Świetlana przyszłość to mit

Pojawuia się coraz więcej książek głównie autorów amerykańskich, poświęconych kwestiom rozwoju ludzkich cywilizacji, omawiających procesy i czynniki powodujące biedę albo dobrobyt. Patrząc z tej perspektywy, rozwój jest oczywisty i nawet najrozmaitsze zakłócenia tego procesu nie zmieniają tego obrazu, bo nawet regiony biedy, po uwzględnieniu właściwych czynników dają się podciągnąć do góry.

Ale jest jeden problem, bo to jest perspektywa megaskalowa. Z takiej perspektywy patrząć widzimy pozytywny kierunek, w którym zmierzają rzeczy, wobec czego rozmaite utyskiwania na zakłócenia wydają się być bezzasadne. Są autorzy, którzy, tak jak słynny psycholog Steven Pinker ("Nowe Oświecenie") wyraźnie i jednoznacznie tego rodzaju utyskiwania odrzucają, opierając się na danych, które wskazują na coraz większy dobrobyt i udogodnienia w codziennym życiu i rosnące wskażniki długośći życia. Trudno mu odmówić racji w tym względzie, choć jego bezpośrednia motywacja do napisania tej książki wydaje się być stricte polityczna i skierowana przeciwko prezydenturze Trumpa. Jest jednak jedno ale...

Ale jednak większość ludzi patrzy na zycie z perspektywy  swojej mikroskali. Oni żyją w tej mikroskali i w niej oceniają wydarzenia. Nie żyją w naukowych obrazach uogólnionej, pozytywnej perspektywy. Okazuje się więc, że w tej powodzi ogólników serwowanych przez badaczy niknie wymiar indywidualny, z którym związany jest każdy z nas. Nikogo z nas nie interesuje ogólnie pozytywny obraz świata, w kierunku którego zmierzamy i w którym być może żyć będą przyszłe pokolenia, ale to nie dotyczy pokolenia naszego.

Takie podejście naukowców, szczególnie tych o proweniencji liberalnej, sprawia,że czynniki negatywne są bagatelizowaane i powstaje fałszywy obraz przyszłości. A polityczne zacietrzewienie jeszcze bardziej zaciemnią obraz. Tymczasem jednostki muszą zmagać się z dotkliwie odczuwanymi mankamentami realnie istniejącego systemu.

Mamy więc, zamiast indywidualnej perspektywy, czarną dziurę i wydaje mi się, że wynika to z utraty perspektywy religijnej.

Są jeszcze inne konsekwencje takiego trybu analizy. Okazuje się, że najprostszym, najbardziej namacalnym elementem osiągniętego poziomu rozwoju są dobra materialne wytworzone w efekcie postępu technologicznego i rozwoju gospodarczego. W sposób niemal nieuchronny taki obraz spycha na dalszy plan inne czynniki tworzyszące procesowu rozwoju gospodarczego, które są pomijane, takie jak relacje międzyludzkie, które odgrywają jednak rolę zasadniczą. Na tym się nie kończy, bo taki wypaczony, ograniczony obraz przyjmuje się jako płaszczyznę do podejmowania kolejnych decyzji i przedsięwzięć związanych wyłącznie z technologią i gospodarką. I tegp rodzaju decyzje podejmowane na poziomie politycznym wdraża się na poziomie indywidualnego życia podporządkowując ludzi tak wydedukowanym materialistycznym procedurom ograniczonym do sfery ekonomicznej, twierdząc, że ludzi trzeba kształcić zgodnie z potrzebami gospodarki. Jest to odwracanie kota ogonem lub stawianie wozu przed koniem, jako że  rozwój gospodarczy jest w najlepszym przypadku produktem ubocznym działania wielu czynników. Jest środkiem do celu a nie celem samym w sobie.