49 obserwujących
196 notek
640k odsłon
1160 odsłon

Galicja/Lubelszczyzna/Wołyń - maj 1944

Wykop Skomentuj1

Stosunki OUN i UPA z Niemcami

Jeśli wierzyć G.Motyce, opierającemu się na banderowskich przekazach, w tym miesiącu w Galicji Wsch. doszło do kilkunastu potyczek UPA i SKW z Niemcami ściągającymi kontyngenty i próbującymi przeprowadzać „nieśmiałe i doraźne” akcje przeciwpartyzanckie. W pierwszych dniach maja kureń UPA we wsi Mysłowi miał nawet zlikwidować (?) kompanię policji pomocniczej.

Tymczasem 3.05.1944 odbyło się spotkanie kreisleitera Stanisławowa z Wasylem Andrusiakiem ps. „Rizun”, prawdopodobnie w celu omówienia wspólnego zwalczania sowieckiej partyzantki w rejonie Czarnego Lasu (patrz UPA vs. Sowieci).

11.05.1944 – kompromitująca porażka UPA k. Rawy Ruskiej. Po nadejściu Niemców dwie sotnie UPA („Jastruba” i „Morozenki”) wysłały do nich sygnał, by ci się zatrzymali i wycofali (sic!). Nie zważając na to Niemcy przypuścili oskrzydlający atak. Wówczas część upowców rzuciła broń. Poddało się ich czterdziestu, w walce zginęło ośmiu.

Połowa maja – szeroka akcja represyjna oddziałów węgierskich (sojusznika Niemiec) w powiatach drohobyckim, dolińskim, stryjskim i żydaczowskim. W okolicy Sołotwiny miało dojść nawet do kilkudniowej bitwy Węgrów z UPA. Węgrzy bardziej zdecydowanie od Niemców reagowali na działania „band”.

UPA vs. Sowieci

W maju 1944r. upowcy zestrzelili 2 kukuruźniki. W drugim przypadku (31.05.1944 k. Sławut) schwytanemu pilotowi wycięto na czole pięcioramienną gwiazdę i rozpruto brzuch.

Rajd z Wołynia do Galicji Wschodniej i na Lubelszczyznę rozpoczęło sowieckie zgrupowanie partyzanckie im. 24 Rocznicy Powstania RKKA. Na swej drodze zgrupowanie toczyło nieustannie walki z UPA i SKW.

Przez cały maj 1944r. trwały walki czerwonej partyzantki z UPA o kompleks Czarnego Lasu (Stanisławowskie). W ich wyniku w okrążeniu znalazło się ok. 700 Rosjan. 31 maja wspólnie z niemiecką 7 Dywizją Pancerną ukraińscy nacjonaliści przystąpili do obławy na Sowietów.

22.05.1944 – bitwa kureni „Borysa” i „Bystrego” z siłami ACz i Smiersza we wsi Donbrowo (Stanisławowskie?). Zginęło 165 upowców i 33 Rosjan.

7.05.1944 – pierwsza sowiecka deportacja osób podejrzanych o udział w ukraińskim ruchu nacjonalistycznym i ich rodzin. Transport liczył ok. 2000 zesłańców. Do końca 1944 r. wywózki (m.in. do republiki Komi i obwodu irkuckiego) objęły ok. 13 tys. ludzi.

Inne wydarzenia godne uwagi:

1 maja – ewakuacja przez AK miasteczka Cieszanów w powiecie lubaczowskim (3000 mieszkańców). Ludzie, którzy pozostali (ok. 20 osób) zostali po dwóch dniach wymordowani przez sotnię „Żeleźniaka”.

2 maja – kres Hanaczowowi, ośrodkowi polskiej samoobrony w woj. tarnopolskim położyła niemiecka pacyfikacja (16 zabitych żołnierzy AK i 30 cywilów).

Na początku maja 1944 r. dywizję SS-Galizien odwiedził Himmler i wypowiedział słynne zdanie: „Wiem, że gdybym rozkazał wam zlikwidować Polaków (...) dałbym wam pozwolenie dokonania tego, czego i tak pragniecie”.

10.05.1944 Służba Bezpieki OUN wydała rozkaz likwidowania „winnych” [czego?- D.B.] razem z całą rodziną.

W połowie maja 27 Wołyńska DP AK została otoczona przez Niemców w lasach szackich (Polesie). Po ciężkich walkach i morderczych przemarszach część żołnierzy AK pod koniec maja przebiła się na Zamojszczyznę a część przez front wschodni.

_____

*- przygotowując notkę czerwcową zauważyłem, że w podsumowaniu majowym przeoczyłem jednak 9 ofiar wołyńskich, w tym jedną Ukrainkę zamężną z Polakiem. Przepraszam za pomyłkę. (edycja 28.06.2009)

Literatura:
J. Markiewicz, „Partyzancki kraj”, Lublin 1980
G. Motyka, “Ukraińska partyzantka 1942-1960”, Warszawa 2006
J. Turowski, „Pożoga. Walki 27 Wołyńskiej Dywizji AK”, Warszawa 1990
S. Jastrzębski, „Ludobójstwo nacjonalistów ukraińskich na Polakach na Lubelszczyżnie w latach 1939-1947”, Wrocław 2007
H. Komański, S. Siekierka, „Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie tarnopolskim 1939-1946”. Wrocław 2006.
S. Siekierka, H. Komański, K. Bulzacki, “Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie lwowskim 1939-1947”, Wrocław 2006
S. Siekierka, H. Komański, E. Różański, “Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie stanisławowskim 1939-1946”

Wykop Skomentuj1
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Kultura