Fatalne skutki ignorowania złożoności ludzkiej rzeczywistości

Zachowania jednostek rozpatrywanych w izolacji od szerszego kontekstu mogą być nieprzewidywalne, chaotyczne, dowolne.

Narzucona przez ewolucję współpraca zmierza do ograniczenia tego chaosu i nadaje im ustrukturowany charakter tworząć instytucje, które narzucają trwałe schematy zachowań, działań, które zapobiegają chaosowi i wprowadzają niezbędny element przewidywalności.

Podobnie dzieje się z myślami jednostek - są one rozbiegane, chaotyczne, biegnące w rozmaitych kierunkach pod wpływem napływających bodźców. Myślom czy też wrażeniom można nadać bardziej trwały schemat dzięki językowi, który nadaje trwałe znaczenia myślom odnoszących się do określonych zjawisk rzeczywistości w postaci odrębnych słów i pojęć. Można więc powiedzieć, że słowa i pojęcia to zinstytucjonalizowane reprezentacje myśli. W ten sposób można myśli wymieniać i porozumiewać się w trybie współpracy między jednostkami.

Z tego procesu integracji myśli i działań wynika, że jednostki są uzależnione od społeczności zarówno jeśli chodzi o myślenie jak i zachowanie. Język jest produktem społecznym, zachowania także ujęte są w społecznie projektowane schematy.

Rzeczywistość ludzka jest zorganizowanym systemem wielowarstwowym, w którym dominuje społeczna natura ludzka.

Na samym dole mamy geny.

Wyżej mamy neurony.

Neurony zorganizowane są w sieci modułów funkcjonujących w obszarze nieświadomości i przetwarzających gigantyczne ilości danych.

Nad siecią neuronów dziala umysł ze swoimi ewolucyjnie ukształtowanymi komponentami, z których jednym z najważniejszych jest świadomość służąca do podejmowania ostatecznych decyzji w oparciu o dane opracowane przez mechanizmy nieświadome.

Umysły powiązane są w sieć tworzącą przestrzeń społeczną z jej kluczowymi wymiarami.

Określona struktura przestrzeni społecznej tworzy społeczeństwo.

Społeczeństwo może przybierać, zależnie od wielkości populacji, oraz stopnia rozwoju zbiorowej świadomości, różne formy organizacyjne - państwa i narody.

Ta złożoność jest efektem współdziałania dwóch czynników: genetycznych i kulturowych, podporządkowanych wymogom ewolucji przestrzeni społecznwej. Natura ludzka jest elastyczna i stąd możliwość rozmaitych rozwiązań kulurowych. Po jakimś czasie może się jednak okazać, że pewne takie rozwiązania popadają w konflikt z naturą ludzką.

Taka jest struktura rzeczywistości ludzkiej od dołu do góry, ale przeważający wpływ mają struktury społeczne. Jedne sfery poddają się łatwo badaniom, dostęp do  innych, takich jak nieświadomość oraz świadomość jest  trudniejszy. Zaś cała ta złożona struktura jest efektem dzialania ewolucji człowieka w przestrzeni społecznej z jej wymiarami, podporządkowanej wymogowi współpracy. Ignorowanie tej złożoności przez niekompetentnych polityków i zwiedzionych przez nie poulacji wiedzie do fatalnych pomyłek.