Reformy prawa cywilnego na przestrzeni ostatnich 6 lat

Reformy prawa cywilnego na przestrzeni ostatnich 6 lat

W ciągu ostatnich 6 lat prawo cywilne, określone przez przepisy kodeksu cywilnego, doświadczyło kilku fundamentalnych zmian, a także całego spektrum pomniejszych dopasowań. Zmiany dotyczą wszystkich ksiąg kodeksu cywilnego.

W części ogólnej prawa cywilnego najważniejsza zmiana to zniesienie art. 80 k.c., który to pierwotnie chroniąc analfabetów począł być nadmiernie wykorzystywany w ostatnich latach na niekorzyść niepełnosprawnych.

Prawo rzeczowe to przede wszystkim gruntowna reforma prawa hipotecznego. Zniesiona została hipoteka kaucyjna. Kolejną istotną zmianą jest powołanie do życia zupełnie nowego bytu prawnego, służebności przesyłu. Przeredagowane zostały również przepisy dotyczące przeniesienia własności.

Zmienionych zostało kilka norm prawa zobowiązań w części ogólnej. Należą tutaj zmiany terminów przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, a także możliwość żądania naprawienia szkody wyrządzonej przez prawomocne ostateczne orzeczenie organu wydane o akt niezgodny z Konstytucją. Przywrócona została możność zasądzenia zadośćuczynienia w formie pieniężnej na rzecz najbliższej rodziny w przypadku śmierci ofiary przestępstwa lub wypadku.

W ramach prawa zobowiązań w części szczególnej jest to zupełnie nowa ustawa o timeshare, normująca cztery umowy określające tę dosyć specyficzną formę spędzania wolnego czasu. Wprowadzona została również do kodeksu cywilnego instytucja gwarancji zapłaty za roboty budowlane. Przeredagowane zostały także przepisy dotyczące działalności ubezpieczeniowej.

Bardzo szeroka reforma została przeprowadzona w prawie spadkowym. Jest to przede wszystkim wprowadzenie zapisu windykacyjnego, zupełnie nowej instytucji prawa spadkowego. Jako druga istotna zmiana instytucjonalna, to dopuszczenie do dziedziczenia ustawowego dziadków zmarłego oraz ich zstępnych. Takie poszerzenie kręgu spadkobierców było dawno postulowane przez prawoznawców. Te dwie zmiany instytucjonalne wymusiły zmianę brzmienia całego szeregu artykułów księgi spadkowej. Można powiedzieć, że w zasadzie księga spadkowa została napisana od nowa.

Prawo rodzinne odznaczyło się dosyć głęboką zmianą kilku zasadniczych idei kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Tutaj zmiana dotyczy przede wszystkim koncepcji uznania ojcostwa, macierzyństwa oraz kontaktów z dzieckiem. Takie zmiany również nakazały przeredagowanie wielu przepisów kodeksu rodzinnego.

Należy także wspomnieć o zupełnie nowej regulacji dotyczącej prawa prywatnego międzynarodowego. Stara ustawa prawo prywatne międzynarodowe, sprzed prawie 50 lat, została w całości zniesiona i zastąpiona zupełnie nową regulacją.

W następnych wpisach przedstawione zostaną kolejno opisy wspomnianych zmian prawa cywilnego.