PiSolew?

Od kilku dni na łamach „Dziennika” pojawiają się informacje jakoby partia Jarosława Kaczyńskiego miała poprzestać na walce z mitycznym układem na rzecz walki z kryzysem gospodarczym. Zbigniew Ziobro we wczorajszym programie Tomasza Lisa stwierdził, że to zmiana mała, bo przecież walka z układem jest bardzo mocno związana z zapewnieniem dobrej walki z kryzysem. I ta wypowiedź jest kluczem do rozgryzienia strategii PiS-u na rok 2009.

Już w tym miesiącu czeka nas zapewne piękne przedstawienie, podobne do tych podczas ostatnich wyborów parlamentarnych, w wykonaniu Prawa i Sprawiedliwości ze wszystkimi charakterystycznymi dla partii Kaczyńskiego buńczucznymi wypowiedziami o dobrze narodu, o podziale na Polskę solidarną (w domyśle PiS) i na Polskę liberalną (czyli Platformę). Paweł Poncyljusz na łamach „Dziennika” zapowiada, że jego ugrupowanie przerodzi się w partię, która odpowiada potrzebom społeczeństwa, w partię nowoczesną, zapatrującą się na interwencjonizm gospodarczy. Wiadomość taka bardzo zapewne ucieszyłaby (a także bardzo zdziwiła) opinię publiczną, gdyby była to pierwsza zmiana wizerunkowa bądź programowa PiS-u. Pamiętam osobiście zdania o liftingu, odmłodzeniu partii. Pamiętam także zdania Zbigniewa Ziobro skąpanego w świetle zachodzącego słońca, gdy opowiadał dziennikarzom o przemianie jego partii w nowoczesną centroprawicę, bardziej umiarkowaną i bardziej merytoryczną. Do dzisiaj tych zmian jakoś nie widać.

Znając niezmienną od kilkunastu lat naturę Jarosława Kaczyńskiego, można wywnioskować, że partia jego będzie ukierunkowywać gniew ludzi wciąż na układ, ale z domysłem, że to on winny jest kryzysowi finansowemu. Nie będzie to już układ ogólnopolski, lecz ogólnoświatowy. Wszystko to będzie poparte polityką zaściankowości i ksenofobii. Będzie to polityka przeciwko obcemu kapitałowi, przeciwko Unii Europejskiej oraz przeciwko mediom, które są niepolskie. Jarosław Kaczyński, niczym towarzysz Wiesław Gomułka, czyli zwierzchnik wyrazicielki poglądów narodu polskiego (PZPR), będzie grzmiał z mównicy na tych, co niszczą Polskę. Zmienią się tylko słowa, zamiast imperialistów będą liberałowie, a zamiast syjonistów – agenci niemieccy i rosyjscy. Granie na wspomnieniach starszych ludzi, którzy dobrze pamiętają tego typu zagrywki władz komunistycznych i którzy wychowali się w duchu narodowokomunistycznej nagonki na różne grupy etniczne i społeczne, może przynieść PiS-owi kilka punktów procentowych.

Każde państwo kapitalistyczne rodzi gniew klasowy, ale też w każdym państwie kapitalistycznym trudno wskazać winowajcę (nie chodzi o konkretnych ludzi – a przynajmniej nie powinno – lecz o instytucje różnego rodzaju). Kaczyński wiedział o tym w 2005 roku, wiedział też o tym, że bez ukierunkowania gniewu ludzi nie wygra wyborów. Stworzył wtedy nieuchwytny układ, który był trudny do konkretnego zdefiniowania, co trzeba przyznać było bardzo dobrze i sprytnie obmyślane, by móc prowadzić własną politykę, określaną przez opinię publiczną mianem zamordyzmu. Kiedy cała ta idea legła w gruzach w ciągu dwóch lat rządów Prawa i Sprawiedliwości, a jedyny układ został znaleziony przy pałacu prezydenckim, to partia Kaczyńskiego była opozycją bez własnej wizji, dzięki której może się wyróżniać wśród mało spluralizowanego otoczenia w parlamencie polskim.

Kryzys spadł wręcz z nieba opozycji w czasach postpolitycznych, ale tylko PiS potrafi go umiejętnie wykorzystać. SLD, które zajęte jest przyglądaniem się, kto komu wybije zęby i stępi pazury, nie umie wypracować w swoim gronie planu polityki lewicowej na czas kryzysu. Nie pomaga fakt, że na Grzegorza Napieralskiego zbiesili się dziennikarze i publicyści, nawet ci, którzy są z lewicowych czasopism. Po niekonsekwentnej polityce Wojciecha Olejniczaka, to tylko Napieralski jest szansą Sojuszu, co niestety łączy się z szansami na prawdziwą lewicę w Polsce. Ostatni pomysł budowy lewicowych ośrodków w mniejszych miastach może – jeżeli dobrze zostanie to wszystko rozwiązane i uda przyciągnąć się młodych socjaldemokratów do tworzenia takich miejsc – przebić niegdyś Kluby Krytyki Politycznej, które na razie ograniczają się do największych miast Polski. Kierunek podjęty przez ludzi Napieralskiego jest dobry: skręcamy w lewo i tworzymy politykę lewicową oddolnie wraz z ludźmi, „kolonizując” tereny jeszcze nie zajęte przez innych lub zajęte w małym stopniu. Wciąż podstawianie sobie nóg na lewicy i w SLD spowoduje tylko, że partia Kaczyńskiego wróci do władzy i zrobi to dzięki populistyczno-lewicowym hasłom, a prawdziwej i merytorycznej lewicy w Polsce nie będzie przez kilkanaście następnych lat.

Program PiS będzie zapewnie mieścił się w definicji populizmu: dobre pytania, ale złe odpowiedzi. Przed tą partią jeszcze minimum dwa lata opozycyjności w parlamencie, a już nie raz udowodniła ona, że zapomniała po prostu, jak to jest być opozycją.

Samo Prawo i Sprawiedliwość nie ma na względzie osób pokrzywdzonych przez transformację i najbardziej podatnych na kryzys gospodarczy. Jarosław Kaczyński pragnie tylko władzy, osiąga to w bardzo spektakularny sposób, ale gdy tworzy rząd i później z nim wytwarza ustawy, to nie odchodzi od polityki neoliberalnej, od obniżania podatków przez swoich liberalnych ministrów finansów. Nie wiadomo, czy „ciemny lud” kupi to samo po raz drugi, tylko w trochę innej formie.