Jarmarczna postpolityka

Przeglądając ostatnimi dniami największe gazety w Polsce i portale informacyjne, trudno nie spostrzec, że zajmujemy się sprawami drugorzędnymi. Rywalizacja o to, kto jest bardziej chamski, odwoływanie siebie nawzajem z różnych urzędów, odchodzenie z zajmowanych stanowisk w imię polityki miłości bądź nienawiści.

Platforma Obywatelska oraz Prawo i Sprawiedliwość wywodzą się z ekipy „Solidarności”, która następnie przekształciła się w AWS i Unię Wolności. Te dwie partie przez trzy lata tworzyły rząd Jerzego Buzka z wicepremierem Leszkiem Balcerowiczem, wprowadzając neoliberalne reformy, jak chociażby prywatyzację funduszy emerytalnych. Później nastał okres podziałów i wędrówek z jednej do drugiej partii. PO i PiS świetnie ze sobą współpracowały przeciwko „postkomunistycznym wrogom” w opozycji i obie szły do wyborów z cichą umową tworzenia szerokiego bloku centroprawicowego, ale wszystko posypało się po ogłoszeniu pierwszych powyborczych sondaży. Zawiedziony Jan Rokita nie chciał wejść z nieprzygotowanym i zaskoczonym nieco swoją wygraną Jarosławem Kaczyńskim, którego władza zdeprawowała już na samym początku.

Kolejne dwa lata rządów Prawa i Sprawiedliwości wpisywały się w schmittowskie antagonizmy, gdzie przeciwnika politycznego traktuje się jak wroga, którego trzeba za wszelką cenę wyplenić z życia politycznego. Zastąpiono rozmowy o reformacji polskiej gospodarki buńczucznymi głosami o wielkim układzie, przez którego dzieje się całe zło w kraju.

Jak już wspominałem Jarosław Kaczyński, będąc kolejnym przykładem na tezę lorda Actona, że władza deprawuje, chciał zdeprawować siebie i całą swoją partię absolutnie, lecz nie udało mu się to. Sfrustrowani wyborcy, którzy uprzednio odeszli od liberałów (tych z nazwy i tych pod przykrywką, jak millerowskie SLD), wybrali uśmiechniętego i kochającego Donalda Tuska, który szedł do wyborów z hasłem, by ludzie odpoczęli od polityki. Być może poprzez słowo „polityka” premier Tusk rozumiał tabloidowe przepychanki w parlamencie. Jeżeli tak, to zgodzić się musiał z nim każdy. Ale po kilku miesiącach sprawowania władzy przez PO z PSL widać, że nie o to mu chodziło. Polityka, jako realne spory o realne i ważne sprawy, nie istnieje w polskim Sejmie. Mamy tutaj do czynienia z postpolitycznym i technokratycznym zarządzeniem, gdzie spory (jeżeli już jakieś występują) są toczone nie jak równy z równym, lecz jak oszołomów z oświeconymi lub „dżihadu” z „macświatem”. Powstaje więc takie błędne koło, z którego nie da się wydostać i którego nikt nie chce rozerwać – chodzi mi tu głównie o SLD, które mówi, że jest alternatywą wobec prawicy, lecz jakoś tego nie udowadnia.

Innym przykładem, że Polska znalazła się w układzie postpolitycznym, jest to, że między czterema największymi partiami w parlamencie brak elementarnych różnic, a jeśli jakieś są, to tylko udawane (mam na myśli SLD, na który – jak się ostatnio okazało – składają się w większości chadeccy neokonserwatyści). A dwie największe partie, gdyby nie skłóceni i prący do władzy liderzy, mogłyby przecież tworzyć spokojnie (oczywiście na polu programowym) sprawny rząd, jeśli nie nawet jeden wielki prawicowy sojusz polityczny!

Zaskakujące jest też, że obywatele dają się ciągle oszukiwać, bo przecież klasę polityczną w Polsce od początku lat 90. tworzą ci sami ludzie, którym poglądy się nie zmieniły. Mieliśmy Porozumienie Centrum, KLD, Unię Demokratyczną, a teraz mamy Prawo i Sprawiedliwość oraz Platformę Obywatelską – jaka jest różnica między dziś królującymi partiami, a tymi, co wyborcy odesłali na margines? Żadna.

Jakże łatwiej jest wyzywać się od chamów, zamiast skupić się poważnie nad kryzysem finansowym i dużą debatą w parlamencie oraz mediach. Jakże łatwiej jest odwoływać marszałka Sejmu, niż konstruktywnie krytykować rząd. Jakże łatwiej mówić o alternatywie, lecz wahać się między byciem przystawką PiSu albo PO.

Jakże łatwiej wprowadzać postpolitykę przy tworzeniu sztucznych antagonizmów, opierających się na debacie rodem z jarmarków.