Pracownicy pod lupą na L4. Firmy coraz częściej korzystają z kontroli

Kontrole pracowników przebywających na L4 zyskują na popularności wśród małych i średnich przedsiębiorców. Szczególnie istotne jest to dla najmniejszych firm, w których nieobecność nawet jednej osoby może oznaczać konieczność reorganizacji pracy całego zespołu.

Z danych Conperio, firmy specjalizującej się w problematyce absencji chorobowych, wynika, że od 13 kwietnia do 31 lipca zainteresowanie kontrolami L4 w sektorze MŚP było o 42 proc. większe niż w I kwartale tego roku.

Zobacz takżeZbiórka podpisów pod referendum w Warszawie. Padła okrągła liczba

Pracodawca może skontrolować pracownika na L4

Zasady kontroli zwolnień lekarskich wymagają jednak istotnego rozróżnienia. ZUS wyjaśnia, że każdy pracodawca może kontrolować prawidłowość wykorzystywania zwolnienia za okres, za który wypłaca pracownikowi z własnych środków wynagrodzenie chorobowe.

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku zasiłków wypłacanych przez ZUS. Pracodawca zgłaszający do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 osób występuje wówczas o przeprowadzenie kontroli do oddziału ZUS wypłacającego świadczenie.

Zdaniem Mikołaja Zająca, eksperta rynku pracy i prezesa Conperio, możliwość szybkiego reagowania jest szczególnie ważna właśnie dla niewielkich przedsiębiorstw.

Zobacz takżeBanki z nowym kłopotem. Coraz więcej pozwów o WIBOR

– W dużej organizacji nieobecność jednego pracownika często można stosunkowo łatwo zastąpić. W kilkuosobowej firmie pojedyncze L4 może oznaczać opóźnienie realizacji zamówienia, konieczność reorganizacji całego zespołu, a w skrajnych przypadkach nawet czasowe ograniczenie działalności. Dlatego możliwość szybkiej weryfikacji pojedynczego zwolnienia jest dla najmniejszych przedsiębiorców realnym przełomem – mówi Mikołaj Zając.

Kontrole L4. W 36 proc. wykryto nieprawidłowości

Rosnące zainteresowanie weryfikacją zwolnień nie jest jedynym wnioskiem płynącym z danych Conperio. Firma podaje, że w 2026 roku 36 proc. przeprowadzonych przez nią kontroli dla przedsiębiorstw z sektora MŚP wykazało różnego rodzaju nieprawidłowości.

Wśród przypadków wskazywanych przez Conperio znajdują się wyjazdy rekreacyjne podczas L4, wykonywanie pracy zarobkowej, a także prace remontowe i ogrodowe. Takie zachowania mogą prowadzić do wątpliwości, czy pracownik wykorzystuje zwolnienie zgodnie z jego przeznaczeniem.

– Kontrola nie oznacza podważania choroby pracownika. Chodzi o sprawdzenie, czy zwolnienie jest wykorzystywane zgodnie z jego przeznaczeniem i rzeczywiście służy powrotowi do zdrowia – wskazuje Mikołaj Zając.

Co pracodawca może sprawdzić podczas kontroli L4?

Kontrola prawidłowości wykorzystywania zwolnienia nie jest tym samym co ocena, czy lekarz prawidłowo stwierdził niezdolność do pracy. Chodzi przede wszystkim o ustalenie, czy ubezpieczony podczas L4 nie wykonuje pracy zarobkowej oraz czy wykorzystuje zwolnienie zgodnie z jego celem.

ZUS wskazuje również, że kontrola może dotyczyć zwolnienia wystawionego z powodu konieczności sprawowania opieki nad chorym dzieckiem lub innym członkiem rodziny.

Conperio zwraca uwagę, że wielu właścicieli małych firm wciąż nie zna dokładnie swoich możliwości związanych z kontrolowaniem absencji chorobowych.

– Problem w tym, że wielu przedsiębiorców nadal nie wie, że od 13 kwietnia może zareagować już przy pojedynczym L4. Tymczasem w małej firmie właśnie pojedyncza nieobecność potrafi mieć największe konsekwencje organizacyjne – podsumowuje Mikołaj Zając.