Problem z ulotną rzeczywistością i trwałymi fundamentami

Tłumaczenie rozmaiitym tłukom postkomunistycznym i demoliberalnym, że świat wygląda inaczej niż im się wydaje , jest zadaniem niewdzięcznym ale koniecznym. Trzeba im ustawicznie przypominać, że tak jak ruch Ziemi po orbicie wywołuje rozmaite efekty klimatyczno-opogodowe, tak samo i cywilizacja opiera się na pewnych nienaruszalnych filarach. Narzekanie, że jak pada deszcz to jest mokro i że jak śnieży to jest ślisko, do niczego nie prowadzi. Do niczego też nie prowadzi negowanie zasad cywilizacji i zamykanie się w nietrwalych z natury rzeczy bańkach.  Zderzenie bańki z rzeczywistością zawsze okazuje się bolesne dla mieszkańca takiej bańki.

Oczywista jest też nietrwałość pewnych założeń ideowych czy ideologicznych na temat rzeczywistości. Rzeczywistość, rozumiana tu jako rzeczywistość Zachodu, jest w ciągłym ruchu i podlega procesom zmiany na skutek kumulacji pewnych czynników rozwojowych. Po pewnym czasie rozwoju założenia w obliczu skumulowanych zmian okazują się zdezakltualizowane i trzeba przyjrzeć się nowej rzeczywistości i zmienić odpowiednio założenia co do kierunku zmian i procesów

Oprócz czynników rozwojowych wystepują także czynniki degeneracyjne wywołane błędami w działaniu, celowym szkodzeniem lub efektami ubocznymi, nieprzewidzianymi, rozwoju. Przykładowo, tempo zmian technologicznych sprawia, że wspólnoty ludzkie nie są w stanie się do nich zaadaptować i tu warto spojrzeć na wszelkie platformy cyfrowe i ich użytkowników.

Zastanawia mnie pewne naukowe tabu w literaturze dotyczącej zjawisk spolecznych. Wiadomo, że w życiu społecznym i w historii społeczeństw religia odgrywa olbrzymią rolę, jednak z powszechnie dostępnych i poważnych wydawałoby się opracowań niczego się państwo nie dowiedzą na temat wpływu religii na rozwój cywilizacji. Tabu, bo żadnego innego argumentu wyjaśniającego  ten ewidentny brak nie da się znależć.

Wprawdzie w niektórych opracowaniach jak np. u Jonathana Haidta da się znależć argumenty wskazujące na pewną rolę religii w kszstałtowaniu modułów moralnych, ale to za mało. Ian Morris w swoim opracowaniu dotyczącym porównania Zachody z Chinami sięga po wątki dotyczące religii, ale tylko marginalnie.

Mamy więc sytuację zdumiewającą. Naukowa pustynia. I nie może być watpliwości, że przyczyny są ideologiczno-polityczne.O zdumiewającym ignorowaniu zjawisk bulwersujących, takich jak doświadczenia z pogranicza śmierci też już pisałem.

Zastanawiam się nad zestawieniem pewnych elementów i mechanizmów składających się na cywilizację ludzką oraz na cywilizację konkretną, zachodnią i nad porównaniem ich z elementami wiary chrześcijańskiej. Jakie są tu zależności ?

W wyniku działania ewolucji narzucającej grupom ludzkim wymóg intensywnej wspólpracy, wśród gęstych interakcie musiały pojawić się relacje społeczne wspólpracę umożliwiające: poznawcze związane z rozumieniem siebie i partnerów, nawiązywania relacji emocjonalnych między partnerami oraz relacji wolicjonalnych określających stopień autonomii i asertywnośći jednostek w tego rodzaju interakcjach.

Skrótowo relacje te określam mianem pakietu > prawda, miłość i wolność<, bo są to określenia jak najbardziej wymowne. W toku wsspólpracy kształtowały się tego rodzaju relacje społeczne a następnie pewne cechy umysłowe  najwydajniej realizujące te relacje i interakcje., które były kodowane w genotypie. We wszystkich cywilizacjach mamy do czynienia z tym podstawowym mixem relacji, lecz w przypadku cywilizacji zachodniej, chrześcijańskiej, mamy do czynienia z niespotykanym w innych cywilizacjach i kulturach wyjątkowym stopniem natężenia tych relacji i cech.<br />

Problem polega na znalezieniu źródła tej wyjątkowości i moim zdaniem, zgodnym z powszechnie przyjmowaną wykładnią jest to efekt mechanizmów wprowadzonych przez chrześcijaństwo. Innego źródła znależć się nie da. Ale trzeba to udowodnić.

No bo dlaczego nie udało się osiągnąć etapu rewolucji przemysłowej Chińczykom, którzy w pewnym momencie byli blisko, ale bariery nie byli w stanie pokonać ? Islam też miał w średniowieczu spore osiągnięcia cywilizacyjne, które jednak uległy wyhamowaniu i utracie.

Wygląda na to, że chrześcijaństwo zaoferowało ludzkości pewne mozliwości w zakresie relacji społecznych i cech umysłowych, których nie były w stanie wygenerować inne kultury.

No to zerknijmy teraz z kolei na chrzescijaństwo i jego cechy sczególne. Są pewne hasłowe formuły tak charakterystyczne, właściwe dla chrześcijaństwa, że wszyscy je znają z pewnością: fraza "prawda was wyzwoli" wskazuje na powiązanie relacji prawdy z relacją wolności, dalej jest "miłość bliźniego" oraz powszechne "umiłowanie wolności" wskazujące na powiązanie relacji wolnośći i miłości. I widać tu pełną zbieżność z pakietem wygenerowanym ewolucyjnie. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że są to elementy nauczania KK.

Jeżeli przejdziemy od ewolucji i KK do psychologii, to wiadomo, że umysł ma swoje komponenty poznawcze, emocjonalno-uczuciowe i wolicjonalne, które przecież nie wzięły się znikąd, lecz są efektem wygenerowanym ewolucyjnie, i ponadto podlegały kształtowaniu przez naukę KK.

Ale to wszystko nie wystarcza. Teoria ta wskazuje na wyjątkowe natężenie tych relacji i cech. Jaki działa tu mechanizm, gwarantujący to wysokie natężenie, którego inne kultury nie oferują ?

Jak wiemy z antropologii, w kulturze ludzkiej występuje mechanizm utrwalający zdobycze, czyli mechanizm pamięci zewnętrznej w postaci instytucji. Rozmaite cechy umysłowe mogą sobie występować, lecz przetrwają tylko te które ulegną instytucjonalizacji. Bo z jednej strony mamy jednostki, a z drugiej zbiorowość. I oba te aspekty trzeba zbadać pod kątem instytucjonalizacji.

Na poziomie instytucji zbiorowych mamy instytucje w postaci szkołnictwa i nauki odpowiadające za relacje poznawcze, na poziomie relacji wolności mamy instytucje demokracji gwarantujące wolność osobistą i wolność słowa co jest kluczowe dla relacji prawdy także. Wreszcie mamy instytucję równości wobec prawa, która wiąże się z relacją chrześcijańskiej miłości bliźniego. Jak widać mamy tu pewną spójność.

Zejdźmy na poziom jednostki: instytucje edukacyjne zapewniają  dostęp do relacji prawdy, mamy też gwarancję osobistej wolności oraz wolność kontaktów uczuciowych między ludźmi. Jaka jest gwarancja, że jednostka dobrowolnie przestrzega wszystkich reguł, które wymagane są w tego rodzaju relacjach, a nie jest jedynie odbiciem grupowych wymogów ?  W tym momencie pojawia się instytucja sumienia i autokontroli. W innych kulturach to grupa jest kontrolerem zachowań zewnętrznych jednostki, co powoduje brak autonomii. W chrześcijaństwie wolne sumienie i autokontrola wiążą sie  ze spowiedzią, której podlega mechanizm sumienia i autokontroli.

W każdej kulturze jednostki są zdolne do autorefleksji, która jest niezbędna do konfrontacji wymagań grupy z własnym sposobem postępowania. Lecz ta refleksja służy jedynie eliminacji zachowań nie tolerowanych przez grupę i dostosowaniu do jej wymogów. Jednostka nie posiada w takim ukladzie żadnej autonomii. W kulturze chrześcijańskiej jednostka taką autonomię uzyskuje. Ale jak widzimy taka autonomia nie oznacza samowoli i chroni przed anarchią.

Spójrzmy teraz na uklad relacji, który pojawił się w fazie upadku liberalizmu. Jak widać z systemów prawnych na Zachodzie, wolność sumienia jest ograniczana i postępowanie zgodne z sumieniem jest represjonowane, np w przypadku wyrażania stanowiska co do aborcji czy objawów hiperseksualizacji, takich jak edukacja seksualna, ideologia gender czy ideologia LGBT.

Jak widać, liberałowie popełnili kilka błędów.

Przede wszystkim, absolutyzując wolność i traktując ją jako fundament relacji społecznych, zlikwidowali jej współzależność z innymi wymiarami relacji społecznych, niszcząc tym samym złożony fundament społecznośći chrześcijańskiej. Następnie przypisali tę wolność do jednej grupy społecznej, co postkutkowało naruszeniem praw całości społeczeństwa. W efekcie liberalizm zszedł do poziomu innych konkurencyjnych systemów społecznych takich jak chiński czy muzułmański i utracił relacyjną przewagę nad nimi, wypracowaną uprzednio przez cywilizację chrześcijańską.

Tego rodzaju ewolucja liberalizmu, a właściwie jego dewolucja sprawia, że system coraz bardziej rozmija się z oczekiwaniami społecznymi i budzi rosnące niezadowolenie. A ponieważ się rozpada, nie jest w stanie zatrzymać się na wspomnianym obniżonym poziomie i albo zostanie gruntowne zastąpiony lepszą wersją, albo padnie ofiarą islamu lub Chin. Ale i w tym drugim przypadku jest pewien szkopuł, bo zarówno Chiny jak i kraje islamskie, są w dużym stopniu uzależnione od poziomu jaki osiągnął liberalizm i w przypadku jego upadku również one będą narażone na poważne turbulencje. Gospodarka Chin bowiem jest ogromnie uzależniona od popytu ze strony Zachodu i od zachodnich technologii.

W Polsce sytuacja jest znacznie bardziej skomplikowana z uwagi na dwa czynniki wystepujące w struktorze społecznej. Po pierwsze, mamy do czynienia z układem postkomunistycznym, który stoi za poczynaniami totalopozycji, za sytuacją w niezdekomunizowanym aparacie wymiaru sprawiedliwości i za poczynaniami postkomunistycznych struktur w wielkich miastach. Po drugie, ustrój ma charakter liberalno=konsumpcjonistyczny, co wpływa na nierównowagę polityczną i umożliwia obcą ingerencję w polską politykę.

Kluczowe dla Polski będzie zachowanie tożsamości atakowanej przez liberalną ideologię i zachodnią politykę
tożsamości. Dla zachowania naszej tożsamości niezbędna jest tradycja katolicka, która uchroniła naród przed utratą tożsamości w trakcie zaborów, a także w czasie okupacji sowieckiej, gdy rolę autorytetów społeczno-narodowych pełnili  prymas Wyszyński i papież JPII. Nic dziwnego, że podjęto atak na KK w Polsce i postać JPII.