Zakochany w Biblii
Wspólnie czytamy Biblię z perspektywy Nowego Testamentu oraz nauk rabinicznych, z uwzględnieniem najnowszych badań w dziedzinie historii i archeologii.
4 obserwujących
91 notek
29k odsłon
439 odsłon

Imię Boga – JA jestem JHWH (Wj 3, 14)

Wykop Skomentuj2

Znajdujemy się na górze Horeb, na pustyni Synaj i jesteśmy świadkami niesłychanego wydarzenia, kiedy Święty, to znaczy transcendentny i niepojęty Bóg, objawia się najpokorniejszemu człowiekowi na świecie. Robi to na pustynnej górze, ze środka suchego krzaku. Bóg transcendentny szuka kontaktu z człowiekiem! W poprzednim odcinku kontemplowaliśmy Imię Boże i doszliśmy do wniosku, że Bóg jest Prawdą, Drogą i Życiem. Kto jeszcze nie obejrzał poprzedniego odcinka musi koniecznie to zrobić:


Niesłychanie ważny jest ten werset Księgi Wyjścia. Od tego momentu ludzkość poznała Imię Boga.

Imię Boga (Haszem po hebrajsku) nie jest takie, jak imiona bóstw pogańskich. Haszem to imię inne, metafizyczne, poza ludzkim zrozumieniem i wyobrażeniem. Haszem jest całkowicie święte, całkowicie odmienne. Bóg nie jest „Tym, który jest”. On jest „JA jestem”. Czyli jest podmiotem, podmiotem mówiącym. Skoro do nas przemawia oznacza to, że jest transcendentny – że jest oddzielony od swojego stworzenia. Gdyby Bóg był immanentny, żylibyśmy z Nim w fuzji – rozmowa z Nim nie byłaby możliwa. Do rozmowy potrzeba dwóch oddzielnych podmiotów.

Słysząc „JA jestem” dowiadujemy się, że Bóg jest podmiotem odrębnym od nas. Żydowski filozof Martin Buber napisał, że w momencie kiedy Bóg mówi JA, w konsekwencji powołuje TY – czyli oddzielny podmiot, który również staje się zdolny powiedzieć „ja”. Na słowie „ja” opiera się pojęcie osoby. Ale zanim stanę się osobą zdolną do powiedzenia „ja”, potrzebuję najpierw spotkać kogoś innego który, mówiąc o sobie „Ja”, powoła mnie jako „ty”, czyli powoła mnie do tego, abym stał się więcej niż jednostką. Będąc „ty” staję się osobą zdolną do rozmowy, do wymiany. To czyni mnie wyjątkowym i niepowtarzalnym.

Jednostki są wszystkie do siebie podobne. Zresztą rządzący wolą mieć do czynienia z jednostkami niż z osobami, bo jednostkami można łatwo zarządzać. Na przykład kiedy ktoś utożsamia się z własnym zawodem, z osoby staje się już tylko jednostką, niewolnikiem swojego pracodawcy – utrata pracy oznacza dla takiej jednostki rozpad całej jej osobowości. Dlatego będzie się zgadzała na wszystkie poniżenia, byleby nie straciła pracy.

Faraon dążył do tego, aby sprowadzać Hebrajczyków do roli jednostki, niewolnika. Niewolnik nie ma prawa mówić „Ja” - faraon nie zwraca się do niego jak do osoby, ale jak do trybika w sprawnej maszynie gospodarczej.

Kiedy Bóg postanawia uwolnić swój lud, zaczyna od powiedzenia Mojżeszowi „JA jestem”. W konsekwencji cały lud jest powołany w osobie Mojżesza jako „Ty”. Każdy członek tego ludu jest powołany do tego, aby stać się osobą zdolną do stawienia się w wolności na spotkanie z Haszem, z Bogiem Świętym, z Bogiem Przymierza, z Bogiem uwalniającym, wybawiającym.

Stawka jest naprawdę duża w tym krótkim wersecie 3,14 (łatwo go zapamiętać, bo 3,14 kojarzy się z liczbą pi)! Tu jest objawiony święty Tetragram – to znaczy „cztery litery” bożego imienia: Jod-He-Waw-He ( יהוה ).

Istnieje tradycja, według której nie wolno wymawiać świętego imienia. Żydzi zamiast niego wymawiają słowo Adonaj (to znaczy Mój Pan). Na określenie Boga mówią też często po prostu Haszem – co znaczy „To Imię”. Katolicy mieszczą się w tradycji żydowskiej, bo w naszych Bibliach w miejscu JHWH występuje słowo PAN. Lepsze tłumaczenia piszą słowo PAN dużymi literami, aby było wiadomo, że w oryginale występuje święty Tetragram. Natomiast szacunek żydów do świętego Imienia jest tak wielki, że każdy skrawek papieru, na którym są zapisane cztery litery Bożego Imienia nie może być wyrzucony do kosza ani nawet spalony. Musi być pogrzebany na cmentarzu, tak jak ludzkie zwłoki.

Jeśli chodzi o protestantów, niektórzy starają się odtwarzać oryginalne brzmienie świętego imienia: bywają wielkie kłótnie na temat tego, jak powinno być wymawiane: czy jako Jahwe, czy Jave, czy Jehowa, Dżehowa itd. Natomiast chyba rozumiemy, że w Świętym Imieniu nie chodzi wcale o jego brzmienie – chodzi istotę, chwałę i autorytet samego Boga.

Jeszcze inna tradycja protestancka woli używać terminu WIEKUISTY, który kładzie bardziej nacisk na pojęcie odwiecznego bytowania. Idea wiekuistości jest jak najbardziej adekwatna, bo ten aspekt występuje w Bożym Imieniu. Lecz w gruncie rzeczy słowo „Wiekuisty” ma posmak bardzo filozoficzny, podczas gdy synowie Abrahama odczuwają ogromną bliskość ze swoim Bogiem.

Zresztą dlaczego Imię Haszem nie zostało objawione Abrahamowi, ale dopiero Mojżeszowi? Dlatego, że Imię Boga może być objawione dopiero w kontekście wyzwolenia, wybawienia. Nie można zrozumieć istoty Boga bez perspektywy Jego Wszechmocy i Jego Miłosierdzia. Imię Haszem musi być również skojarzone z wolnością, bo pełne bytowanie wiąże się z byciem wolnym. Cały wszechświat zaistnieje dopiero wówczas, kiedy stanie się wolny. I właśnie człowiek posiada klucz do tej wolności, do doprowadzenia całego stworzenia do komunii z Bogiem. Posłuchajmy toku rozumowania świętego Pawła:

Wykop Skomentuj2
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale