Czy społeczeństwo może się obyć bez pieniędzy? Nie nie może. Czy zatem pieniądze trzeba stworzyć/wytworzyć/wyemitować? Tak. Czy zdolność i prawo stwarzania pieniędzy jest ważna? Jest absolutnie kluczowa dla życia gospodarczego społeczeństwa. KTO ma prawo stwarzania pieniędzy używanych przez dane społeczeństwo? Prywatne banki.
90 procent wszystkich pieniędzy w Polsce emitowanych jest przez prywatne banki, w większości zagraniczne. Emitują one pieniądze poprzez udzielanie kredytów. Stąd, jeśli banki udzielą za dużo kredytów, dojdzie do inflancji, jeśli udzielą ich za mało, bedzie deflacja - spadek cen.
Cała obecna sytuacja gospodarek Zachodu związana jest z obnieżeniem ilości udzielanych kredytów przez banki prywatne. W zaistniałej sytuacji, niektóre państwowe Banki Centralne próbują zachęcić banki prywatne do udzielania kredytów, poprzez obniżenie stopy procentowej i poziomu obowiązkowych rezerw, a także poprzez własne emisje, czy to kredytu (dla banków) czy tzw. bazy monetarnej.
Gdy banki prywatne udzielą za mało kredytów, to jest za mało pieniądza w gospodarce, dochodzi do spadku cen, bo towarów na rynku jest więcej niż pieniądza. Gospodarka staje w miejscu, bo nie ma środków finansujących ewentualną wymianę wytwarzanych dóbr. Mamy sytuację deflacji. Sytuację, która doprowadziła do największego kryzysu gospodarczego świata zachodniego na początku wieku XX.
Efektem towarzyszącym odebraniu państwom i społeczeństwom prawa emisji pieniądza jest zadłużanie się owych państw, a w efekcie społeczeństw. Gdyby to państwo emitowało pieniądz, to po prostu wyemitowałoby go więcej na zwiększone potrzeby. W przypadku, gdy nie może tego zrobić, pożyczy (najczęściej) od prywatnych podmiotów pieniądz, który został wyemitowany przez prywatne banki. Stąd społeczeństwa i kraje stają się zadłużone.
Tylko pozornie prostym rozwiązaniem jest przywrócenie prawa emisji pieniądza państwu i społeczeństwu. Gdy politycy mogą emitować pieniądz bez ograniczeń, może dojść do hiperinflacji. Sytuacji jak w Niemczech po I wojnie światowej, gdzie ludzie pokoje tapetowali sobie pieniędzmi, bo miały wartość papieru.
Z drugiej strony, Stany Zjednoczone powstały wskutek buntu przeciw braku swobody emisji pieniądza. W pierwszej fazie istnienia, kolonie brytyjskie w Ameryce rozpoczęły emisję własnych pieniedzy co przyczyniło się do ich kolosalnego rozwoju. Gdy Benjamina Franklina zapytano co jest źródłem rozkwitu kolonii w Ameryce, odpowiedział: "To proste. W koloniach emitujemy własne pieniądze. Nazywa się je Świadectwem Kolonialnym. Emitujemy je w odpowiedniej proporcji, żeby produkty mogły łatwo trafić od producentów do konsumentów. W ten sposób emitując dla nas nasze własne pieniądze, kontrolujemy ich siłę nabywczą i nikomu nie musimy płacić procentu."
Anglia zakazała używania tych pieniędzy, zmuszając kolonistów do korzystania z brytyjskiego funta, który miał parytet w złocie i którego było po prostu za mało. Sytuacja w koloniach uległa katastrofalnemu pogorszeniu. Była to podstawowa przyczyna wybuchu rewolucji prowadzącej do powstania USA.
Podsumowanie.
Z jednej strony, nieograniczone prawo dane rządowi, a więc politykom, do emitowania pieniędzy, może prowadzić do utraty wartości przez pieniądze, hiperinflacji i gospodarczej katastrofy.
Z drugiej strony, odebranie rządowi prawa emitowania pieniędzy (z czym mamy w praktyce obecnie do czynienia), skutkuje systemowym zadłużaniem się państw oraz może prowadzić do deflacji i katastrofy gospodarczej, jeśli banki prywatne nie będą wystarczająco dużo kredytów.
Najważniejsze, że zagadnienie to jest całkowicie poza jakimkolwiek dyskursem publicznym i politycznym. O tym skąd się biorą pieniądze nie wie absolwent szkoły średniej ze świadectwem dojrzałości. Nie wie też absolwent szkoły wyższej, jeślli nie jest to szkoła ekonomiczna. Nie wie zwykły obywatel i sądzi, że skoro nie ma o tym mowy w mediach, i nie mówią o tym "jego" polityce - to jest to zagadnienie nieważne. Nic bardziej mylnego.



Komentarze
Pokaż komentarze (65)