Mruganie - sposób na zdrowe oczy

Długotrwała praca przy komputerze może być przyczyną problemów z oczami, objawiających się bólami głowy, zmęczeniem, suchością i nieostrym widzeniem. Wpatrując się w ekran, przestajemy mrugać powiekami, co jest niezbędne dla zdrowia oczu.

Mrugamy średnio 12-20 razy na minutę. W ciągu roku czynność tę powtarzamy nawet 6 milionów razy. Jest to reakcja odruchowa, za którą odpowiada mięsień okrężny oka - najszybszy w naszym ciele. Ten z pozoru błahy i oczywisty ruch powieki utrzymuje w zdrowiu nasze oczy, ale coraz częściej przegrywa z rozwojem nowych technologii.

Jego zadaniem jest nawilżenie przedniej, wierzchniej części oka tzw. filmem łzowym. Jest to ciecz (łzy) tworząca powłokę zabezpieczającą na powierzchni gałki ocznej. Składa się z trzech warstw. Zewnętrza zbudowana jest z lipidów i ogranicza nadmierne parowanie wody. Kolejną stanowi roztwór wodny, który oprócz właściwego nawilżenia i oczyszczenia rogówki, dostarcza dlań substancje odżywcze, tlen a także zapewnia odpowiednią lepkość całemu filmowi łzowemu. Ostatnia warstwa, mucynowa, utrzymuje płyn na powierzchni oka.

Łzy zapewniają powiece odpowiedni poślizg. Dodatkowo pomagają w pozbywaniu się drobnych ciał obcych z rogówki. Substancje zawarte w łzach wykazują także działanie bakteriobójcze (zawarta w łzach muramidaza (lizozym) zabija 90-95% bakterii na powierzchni oka), przeciwgrzybiczne i przeciwwirusowe. Warstwa ochronna jest też ważnym czynnikiem regulującym ostrość widzenia. Dzięki zdolności załamywania promieni światła, wydatnie pomaga w skupianiu ich na siatkówce.
 
W ciągu doby wydzielamy około 1,5-2 ml łez; z wiekiem ilość ta maleje. Co 5-12 sekund płyn uwalniany jest do worka spojówkowego i rozprowadzany na powierzchni oka przez ruch powieki. 

Pojedyncze mrugnięcie może trwać od 100 do 400 ms, a częstotliwość mrugania z reguły jest stała dla każdej osoby. Mimo to, pod wpływem wielu czynników może ulegać znacznym zmianom. Przede wszystkim wpływa na to nasza praca umysłowa. W czasie rozmowy i gestykulacji potrafimy zamykać oko ponad 20 razy w na minutę. Tymczasem czytanie zwykle zmniejsza ten odruch do 8 mrugnięć. Podobnie dzieje się, wykonujemy inne czynności angażujące nasz wzrok. 

Wśród czynników wpływających na nawilżenie oka wymienia się także silne stany emocjonalne i zmęczenie. Oprócz tego, istotny jest wpływ naszego otoczenia, jak klimatyzacja, centralne ogrzewanie, niska wilgotność i ruchy powietrza, palenie papierosów.

Najsilniej na nasz odruch mrugania wpływa praca przy komputerze. W tym czasie ruchliwość powiek spada nawet 5-krotnie. Prawdopodobnie odpowiada za to mechanizm związany z potrzebą wzrokowego rozpoznawania obiektów, a także skupienie. Jest to jedna z najczęstszych przyczyn zespołu suchego oka, a także syndromu widzenia komputerowego (CVS), które związane są z zaburzeniami wydzielania cieczy łzowej. W 1999 roku, podczas badań medycznych we Wrocławiu ustalono, że spośród 5 tysięcy badanych aż 96% wykazywało przynajmniej część objawów typowych dla CVS, wśród których wymienia się bóle głowy, zmęczenie i suchość oczu, nieostre widzenie czy zapalenie spojówek.

(WA)