Motto: Sens swojej działalności blogerskiej upatruję między innym w tym, że bloger może powiedzieć głośno to, czego politykowi powiedzieć nie wolno, bądź nie wypada (Krzysztof Pasierbiewicz)
Kabaret Starszych Panów był bezlitosny, ale sprawiedliwy. Kiedy Irena Kwiatkowska śpiewała „Szuja – naomamiał, natruł i nabujał”, widz wiedział jedno: to będzie o kimś, kto ma wyjątkowy talent do przedstawiania własnego interesu jako dobra publicznego. I kto prędzej czy później sam zedrze z siebie maskę.
Dziś nie trzeba już geniuszu Jerzego Wasowskiego i Jeremiego Przybory, żeby znaleźć bohatera tej piosenki. Wystarczy włączyć telewizor i obejrzeć dzisiejsze obrazki z Chin.
Oto Donald Trump. Pomarańczowy prezydent Stanów Zjednoczonych, który z miną człowieka przekonanego, że świat jest jego prywatnym polem golfowym, spotyka się z Władimirem Putinem, którego wielokrotnie nazywał swoim serdecznym przyjacielem.
I cóż widzimy?
Nie ma chłodu. Nie ma dystansu. Nie ma nawet udawanej dyplomatycznej rezerwy. Jest szeroki uśmiech, serdeczny uścisk dłoni, poklepywanie po ramieniu i demonstracyjna zażyłość.
A potem najciekawszy moment.
Trump przyciąga Putina do siebie i szepcze mu coś do ucha. Tak, proszę Państwa! Prezydent największego mocarstwa zachodniego świata ma najwyraźniej coś ważnego do powiedzenia rosyjskiemu przywódcy, ale niekoniecznie do wiadomości publicznej.
Co mu powiedział? Tego nie wiemy. Mikrofony nie zarejestrowały słów. Ale wyobraźnia, zwłaszcza polityczna, ma przecież swoje prawa. Może zapewniał go o niezmiennej przyjaźni? Może zdradzał szczegóły swojej strategii? A może po prostu przypominał, że w polityce najważniejsze jest to, żeby interesy załatwiać między swoimi, zanim do pokoju wejdą nieproszeni goście?
W każdym razie Putin uśmiechał się szeroko. I trudno się dziwić. Nieczęsto zdarza się, żeby przywódca Rosji otrzymywał tak serdeczne powitanie od prezydenta Stanów Zjednoczonych.
A przecież za tymi uśmiechami kryje się coś znacznie poważniejszego. Bo oto przy jednym stole zasiedli Donald Trump, Władimir Putin i Xi Jinping. Trzej przywódcy państw dysponujących ogromną siłą militarną, gospodarczą i polityczną. Rozmawiali o pokoju, bezpieczeństwie, przyszłości świata i nowym porządku międzynarodowym.
Piękne słowa. Tylko gdzie w tym wszystkim jest Europa?
Gdzie Unia Europejska? Gdzie państwa, które przez dziesięciolecia współtworzyły zachodni porządek polityczny? Gdzie głos Ukrainy, której przyszłość jest przecież jednym z najważniejszych przedmiotów rozmów tych panów?
Europa tymczasem wygląda na coraz bardziej zdezorientowaną. Zamiast siedzieć przy stole, zdaje się nerwowo sprawdzać, czy ktoś w ogóle pamiętał o wysłaniu jej zaproszenia.
I tu dochodzimy do rzeczy naprawdę niebezpiecznej.
Trump najwyraźniej uważa, że politykę światową można prowadzić jak prywatny interes, w którym wystarczy spotkać się z odpowiednimi ludźmi, wymienić kilka serdeczności, poklepać się po plecach i uzgodnić, kto na czym zarobi, a kto będzie musiał ustąpić.
Putin z kolei doskonale rozumie, że każdy gest zażyłości z prezydentem USA jest dla niego politycznym prezentem. Pozwala mu pokazywać własnemu społeczeństwu i światu, że Rosja nie jest izolowana, a jej przywódca znów jest traktowany jak równorzędny partner najpotężniejszych tego świata.
A Xi Jinping? Ten może spokojnie obserwować, jak dwaj pozostali panowie zabiegają o jego względy, podczas gdy Chiny umacniają swoją pozycję gospodarczego i politycznego centrum świata.
I tylko Europa, ta nasza europejska dama z wielkimi ambicjami i coraz mniejszą zdolnością do zdecydowanego działania, siedzi gdzieś w przedpokoju i czeka, aż panowie skończą obrady.
W tym miejscu przypomina mi się Jałta.
W lutym 1945 roku trzej przywódcy: Roosevelt, Churchill i Stalin, rozstrzygali o powojennym porządku Europy. Polski, która tak straszliwie ucierpiała w czasie wojny, przy stole nie było. O jej losie decydowano bez jej udziału.
Dzisiaj historia nie powtarza się dokładnie, ale jej mechanizm zaczyna niepokojąco przypominać tamte czasy.
W Jałcie wykolegowano Polskę.
W dzisiejszych Chinach na polityczny boczny tor może zostać zepchnięta cała Europa.
Z tą różnicą, że dzisiaj nie chodzi tylko o granice państw, lecz także o bezpieczeństwo, gospodarkę, energetykę, przyszłość Ukrainy i cały europejski system wartości.
A nasi europejscy przywódcy? Zamiast zdecydowanie upominać się o miejsce przy stole, sprawiają wrażenie, jakby czekali, aż Trump, Putin i Xi łaskawie poinformują ich, co postanowili.
I właśnie dlatego ten chiński spektakl powinien być dla Europy alarmem, a nie okazją do kolejnego dyplomatycznego komunikatu o potrzebie dialogu.
Bo w polityce międzynarodowej nie wystarczy mieć rację. Trzeba jeszcze mieć siłę, żeby tej racji bronić.
A teraz wróćmy do naszego pomarańczowego bohatera.
Donald Trump uwielbia mówić o wielkości Ameryki, o pokoju, o interesie narodowym i o tym, że potrafi dogadać się z każdym. Tyle że w jego wykonaniu przyjaźń jest najwyraźniej pojęciem niezwykle elastycznym, a zasady polityczne bywają przeszkodą w robieniu interesów.
I tu właśnie przypomina mi się stara piosenka Ireny Kwiatkowskiej.
Nie będę już rozwijał wszystkich jej kabaretowych inwektyw. Wystarczy, że widzowie sami dopowiedzą sobie resztę.
Bo jeśli przywódca najpotężniejszego państwa Zachodu publicznie demonstruje serdeczność wobec człowieka, który prowadzi wojnę przeciwko europejskiemu sąsiadowi, a równocześnie Europa zostaje odsunięta od rozmów o własnym bezpieczeństwie, to trudno nie zadać pytania o prawdziwy sens tej przyjaźni.
I jeszcze jedno.
W Jałcie trzej panowie podzielili powojenny świat, a Polska zapłaciła za to dziesięcioleciami zniewolenia.
Dzisiaj w Chinach trzej możni tego świata znów pokazują, że można rozmawiać o losach innych bez ich udziału.
Tylko że tym razem w roli nieobecnej przy stole występuje ciamciaramciowata Europa.
I dlatego mam dla europejskich przywódców jedną, może niezbyt dyplomatyczną radę:
Panowie i Panie! Z Jałty Europa powinna była wyciągnąć wnioski. Bo jeśli sami nie potraficie zasiąść przy stole, nie dziwcie się, że inni zaczną ustawiać wam krzesła. Ale niekoniecznie przy stole. Być może już tylko pod nim.
A pomarańczowa szuja?
Ta najwyraźniej uznała, że przyjaźń z Putinem jest ważniejsza niż przyzwoitość wobec własnych sojuszników.
I to jest właśnie najbardziej ponura pointa dzisiejszego chińskiego kabaretu.
O polskim serdecznym przyjacielu pomarańczowej szui nawet nie wspominam, bo się po prostu wstydzę.
Krzysztof Pasierbiewicz (em. nauczyciel akademicki, niezależny bloger oddany prawdzie i sprawom ważnym dla naszego państwa)
Post Scriptum
Chyba mój Anioł Stróż mnie wczoraj natchnął bym napisał ten felieton, bo właśnie mówią w telewizji, że dziś rano serdeczny przyjaciel Pomarańczowego - podesłał nam jakiś tajemniczy obiekt latający.
Post Post Scriptum
Ponieważ Administrator Serwisu skasował moją odpowiedź na komentarz Internauty piszącego pod nickiem @Lapacz much – zamieszczam moją polemikę z rzeczonym Internautą:
@Łapacz much komentuje:
„Wiele wskazuje na Pańską biografię…”
A oto moja dla niego odpowiedź:
Mam nadzieję, iż ma Pan na myśli własną biografię.
Pyta Pan dlaczego?
Bo nie bez przyczyny dobrał Pan sobie nick "Łapacz much", za którym tchórzliwie Pan ukrywa swoje rzeczywiste nazwisko.
Dopytuje Pan jaka to przyczyna?
Odpowiadam:
Ano taka, że lep na muchy stał się symbolem pewnej siermiężnej estetyki PRL-u – podobnie jak cerata na stole, uliczne saturatory, gdzie naród pił z jednej szklanki krachlę, a także sznurek do snopowiązałki, którym oplatano polskie mózgi.
Tak. Tak. Pan się mentalnie zatrzymał w dobie szczytowania siermiężnej epoki władzy ludowej.
I tak już w Pana przypadku zostanie, - na zawsze.


Komentarze
Pokaż komentarze (12)