Artyści coraz częściej podejmują temat potrzeby kontrolowania natury przez człowieka oraz prób zapanowania nad negatywnymi skutkami ludzkiej działalności. Wybierają do tego rozmaite środki przekazu, tak, by nadać formę swoim odczuciom i przemyśleniom w temacie odpowiedzialności klimatycznej oraz relacji człowieka ze środowiskiem naturalnym. Wystawa „How to Talk to the Weather Demons” to opowieść o związku między ludźmi a klimatem i żywiołem wody. Wśród artystów wystawiających swoje prace, pojawia się wielu znanych twórców z polskiej sceny artystycznej. Interaktywna instalacja „Fractured Reflections”, autorstwa wykładowców warszawskiej uczelni – Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych, pokazuje, jak zaplecze badawcze i technologiczne może realnie wspierać rozwój sztuki, a także tworzyć pole do dialogu o klimacie i społeczeństwie.
Słowiańskie demony w Czechach
W słownikowych definicjach PŁANETNIK jest przedstawiany jako 'pół człowiek, pół demon przesuwający chmury po niebie i zsyłający deszcze i grady' [SJP PWN; USJP]. Te istoty wywodzą się z mitologii słowiańskiej, do których kiedyś ludzie modlili się o deszcz lub zelżenie niszczycielskiej dla plonów pogody.
„Jak rozmawiać z płanetnikami” czy też „How to Talk to the Weather Demons” to wystawa poświęcona tematowi antropogenicznej zmiany klimatu oraz zjawisk pogodowych związanych z wodą. Zobaczyć ją można w galerii Pragovka w Pradze w terminie: 23 stycznia – 30 kwietnia 2026 r. Wernisaż odbył się 22 stycznia 2026 r. o godz. 18:00. Wystawa jest międzynarodowym przedsięwzięciem realizowanym we współpracy polsko-czeskiej.
Współtworzą ją artystki i artyści, którzy łączą wrażliwość artystyczną z refleksją nad kryzysem klimatycznym i relacją człowieka z naturą. Wśród nich znajdują się m.in. Diana Lelonek, znana z prac badających związki między światem ludzi i innych gatunków, kolektyw Centrala, który w swojej twórczości analizuje architekturę w kontekście procesów naturalnych, oraz Alicja Patanowska, która analizuje katastrofę klimatyczną na podstawie obserwacji obiegu wody. Całość spina koncepcja kuratorska Joanny Glinkowskiej, która buduje narrację wystawy wokół dawnych wierzeń, współczesnej nauki i artystycznych wizji przyszłości, tworząc przestrzeń do rozmowy o wodzie, pogodzie i klimacie.
Wodne lustro klimatu
Jedną z ciekawszych instalacji zaprezentowanych na wydarzeniu jest obiekt dźwiękowy „Fractured Reflections”. To misa wypełniona cieczą, na której powierzchni zwizualizowane są fale dźwiękowe tworzące zmienne, hipnotyzujące formy (zjawisko cymatyki). Istotnym elementem pracy są dane pobierane w czasie rzeczywistym i przekształcane na częstotliwości. W przypadku praskiej odsłony obiektu dźwiękowego były to dane hydrologiczne dotyczące poziomu i przepływu rzeki Wełtawy, które można monitorować na stronach internetowych czeskich instytucji odpowiedzialnych za gospodarkę wodną. Ciecz staje się zarówno przekaźnikiem pływów rzek oraz sygnałów z otoczenia, jak i symbolem przepływu informacji. Połączenie tej instalacji z technologią odbioru sygnałów w czasie rzeczywistym otwiera pole do wieloznacznych interpretacji. Dodatkowo, obiekt, który na pierwszy rzut oka wydaje się ogromną, ceramiczną misą, to w istocie olbrzymich rozmiarów antena satelitarna, wykorzystana w pracy artystów jako symbol pobierania i emitowania sygnałów kosmicznych. Proporcje „Fractured Reflections” zostały natomiast skomponowane w taki sposób, aby ten minimalistyczny obiekt przypominał przeskalowany, wielki głośnik.
Praca może być zatem odczytywana jako głośnik generujący częstotliwości przetwarzania sygnału dźwiękowego w głębokich i wizualnych basach. Instalacja autorstwa Anny Klimczak i Sefy Sagir’a to interaktywne dzieło dźwiękowo-wizualne, które w czasie rzeczywistym reaguje na środowiskowe zmiany oraz obecność widzów. Subtelne gesty uczestników, dane pogodowe i informacje o ruchu wody w rzekach, zobrazowane są w dynamicznych wibracjach na tafli wody, ukazując złożoną sieć zależności między indywidualnymi działaniami a globalnymi procesami.
- „Fractured Reflections” to próba uczynienia niewidzialnych przepływów — danych, energii, informacji — czymś odczuwalnym fizycznie. Interesowało nas, w jaki sposób sygnały pochodzące z rzeki, atmosfery czy obecności widzów mogą zostać przetłumaczone na wspólne, zmysłowe doświadczenie. Ciecz staje się tu medium, które nie tylko reaguje, ale także pamięta — zapisuje chwilowe stany świata i ujawnia, jak bardzo jesteśmy uwikłani w sieć wzajemnych zależności – podkreślają artyści: mgr Sefa Sagir, wykładowca PJATK oraz dr hab. Anna Klimczak, prof. PJATK, kierownik studiów podyplomowych Specjalista TouchDesigner w Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych.
Autorami tego ciekawego projektu są aktywnie pracujący akademicko wykładowcy warszawskiej filii PJATK, a Sefa Sagir jest także absolwentem tej uczelni. Projekt zaprasza do uważnego, kontemplacyjnego doświadczenia i podkreśla, że to właśnie obecność widza współtworzy to, co w danym momencie widzimy i słyszymy.
Instalacja „Fractured Reflections” była dotychczas prezentowana m.in. w ramach projektu Ostoi Sztuki podczas Festiwalu Góry Literatury 2025, a także na festiwalu Sanatorium Dźwięku 2025 oraz podczas konferencji Lalka Nova. Projekt znalazł się również w wąskim gronie prac zakwalifikowanych do sekcji BEST OF POLAND na Festiwalu Digital Culture. Wizualna przestrzeń Festiwalu Góry Literatury została zaprojektowana dzięki zaangażowaniu Ostoi Sztuki Jagi Hupało oraz dr hab. Anny Klimczak, prof. PJATK. Prezentacja w Czechach stanowi pierwszą zagraniczną odsłonę instalacji, a zarazem jej najdłuższy dotychczasowy pokaz. Realizacja projektu była możliwa dzięki wsparciu Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych, która obok innych instytucji, jest partnerem wystawy w Pradze.
Więcej o prezentowanych w galerii Pragovka projektach oraz o wystawie można przeczytać pod linkiem: https://bwa.wroc.pl/wp-content/uploads/2024/11/BWA_Broszura_Net_PL.pdf
Kontakt dla mediów: Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych, www.pja.edu.pl; Dział PR i Komunikacji, e-mail: dominika.gorska@secnewgate.com
Komentarze
Pokaż komentarze (1)