01.09.2011
14 lutego 2005r. w Bejrucie doszło do zamachu bombowego, w którym wraz z 22 osobami zginął były premier Libanu Rafiq Hariri. Ze względu na kryzys polityczny, służby specjalne nie były w stanie ustalić, kto stoi za zabójstwem byłego premiera. Władze Libanu zwróciły się w dniu 13 grudnia do Organizacji Narodów Zjednoczonych z prośbą o ustanowienie międzynarodowego trybunału, który zbadałby okoliczności zamachu. Specjalny Trybunał dla Libanu (STL), bo o nim mowa, został powołany pod koniec maja 2007r. mocą 1757 Rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ.
Ze względu na międzynarodowy i obiektywny charakter trybunału, decyzją Rady Bezpieczeństwa, jego siedziba została umieszczona w Hadze na terytorium Holandii, z którą w tym celu podpisano specjalną umowę. Współpraca między trybunałem a Libanem regulowana jest przez statut trybunału. Zgodnie z nim rząd libański został zobowiązany do ścisłej kooperacji z organami STL, w szczególności z prokuratorem i obrońcami. Warto jednak nadmienić, że mandat STL jest znacznie węższy niż innych międzynarodowych trybunałów, np. Międzynarodowego Trybunału Karnego. Mimo to, ma pierwszeństwo przez sądami libańskimi. Wyrazem tego jest obowiązek „odstąpienia” każdej sprawy przez sąd krajowy trybunałowi – na wniosek tego drugiego.
Ponadto, żaden sąd libański nie może prowadzić postępowania przeciwko osobie skazanej już za ten sam czyn przez trybunał. Natomiast jeśli STL uzna, że proces karny przed sądem libańskim nie był bezstronny, może postawić dana osobę ponownie w akt oskarżenia.
Zadaniem trybunału jest odnalezienie i osądzenie osób odpowiedzialnych nie tylko za zamach na Haririego, ale także za wszystkie inne podobne zamachy, które wydarzyły się między 1 październikiem 2004r. a 12 grudniem 2005r. Co więcej, trybunał może również zająć się każdym innym, późniejszym zamachem, który wiązałby się z tym przeprowadzonym w lutym 2005 r. Trybunał osądzając osoby odpowiedzialne za dokonywanie zamachów terrorystycznych stosował będzie libańskie prawo karne, za wyjątkiem kary śmierci i pracy przymusowej.
Trybunał powołano na okres trzech lat, począwszy od 1 marca 2009r. Składa się on z 11 sędziów, w tym 4 pochodzących z Libanu, przewodniczącego oraz prokuratora. Budżet trybunału na pierwszy rok działalności wyniósł 51.4 mln USD. 49 proc. kosztów pokrył Liban, resztę zaś inne państwa, m.in. Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Francja, Niemcy czy Kanada.
STL pod kilkoma względami jest tworem bezprecedensowym. Jest, bowiem pierwszym trybunałem, który łączy prawo międzynarodowe z prawem państwowym, powołując przy tym narodowo – mieszany skład sędziowski. Statut trybunału stanowi, że ściganie i karanie przestępstw i wykroczeń odbywa się na podstawie przepisów kodeksu karnego Libanu. Jest też pierwszym w historii świata trybunałem powołanym na podstawie zabójstwa jednej osoby, a nie masowych zbrodni.
O zabójstwo Haririego długo oskarżano Syrię i jej libańskich sojuszników, którzy w jej imieniu mieli zorganizować i przeprowadzić zamach. W opublikowanym w październiku 2005r. raporcie Międzynarodowej Niezależnej Komisji Śledczej ONZ stwierdzono, że zabójstwo byłego premiera Libanu nie mogło dojść do skutku bez zaangażowania Syrii.
Zgodnie z najczęściej przytaczaną teorią, przyczyną zabójstwa głównego oponenta ingerencji Syrii w wewnętrzne sprawy Libanu, jakim był Hariri, miało być przyjęcie kilka miesięcy wcześniej rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ, wzywającej wszystkie obce wojska (w tym syryjskie) do opuszczenia terytorium Libanu. W efekcie międzynarodowej presji Syria po niespełna 30 latach nieprzerwanej obecności, została zmuszona do opuszczenia Libanu, co miało miejsce w kwietniu 2005r...
Czytaj dalej na
Komentarze
Pokaż komentarze