zapisywanki
Czym jest me czucie? Ach, iskrą tylko! Czym jest me życie? Ach, jedną chwilką! Czym jest wieków ciąg cały, mnie z dziejów wiadomy? Jedną chwilką. Z czego wychodzi cały człowiek, mały światek? Z iskry tylko.
0 obserwujących
3 notki
568 odsłon
175 odsłon

Swastyka, Sierp i Młot nad Warszawą

Z. Walkowski "Warszawa z wysoka"
Z. Walkowski "Warszawa z wysoka"
Wykop Skomentuj

Kilka dni temu na stronach Muzeum Powstania Warszawskiego ukazał się artykuł pt. „Fotografie lotnicze z Powstania Warszawskiego. Warszawa z lotu ptaka we wrześniu 1944 roku”, a na kanale YouTube film „Co widzieli sowieccy lotnicy 18 września 1944 przelatując nad Warszawą?” - na którym pokazano zdjecia lotnicze z tego przelotu - z informacją o zakupie przez Fundację Polskiej Grupy Zbrojeniowej na rzecz Muzeum Powstania Warszawskiego, zbioru 33 zdjęć z przelotu sowieckiego samolotu z dnia 18 września 1944 roku, okraszając tę informację sensacyjnym tytułem, i rangą niesamowitego odkrycia….

Fakt ten cieszy i z serca gratuluję zakupu, ale pojawiło się w artykule oraz filmie kilka nieścisłości (przekłamań, pominięć, przemilczeń, niedopowiedzeń?),…. nie mnie wnikać w przyczyny takowych.

Piszę dlatego, by poznali Państwo interesujące i fascynujące szczegóły na ten temat.

Nieprawdą jest, że to „sensacyjne odkrycie i zakup” i „nowość” na polskim rynku historycznym….

Otóż: cały zbiór tych 33 sowieckich zdjęć od wielu lat znajduje się w zasobach Muzeum Niepodległości i na początku lat 90 tych XX wieku były wywieszone jako reprodukcje na ścianach Muzeum X Pawilonu na Cytadeli w Warszawie.  

Pierwszego wykorzystania tych sowieckich zdjęć do badań, dokonał p. Zygmunt Walkowski, opisując w „Kronice Zamkowej” (nr. 1/36/1998) tragiczne wydarzenie wysadzania przez Niemców Zamku Królewskiego w Warszawie. Jedno ze zdjeć z całej serii przelotu sowieckiego samolotu, zostało wykorzystane jako mocny dowód w określeniu - niepodważalnej wtedy grudniowej daty eksplozji i zburzenia Zamku. Z> Walkowski dokładnie ustalił, że Zamek był wysadzany przez Niemców przez kilka dni, od 8 do 12 września 1944 roku. 

Tak o tym fakcie wspomina w wywiadzie dla miesięcznika „W sieci historii” numer 8(27), sierpień 2015:

„….abym mógł podjąć pracę nad rekonstrukcją i montażem kronik (rekonstrukcja „Kroniki Powstania Warszawskiego – WARSZAWA WALCZY”  razem z prof. Władysławem Jewsiewickim) musiałem nauczyć się rozpoznawać, kto jest na tych kadrach, jakie wydarzenia, jaki czas, który fragment miasta, które ulice, domy….. musiałem docierać do różnego rodzaju archiwów, bibliotek, zbiorów; w czasie jednej z takich wizyt na zapleczu muzeum Cytadeli Warszawskiej zobaczyłem serię sowieckich zdjęć lotniczych wykonanych przez samolot lecący w głębi prawego brzegu Wisły, poczynając od Świdra aż do Łomianek. Był to lot zwiadowczy, penetrujący pozycje niemieckie na lewym brzegu rzeki. Na zdjęciu z rejonu Starego Miasta spostrzegłem, że na miejscu w którym powinien stać Zamek Królewski jest jasna plama gruzów - Zburzone budowle na zdjęciach lotniczych rejestrują się jako jasne plamy - ze zdumieniem zobaczyłem, że na okładce tego pliku zdjęć lotniczych były dokładne dane: data 18 września, 1944 rok, godzina 11:30, nazwisko pilota oraz nawigatora, a także pieczątki i podpisy osób, które obrabiały i opisywały te zdjęcia. Był to pierwszy sygnał, że nasza dotychczasowa wiedza o zburzeniu Zamku pod koniec roku 44 jest błędna. To jasny dowód, że za pomocą zdjęć lotniczych można materiał historyczny opisowy – weryfikować.”

W 2001 roku, zdjęcie to było opublikowane przez Z. Walkowskiego w „Wielkiej Ilustrowanej Encyklopedii Powstania Warszawskiego” w tomie III „Kronika” część druga – na stronie 310 i 311 pod hasłem „18 września 1944” . FOT. 1, 2

Podpis pod zdjęciem:

„Sowiecki samolot zwiadowczy lecąc wzdłuż linii Wisły, nad jej prawym brzegiem od Świdra do Burakowa, wykonał zdjęcia w głąb lewego brzegu zajętego przez wojska niemieckie. Zestaw 33 zdjęć poprzedza strona informacyjna, na której podano dokładne dane o locie m. in. datę (18 września 1944 godzina 11:30), nazwiska załogi samolotu i osoby rozszyfrowującej zdjęcia. Zdjęcie na stronie sąsiedniej pokazuje rejon Starego Miasta, zasnuty dymem pożarów przywianych wiatrem południowym znad walczącego Czerniakowa, widać także zniszczony most Kierbedzia. Kierując wzrok wzdłuż nie uszkodzonego jeszcze wiaduktu Pancera na Nowym Zjeździe, dostrzegamy od północy (z prawej) stojący gmach pałacu Pod Blachą i Bibliotekę Królewską. Dalej do góry, w prawo, gdzie stał Zamek Królewski, jest już tylko jasne pole gruzów (Muzeum Niepodległości Warszawa) opracowanie Zygmunt Walkowski.”

Kilka lat później, w jedną z kolejnych rocznic wybuchu Powstania Warszawskiego, cały zbiór 33 zdjęć z przelotu sowieckiego samolotu z 18 września 1944 roku, Z. Walkowski zaprezentował jako część wystawy „Powstanie Warszawskie” w Bibliotece Narodowej w Warszawie; były one prezentowane w dużym powiększeniu.

W przywołanym wyżej artykule na stronach Muzeum Powstania Warszawskiego, napisano:

„Fotografie są pierwszymi zdjęciami lotniczymi w kolekcji ikonograficznej Muzeum Powstania Warszawskiego. Mają dwa ważne walory poznawcze: varsavianistyczny i historyczny. Dokumentują długi przelot samolotu wzdłuż Wisły z południa na północ, dzięki czemu możemy zobaczyć, jak wtedy wyglądały tereny dzisiejszej Warszawy. Obok gęstej, historycznej zabudowy ówczesnej stolicy możemy podziwiać pola i łąki obecnego Ursynowa i Mokotowa. Zdjęcia wykonano ukośnie z niskiego pułapu, dzięki czemu można rozpoznać poszczególne budynki, szczególnie w centrum miasta. Doskonale widoczne są tereny Śródmieścia (Muzeum Narodowe, Dworzec Główny, plac Napoleona, Pałac Saski) i bardzo już zburzone Stare Miasto. Tak dokładny obraz miasta w 49. dniu Powstania Warszawskiego pozwoli na potwierdzenie lub podważenie wielu historycznych hipotez i datowań”.

Wykop Skomentuj
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Kultura