40 obserwujących
105 notek
110k odsłon
780 odsłon

Litość z Prawdą się objęły, Sprawiedliwość i Zgoda ucałowały

Wykop Skomentuj3

Alegoryczny pocałunek pokoju kończy spór czterech cór Boga. Ich łacińskie imiona - Misericordia, Veritas, Iustitia i Pax - wywodzą się z Psalmu 85(84) komentarzdopslamow.blogspot.com/2007/01/psalm-85.html
Ich pojednanie pojawia się w wersecie 11 jako obietnica i odpowiedź na wcześniejsze wołanie "Czy nie zechcesz nas znowu przywrócić do życia, aby lud Twój radował się w Tobie?"
W nowszej homiletyce przeniesiono to wołanie na wszystkich stworzonych i ukaranych wypędzeniem z Raju. Nie mogąc bagatelizować tak brzemiennej kary chrześcijaństwo podjęło problem Odkupienia należnego za grzech pierworodny, które by wyrównało winę człowieka.
Bez pamięci o konieczności odkupienia, zadośćuczynienia za złamanie zakazu, nie ma sposobu zrozumienia celu i potrzeby Inkarnacji- czyli nie da się odpowiedzieć na pytanie stawiane tu obok przez kilku blogerów: Dlaczego Bóg stał się człowiekiem. Po co? Dlaczego musiał? Odpowiedzi sprowadzające rzecz do  dobroci lub miłosierdzia zapominają o dziejach pierwszych rodziców i są ahistoryczne.

Rozwiązanie tej kwestii, postawionej w traktacie Anzelma z Canterbury Cur Deus homo? zostało podchwycone przez teologów XII-XIII wieku i zadomowiło się w literaturze narracyjnej i dramatycznej późnego średniowiecza aż do czasów nowożytnych.
Narracja dotarła do Gniezna i zachowała się w tamtejszej bibliotece katedralnej w jednym z łacińskich kodeksów pergaminowych (sygn. 102). Mam powody aby przypuszczać, że był to kodeks szkolny, a tekst jest odpisem narracyjnej homilii o cechach nauczycielskiego konspektu.

Dopiero ten kształt narracji pozwala zrozumieć spójną całość historycznego uwarunkowania potrzeby Inkarnacji i jej uwarunkowania Odkupieniem. Zatarła się świadomość tej potrzeby w rutynie świąt Bożego Narodzenia, ale i przez to, że nad religią katolicką mocno zaciążył nurt pasyjny. Zepchnięcie zaś na dalszy plan święta Zwiastowania spowodowało, że wierzący  mają mniej okazji, aby się zastanawiać nad przyczynami, dla których Syn Boży musiał się urodzić jako człowiek. Narodziny jako Dzieciątka, potem zaś Męka Pańska podkreślają dobitnie ludzki wymiar Chrystusa, ale nie wyjaśniają przyczyny boskiego Wcielenia, którą była konieczność zachowania równowagi wartości, personifikowanych jako Córy Boga. Aby być sobą, ten Ojciec musi jednakowo kochać je wszystkie: być miłosiernyale i sprawiedliwy, miłujący zarówno prawdę, jak i pokój.

Oto dramatyczna i alegoryczna przypowieść, która to tłumaczy.


 

Pan i sługa

 

Pewien ojciec miał cztery córki

z których pierwsza nazywała się Litość, druga Prawda, trzecia Sprawiedliwość, czwarta Zgoda

Miał też ów pan syna najroztropniejszego

I miał też sługę, którego wywyższył, wyróżnił, i wielce uhonorował

Jako że ukształtował go na swój obraz i podobieństwo

I dał zalecenie i proste nakazy, mówiąc mu

Jeśli dotrzymasz tej umowy, dostąpisz większej chwały.

Jeśli ją złamiesz, umrzesz straszną śmiercią

 

Rychło przekroczył prawo. Przed Panem rzecz się nie ukryła, zapytał o przyczynę.

Ale sługa całą winę zrzucił na pana.

Pan, obrażony – nie złamaniem prawa, ale zniewagą – przywołał czterech dręczycieli

Jednemu rozkazując, aby sprawcy związał ręce i nogi i wtrącił go do lochu

drugiemu aby żywcem obdzierał go ze skóry, trzeciemu by go dusił, czwartemu by go zżerał

 

DRĘCZYCIELE PRZYSTĄPILI DO ZADAWANIA WSZYSTKICH KAR PEŁZAJĄCEMU NĘDZNIKOWI.

 

JĘK MĘCZONEGO SŁUGI USŁYSZAŁA JEDNA Z CÓREK, MIANOWICIE LITOŚĆ

SZYBKIM KROKIEM POBIEGŁA DO WIĘZIENIA

I ZAGLĄDAJĄC DO ŚRODKA ZOBACZYŁA UWIĘZIONEGO SŁUGĘ

I NIE MOGŁA SIĘ NIE ZMIŁOWAĆ, GDYŻ ISTOTĄ MIŁOSIERDZIA JEST ZMIŁOWANIE.

Z ROZDARTĄ SZATĄ I Z KLASKIEM SKŁADAJĄC RĘCE,

ROZPUŚCIWSZY WŁOSY NA BARKI, Z LAMENTEM POBIEGŁA DO OJCA

I PADŁSZY NA KOLANA U JEGO STÓP

JĘŁA ŻAŁOSNYM I BŁAGALNYM GŁOSEM MÓWIĆ

 

Ach, Ojcze najmilszy! Czy ja, Litość, jestem jeszcze twoją córką?

Czyż nie nazywasz siebie miłosiernym?

Gdybyś był miłosierny, zmiłowałbyś się nad swym sługą.

Jeśli się nad nim nie zlitujesz, nie będziesz miłosierny.

A gdy nie będziesz miłosierny, ja Litość córką twą nie będę.

 

GDY ONA TAK PRZEKONYWAŁA OJCA,

NADESZŁA JEJ SIOSTRA PRAWDA

I ZAPYTAŁA OJCA

dlaczego Litość płacze

 

A NA TO OJCIEC

Ta oto twoja siostra Litość chce, abym się zmiłował nad tym, którego ukarałem, – kogo wydałem śmierci.

 

WÓWCZAS PRAWDA WIELCE GNIEWNYM TONEM

ZŁYM OKIEM PATRZĄC NA OJCA TAK ZACZYNA

Czyż ja Prawda jestem jeszcze twoją córką?

Czyż nie zwą ciebie prawdę miłującym?

Gdybyś miłował prawdę, strzegłbyś jej.

A jeśli jej nie strzeżesz, nie będziesz jej miłował.

Jeśli nie będziesz prawdy kochał, ja Prawda córką twą nie będę.

 

SPORY TE USŁYSZAŁA TRZECIA SIOSTRA – SPRAWIEDLIWOŚĆ

I POBUDZONA OKRZYKAMI JĘŁA PYTAĆ PRAWDĘ O PRZYCZYNĘ ZWADY

PRAWDA MOGŁA POWIEDZIEĆ TYLKO PRAWDĘ, I TAK RZEKŁA

Wykop Skomentuj3
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale