marszałka wielkiego koronnego Stanisława Sędziwoja Czarnkowskiego.  Do tej pory sejmy obu państw obradowały oddzielne. Tym razem zaproszono posłów polskich i litewskich w celu wspólnych rozmów dotyczących przyszłego zjednoczenia. Rozmowy na ten temat trwały przez całe dwa miesiące – styczeń i luty. Najbardziej wpływowi magnaci litewscy 1 marca opuścili Lublin, wyrażając swoją dezaprobatę na postępujące działania. Zrobili to, ponieważ prawdopodobnie bali się utraty swoich wpływów. Król, który był niesamowicie oburzony postępowaniem Litwinów, postanowił ich ukarać. Na kolejnych obradach stopniowo przyłączył do Korony, trzy litewskie dzielnice. Pierwszą z nich było Podlasie, które zostało przyłączone 5 marca, następnie Wołyń 27 maja, a ostatnią była Kijowszczyzna 6 czerwca. Bezpośrednie wcielenie ziem  ruskich Wielkiego Księstwa Litewskiego do Korony i w konsekwencji nieuregulowanie statusu Ukrainy wywołało niezadowolenie społeczne wśród miejscowej ludności, co w końcu doprowadziło do powstań kozackich, z którego największe było Powstanie Chmielnickiego w 1648 roku. Zabrane Litwie prowincje otrzymały przywileje, których żądała miejscowa szlachta. W konsekwencji zdecydowała się na uczestnictwo w sejmie koronnym. 1 lipca 1569 roku to termin najczęściej charakteryzujący Unię Lubelską. Trzy dni później została ona zaprzysiężona przez króla. Od tej pory obu stron nie łączył już tylko wspólny monarcha. Zniesiony został podział odrębności sejmu i senatu. Powołano wspólny Sejm walny składający z izby poselskiej (114 posłów koronnych i 48 litewskich) i Senatu (113 senatorów koronnych i 27 litewskich). Dla obu krajów ujednolicono także monetę. Ponadto zdecydowano o prowadzeniu wspólnej polityki międzynarodowej i wojskowej. Zostały jednak pewne podziały między Koroną, a Litwą. Zachowano oddzielne urzędy, ale mimo to możemy dostrzec pewne podobieństwa między nimi. Przykładem jest funkcja hetmana wielkiego koronnego, którego odpowiednikiem na Litwie był hetman wielki litewski. Mimo, że oba państwa walczyły jako sojusznicy, podział wojskowy na Koronę i Litwę pozostał odrębny. Przeprowadzenie mobilizacji wojennej leżało w gestii odpowiednich, lokalnych osób wojskowych, a nie króla. Pozostawiono również oddzielny skarb. Gdy Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie scaliły się w jeden organ państwowy, powstała Rzeczpospolita Obojga Narodów.

Wykop Skomentuj3
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale