To nie wojna, a jednak giną miliony. Cichy dramat dzieci na świecie

ONZ: 4,9 mln dzieci umiera przed 5. rokiem życia

Z raportu ONZ „Poziomy i prognozy dotyczące śmiertelności dzieci” wynika, że w 2024 roku zmarło 4,9 mln dzieci przed ukończeniem piątego roku życia. Szczególnie niepokojące jest to, że niemal połowa z tych zgonów dotyczy noworodków.

Choć od 2000 roku liczba zgonów dzieci spadła o ponad połowę, tempo poprawy wyraźnie zwolniło. Od 2015 roku redukcja śmiertelności dzieci spowolniła o ponad 60 proc. 

Zobacz takżeFrankowicze na wojnie z bankami. Ekspert: to dopiero początek

„Większości tych zgonów można było uniknąć”

– Prawie 5 mln dzieci - to są przerażające dane. Przecież tak naprawdę to jest jeden niewielki kraj. A najgorsze jest to, że większości tych smutnych historii można by spokojnie uniknąć. Choćby dzięki sprawdzonym i niskokosztowym interwencjom oraz dostępowi do wysokiej jakości opieki zdrowotnej. Mówiąc prościej, potrzebni są lekarze i leki – zapewnia Renata Bem, dyrektor generalna UNICEF Polska.

Eksperci podkreślają, że duże znaczenie ma dostęp do podstawowej opieki zdrowotnej oraz prostych, tanich metod leczenia i profilaktyki. 

Zobacz takżeTusk oskarża ws. Zondacrypto. Wipler i adwokat ks. Olszewskiego żądają przeprosin

Główne przyczyny zgonów wśród dzieci

Jednym z najważniejszych czynników wpływających na śmiertelność najmłodszych jest niedożywienie.

W 2024 roku było ono bezpośrednią przyczyną śmierci ponad 100 tys. dzieci w wieku od 1 do 50 miesięcy. W rzeczywistości jego wpływ jest jeszcze większy, ponieważ zwiększa ryzyko zgonu w wyniku innych chorób.

Do najgroźniejszych należą choroby zakaźne, takie jak:

• malaria,
• biegunka,
• zapalenie płuc.

Malaria odpowiada za 17 proc. zgonów w tej grupie wiekowej, a większość przypadków występuje w Afryce.

Zobacz takżePraca w nocy? Polscy pracownicy stawiają warunki

Żadne dziecko nie powinno umierać z powodu chorób, którym umiemy zapobiegać. Widzimy jednak niepokojące sygnały spowolnienia postępu [...] przy jednoczesnych globalnych cięciach budżetowych - stwierdziła w raporcie Catherine Russell, dyrektor wykonawcza UNICEF.

Eksperci zwracają uwagę, że ograniczanie wydatków na zdrowie publiczne może pogłębić problem w najbiedniejszych regionach świata.

Najtrudniejsza sytuacja w Afryce i Azji

Najwięcej zgonów dzieci do piątego roku życia odnotowuje się w Afryce Subsaharyjskiej – aż 58 proc. wszystkich przypadków. Na drugim miejscu znajduje się Azja Południowa, gdzie odsetek wynosi 25 proc. Dzieci urodzone w regionach dotkniętych konfliktami zbrojnymi są niemal trzykrotnie bardziej narażone na śmierć przed piątymi urodzinami niż ich rówieśnicy w innych częściach świata.

Raport zwraca uwagę również na sytuację starszych dzieci i młodych ludzi. W 2024 roku zmarło 2,1 mln osób w wieku od 5 do 24 lat. W tej grupie zmieniają się główne przyczyny zgonów. Wśród dziewcząt w wieku 15–19 lat dominują samookaleczenia, natomiast wśród chłopców – wypadki drogowe.

Eksperci: potrzebne inwestycje i działania systemowe

– Inwestycje w zdrowie dzieci należą do najbardziej opłacalnych działań rozwojowych. Każdy dolar zainwestowany w przeżycie dziecka może przynieść do 20 dolarów korzyści społecznych i ekonomicznych. Wyniki tego raportu są zbiorowym wezwaniem do przyspieszenia wdrażania sprawdzonych, skalowalnych rozwiązań, które, jak wiemy, są w zasięgu ręki - podkreśliła Monique Vledder, dyrektor ds. zdrowia w Grupie Banku Światowego.

Eksperci wskazują, że konieczne jest:

• zwiększenie inwestycji w systemy ochrony zdrowia,
• skupienie się na regionach najwyższego ryzyka,
• wzmocnienie realizacji zobowiązań międzynarodowych.

Bez tych działań trudno będzie odwrócić niepokojący trend spowolnienia poprawy. 

Zobacz takżeBędzie pierwsze takie ślubowanie w III RP. Nawrocki dostał pisma

Tomasz Wypych

Zdjęcie ilustracyjne, źródło: Canva