Błękitnoocy Haitańczycy walczą z kolejnym huraganem

     Oszalałam? Niekoniecznie.   

   Trzeci w tym roku huragan uderzył w jedno z najbiedniejszych państw świata, Haiti.  Zginęło łącznie kilkaset osób , głównie wskutek powodzi.   Nic dziwnego, wyjałowiona ziemia ( wskutek wycięcia na opał i inne potrzeby gospodarcze 95% drzewostanu)  ułatwia powodzie ,powodowane przez gwałtowne ulewy , towarzyszące huraganom.         

    Na Haiti byłam w 1995 roku, tuż przed wyborami , które odbywały się pod nadzorem błękitnych hełmów ONZ. Było to tuż po powrocie z emigracji Jean Baptiste Aristide i rezygnacji junty wojskowej , która krwawo rządziła tam od 1986 .  

   Ostatnie wydarzenia polityczne na Kaukazie ,ale przede wszystkim dane o z Haiti  o zniszczeniach związanych z huraganami , spowodowały ,ze jak żywe wróciły wspomnienia z tej wizyty.    

  O udziale Polaków w walce o niepodległość usłyszeliśmy  z mężem od przewodnika , w drodze o    San Souci i Cytadeli, dwóch największych zabytków Haiti, wpisanych  na listę dziedzictwa UNESCO. Przewodnika, którego żydowskie korzenie (babcia) wywodziły się z Polski.      

   Ponad dwieście lat temu, liczący  około 4000 żołnierzy korpus z tzw Włoskiej  Legii Cisalpińskiej Napoloen Bonaparte wysłał , celem zaprowadzenia porządku na wyspie Dominika (obecnie Haiti),która stanowiła zamorskie terytorium Francji.   

   W wyniku buntu niewolników pod wodzą czarnego generała Toussaint L'Ouverture –Czarnego Jakobina, na wyspie zlikwidowano niewolnictwo ,a przy okazji plantacje cukru , który były podstawą bytu tubylców.  Polskie wojska ,sfrustrowane zdradą polskich interesów w Europie po traktacie pokojowym z 1795 roku, w Campo Furio,  z obawy przed ponownym wcieleniem do armii austriackiej , zasiliły szeregi korpusu ekspedycyjnego , którego zadaniem było przywrócenie status quo (sprzed rebelii) i  niewolnictwa.Jak się okazało, wojsko murzyńskie nie zamierzało oddać broni , padł więc rozkaz eksterminacji nieposłusznych.  

  Polacy odmówili, uciekli w góry i  zasilili szeregi generała Toussaint,a L’Ouverture ,wspierając powstanie.    Ich udział w zwycięstwie był niezaprzeczalny. W walkach zginęło ok. 350 000 żołnierzy, w tym, kilkuset Polaków.  

  Po zwycięstwie powstańców w 1804 r .Haiti ogłosiło niepodległość , czego nie dożył Czarny  Jakobin.   Na Haiti w tym czasie były dwie frakcje, murzyńska (czarna) , przywódcą których był Dessalines oraz  Mulatów (oliwkowa), których reprezentował  Alexandre Petion .Czarni dążyli do pełnej niezależności, Mulaci życzliwie spoglądali na Hiszpanów.  

  Na czele państwa, stanął Dessalines .Niezwłocznie ogłosił się cesarzem .Próba zjednoczenia  z Mulatami poprzez małżeństwo córki Dessaline z Petion,em , spełzła na panewce.   Dessline ginie ,zamordowany najprawdopodobniej  przez „oliwkowych”.   Historia Haiti z tego okresu , tłumaczona na język polski ( być może przez potomka polskiego żołnierza.).

 „Dessalines nie udać się w inny sprawa także. On próbować produkcja roboty przymusowe na the plantacja ale nieudany. On także próbować kontrola the Hiszpański wschodni strona the wyspa ale ten zbyt nieudany”

  Haiti jest pierwszym państwem w Ameryce Południowej, w którym proklamowano konstytucję, wzorowaną na francuskiej i amerykańskiej.     Władzę w Haiti przejmuje Christopher Henry i ogłasza Republikę. Samo państwo, wskutek walk pomiędzy Murzynami i Mulatami, rozpada się na dwie części. Czarną rządzi  do 1820 r. Christopher, który ogłasza się Królem Haiti .   Spora część polskich  żołnierzy  osiedla się na Haiti na stałe.

  Jak pisze haitański tłumacz „Gdy Napoleon siła nie udać się the Polski oddział wojskowy osiedlać w Haiti, wziąć Haitański żona i podnosić rodzina. Ich potomek wciąż żyć w Haiti i utrzymywać ich Polski identyfikacja. Niebieskie oko mieć niebieskie oko.   „

  Powyższe fakty potwierdza relacja  Ryszarda Zambrzyckiego , który w latach osiemdziesiątych pracował  w hucie szkła w Nowym Yorku , z Haitańczykiem o imieniu Dominik. Dominik zdradził mu swój sekret :

   „Wiesz, powiedział Dominik ja też jestem biały i jestem częściowo Polakiem. Musiałem szeroko otworzyć oczy. Nie mam twarzy pokerzysty. Wytłumacz mi - powiedziałem. Dominik zaczął opowiadać o swojej wiosce w górach, gdzie ma matkę i rodzeństwo. To im wysyłał wszystkie swoje pieniądze. W małej chatce z desek i blachy, na głównym miejscu wisiała dziwna czapka o biało-czerwonych kolorach, kwadratowa u góry. Do dziś takie czapki przechowywane są w niektórych wioskach. To czapka moich przodków - powiedział. Białych żołnierzy naszej armii z czasów wojny o niepodległość. Oni byli Polakami i nie mówili po francusku. Mówili tak jak my, po kreolsku.” 

   Polacy brali udział w walkach wyzwoleńczych  w wielu krajach świata. Jak widać , wysyłani w innym celu, potrafili włączyć się w walkę o demokrację i walnie przyczynić się do zwycięstwa. 

  Jest więc coś w naszej duszy , co każe nam stanąć w obronie  dobrej sprawy. Obecne zaangażowanie w sprawy Gruzji jest tego dowodem. Z jakim skutkiem? 

  Na Haiti, w górskich wioskach , leżą pieczołowicie zachowane polskie , żołnierskie czapki. Tych, którzy o wolność i niepodległość Haiti walczyli.

  Ale demokracji na Haiti jak nie było tak nie ma.

 

http://pl.wikipedia.org/wiki/Haitihttp://www.najmici.net/haiti_rz.htmhttp://whc.unesco.org/en/list/180P.S. Moje przygody z Haiti opiszę w dziale podróże