Zupelnie przypadkiem - wiozac Mloda na odlegla impreze - przejechalem obok cmentarza zolnierskiego w Hürtgen. Odbierajac Mloda skorzystalem z okazji, pojechalem wczesniej i wstapilem przedtem na ten cmentarz.
Hürtgenwald - kazdy wie. Trzy bitwy obronne a la maly Stalingrad, stamtad kontrofensywa w Ardenach, wielka masakra na przelomie 1944/45. Liczbe zabitych szacuje sie na 50 do 70 tysiecy. Wzgorza, lasy, wawozy, bledy strategiczne Amerykanow. Koszmar szczegolnie dla tych ostatnich.
Na cmentarzu w samym Hürtgen (jednym z pol tuzina) jest pochowanych 3 tysiecy zolnierzy. Glownie Niemcow, bo Amerykanow, jak juz to, pogrzebano zaraz za granica w Belgii.
O dziwo pochowano tu tez 13 Polakow i 27 Rosjan. Co za jedni - nie wiem. Na cmentarzach w okolicy leza najczesciej polscy robotnicy przymusowi, ktorzy zgineli w czasie bombardowan. Amerykanie, zanim gdzies wchodzili, to na wszelki wypadek obkladali kazdy metr kwadratowy bombami lotniczymi (w tym okresie Luftwaffe istniala juz tylko na papierze) i pociskami artylerii.
Cmentarz wyglada tak:
Kazdy grob to 3-4 zolnierzy z kazdej strony podwojnego krzyza. 1/4 grobow to nieznani zolnierze.
Grob Polakow i jednego Niemca wyglada tak:
Mieczigslaus Majewsk. :(
Szkoda, ze mnie tam nie bylo 15 lat temu, poradzilbym w sprawach ortografii.
Tu pomnik jedyny w swoim rodzaju.
Mimo konca wojny i powszechnej masakry, sanitariusze i lekarze obu stron w tej bitwie sobie wzajemnie pomagali. Jak na froncie wschodnim, ntp. w bitwie pod Budziszynem II Armii LWP, torturowano i dobijano rannych, tak tutaj wspolnie ratowano niezdolnych do walki.
Pomnik ten wystawili niemieckiemu dowodcy kompanii amerykanscy weterani. Porucznik Fryderyk Lengfeld, lat 23, spod Klodzka, slyszac jeki rannego amerykanskiego zolnierza na polu minowym, kazal wstrzymac ogien, a kiedy amerykanscy sanitariusze sie przez dluzszy czas nie zjawiali, sam poszedl z paroma ludzmi ratowac amerykanskiego zolnierza, i zginal na minie.
O innych cmentarzach wojennnych i ponurym Vogelsang innym razem.
Teraz Wlosi. Juliusz Cezar i te rzeczy, Andrea Doria, waleczny narod.
Pare dni temu odbyl sie jeden z ostatnich takich procesow. O mord SS na cywilach we Wloszech. Ostatnie takie procesy, bo ostatni sprawcy wlasnie umieraja.
wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80277,6766121,wlosi_skazuja_esesmanow_i_niemcy.html
Historia wlosko-niemiecka lat II wojny swiatowej byla skomplikowana. Procesy wlasnie z powodu tych komplikacji odbywaja sie wszystkie w ostatnie lata. Takoz procesy w sprawie masakry na greckiej wyspie Kefalonia. Jak wiadomo, we Wloszech dopiero w roku 1994 otwarto "szafe Lesiaka".
Sam dowiedzialem sie o sprawie przypadkiem.
Na urlopie w Polszczy kupilem czasopismo "Olivia", bo byl do niego zalaczony film "Kapitan Corelii" z boska Penelope. Jak Penelope Cruz, to kupuje. Czy "Fanfan-Tulipan" w Wyborczej, czy "Casanowa" w Naszym Dzienniku. Kupuje.
Rok 2001, film "Mandolina kapitana Corelli" w kinie - mimo gwiazd jak Penelope Cruz, Nicolas Page (Coppola), John Hurt i Irene Papas - kariery nie zrobil, przeszedl bez echa. Byc moze, ze pokazano go na swiecie bez efektownego polskiego lektora i napisow w jezyku polskim.
Kiedy obejrzalem ten film - ja, wielki milosnik Grecji, a szczegolnie wyspy Krety - to zaczelo sie zbieranie materialu. Niemiecka wersja "Mandoliny kapitan Corelliego", ksiazka zrodlowa autorstwa Louis de Bernières dostepna najpierw w jezyku angielskim, a potem tez i w niemieckim, a takze z antykwariatu polskie wydanie "Bialej flagi nad Kefalonia" Marcello Venturiego z roku 1968, legendarna seria Czytelnika "z Nike".
Wszystkie te dziela polecam!
Historia masakry na Kefalonii w skrocie:
Na wyspie Kephalonia stacjonuje w czasie wojny wloska dywizja Acqui (ponad 5 tysiecy zolnierzy; wloskie dywizje byly male, za to bylo ich bardzo duzo) i jak zwykle maly garnizon niemiecki na wszelki wypadek, 1200 strzelcow alpejskich (rozne dane, w roznych zrodlach). Albowiem Niemcy oddawaly Wlochom rozne regiony, ale zastrzegly sobie zwierzchnosc na calym Polwyspem Balkanskim.
We wrzesniu 1943 Wlosi pod Badoglio poddaja sie i przechodza na strone aliantow. Pare wloskich dywizji walczy po stronie aliantow, pare po niemieckiej, Niemcy sciagaja pospiesznie z frontu wschodniego do Wloch 20 dywizji, w sumie 600 tysiecy wloskich zolnierzy zostaje internowanych i wyslanych do Reszy na roboty przymusowe.
Na wyspie powstaje niezreczna sytuacja. Wloski general Gandin ma do wyboru: pokonac poki co slabszego przeciwnika i zostac pozniej zmieconym przez nadchodzace posilki, albo tez zlozyc bron i poddac sie, i... no wlasnie - normalny byl wtedy wariant sowiecki: smierc dla oficerow, internowanie i roboty przymusowe dla szeregowcow.
General Gandin czekal, czekal, zwlekal, krok w te strone, krok w tamta, uciekac z wyspy nie bylo na czym.
Do walki doszlo w momencie, kiedy juz nadciagaly posilki. Nie brano jencow. Zginelo co najmniej 4 tysiace wloskich zolnierzy, moze nawet 5300.
Na pobliskiej wyspie Levkas zgineli wszyscy oficerowie, zwloki zatopiono w morzu, szeregowcy zostali wywiezieni do Rzeszy.
Ciekawym jest, ze o masakrze dlugo nie wiedziano na swiecie specjalnie nic. W Niemczech wyszla na jaw po artykule tak kochanego w Polsce "Szpigla" w roku 1969. Procesy w tej sprawie toczyly sie we Wloszech przynajmniej jeszcze jesiena 2008. Starano sie symbolicznie kogos skazac.
Szczegoly wydarzen dzien po dniu na Wikipedii.
Ntp. tu: de.wikipedia.org/wiki/Massaker_auf_Kephallonia
Jeszcze tylko pare zdjec z romanticznego i miejscami zabawnego fimu.
Wlosi laduje na Kefalonii, tu kpt. Corelii zauwaza boska Penelope - "bella bambina na drugiej godzinie", scene pozniej wszyscy salutuja:
Kpt. Corelli, jako smigajacy jezykiem greckim, tlumaczy na wloski zebranemu przed ratuszem wloskiemu okupantowi odpowiedz greckiego burmistrza ( z prawej) na zadanie poddania sie; widoczna po raz pierwszy tytulowa mandolina:
Warto dodac, ze Grecy nie oddali ratusza wloskiemu generalowi, ale dopiero "znaczacemu oficerowi Wehrmachtu", poniewaz poddanie sie psu kpt. Wagnera uwazali za bardziej godne, niz poddanie sie tym, ktorych pobili w Albanii (jezeli Dywizja "Julia" komus cos mowi).
Pierwsze spotkanie kpt. Corelliego z kpt. Wagnerem ( w ksiazkach: Ritterem), poludniowym Tyrolczykiem. Na plazy. Tu trzeba dodac, ze kpt. Coreli byl zawodu muzykiem, a jego kompania artylerzystow skladala sie glownie ze spiewakow operowych, ktorzy na wojnie znalezli sie przypadkiem.
Wot.
www.imdb.com/title/tt0238112/
Piekny film o spotkaniu dwoch starozytnych kultur. Niestety, nie ma wersji w jezykach oryginalnych, znaczy zeby Wlosi mowili po wlosku, Grecy po grecku, a Niemcy po niemiecku. No i film jak film, w ogole nie trzyma sie faktow.
Acha, koniecznie jeszcze fotka boskiej Penelope jako Greczynki Pelagii:
Z Wlochem ostatecznie mozna bylo jeszcze zatanczyc bez wiekszego uszczerbku na honorze, taniec z Niemcem konczyl sie smiercia przez powieszenie w momencie wyzwolenia.
Przykra sprawa.
I trailer:
Ze tez sam na to nie wpadlem. Danke, Witek!
Komentarze
Pokaż komentarze (45)