W latach 90. XX w. rozpoczęła się wielka akcja likwidacji jednostek wojskowych i podjęto pierwsze skuteczne działania na rzecz rezygnacji z powszechnego poboru do wojska i przyjęto doktrynę silnej, zawodowej armii. Do wojska zgłaszali się już tylko ochotnicy zamierzający pełnić zawodową służbę wojskową. Miały to być wyspecjalizowane jednostki dysponujące zawodowym składem osobowym odpowiednio przeszkolonym do pełnienia służby kontraktowej.
Może i było to dobre rozwiązanie docelowe. Jednak nie wszystko wyszło tak, jak należy. Tu trzeba wprost odnieść się do polityki armii zawodowej i wyspecjalizowanej, stałej kadry. Jednak redukcja liczebności wojsk zmodyfikowała sposób myślenia strategii obronnej. Skoro odnotowano powszechne rozbrojenie w skali światowej, to - z uwagi na trudności gospodarcze - ograniczono finansowanie wojskowych jednostek. I tak oto nagle skończyły się pieniądze na realizację inwestycji militarnych. Ograniczono zakup pojazdów, ograniczono inwestycję w sprzęt wojskowy - bo i po co ?
Tu przypomnę sobie okres moich studiów na przełomie lat 70. i 80. XX wieku. Tam, gdy poruszano problemy ekonomii państwa socjalistycznego, specjaliści zwracali uwagę na antyinflacyjną rolę wojska. Otóż finansowanie wojska doskonale ściągało z rynku nadwyżkę "pustego" pieniądza - który generował inflację. Wtedy tego problemu jeszcze do końca nie rozumiałem, ale doświadczenie pojawiło się bardzo szybko.
Na czym polega antyinflacyjna rola armii ?
Cóż, sprawa jest prosta. Ogromna liczba ludzi "na garnuszku państwa" wymaga sporych pieniędzy. Jest to żołd i ubezpieczenie poborowych jako bezpośrednie ściągnięcie z rynku ogromnych pieniędzy. Należy do tego dodać utrzymanie struktur wojskowych - żołnierze wymagają zapewnienia im ubrania (mundur to nie wszystko) oraz utrzymania czystości. Utrzymanie dużego stanu poborowych to ogromne wyzwanie gastronomiczne - czyli ogromne kwoty wypłacane cywilnym producentom...
Do tego trzeba dodać kwoty na amunicję niezbędną do ćwiczeń żołnierzy. To również - koszt dla Skarbu Państwa, ale też pensje dla pracowników obsługujących przemysł zbrojeniowy. I najważniejsze - czyli badania - nie tylko na cele wojskowe. Poszukiwania nowych technologii, nowych materiałów (nie tylko wybuchowych), to także i rozwój służby zdrowia - bowiem środki na wykształcenie lekarzy to poszukiwanie nowych metod leczenia i produkcja nowych leków. Przede wszystkim ogromny koszt takich badań - to gwarancja na kształcenie nowych pracowników służby zdrowia - lekarzy, pielęgniarek...
No i warsztaty zajmujące się utrzymaniem taboru wojskowego. To paliwo niezbędne do obsługi sprzętu wojskowego - który musi jeździć by zachować odpowiednią gotowość. To nie tylko samochody. To również sprzęt latający...
Redukcja liczby poborowych na rzecz limitu etatów to były znaczące koszty. Zlikwidowano ogromną ilość jednostek wojskowych - które przekazano "do cywila". Skończyły się zamówienia i na sprzęt wojskowy, i na jego utrzymanie. Skończyły się środki na pranie odzieży, zrezygnowano z zakupów żywności na potrzeby wojska... i tak oto WOJSKO zostało pozbawione ogromnych kwot przeznaczonych na jego utrzymanie. te środki trafiły do cywila... i stworzyły nawis inflacyjny... znany nam jako "super hiper inflacją", z którą sobie poradził wtedy "przyszły profesor" Balcerowicz...
https://www.youtube.com/watch?v=dswqe5MS2wc
A poligon ?
Cóż, powszechne rozbrojenie spowodowało ograniczenie zamówień o charakterze militarnym, skończyły się pieniądze na poszukiwania nowych technik woskowych. I to nie tylko w Polsce. Generalnie uznano, że zagrożenie wojną jest minimalne i tym samym cały przemysł zbrojeniowy zaczął popadać w ruinę.
I tutaj ktoś musiał wpaść na pomysł stworzenia symulowanego zagrożenia wojennego. Były to takie akcje, jak rozpad Czechosłowacji na Czechy i Słowację oraz prawdziwa wojna na terenie nieistniejącej już Jugosławii. A była to już wojna z prawdziwymi zbrodniarzami wojennymi, z prawdziwym frontem wojennym i rozmowami pokojowymi kończącymi te działania wojenne. Ale tego wszystkiego ciągle było zbyt mało, by odnowić przemysł zbrojeniowy. I tak mniej więcej dotarliśmy do pojawienia się "zielonych ludzików" - cywilnych grup o charakterze wojskowym, ale bez przypisania do jakiejkolwiek armii. Aż doszło do polityki separacyjnej, w wyniku której doszło do pierwszych działań o charakterze wojennym.
Politycy nie byli przygotowani na taki obrót sprawy, więc dość szybko doszło do rozwiązania konfliktu. Ale i ten okres nie zadowolił przemysłu zbrojeniowego. Potrzebne były nowe bodźce. I tak oto doszło do prowokacji na tle surowców energetycznych, któe przesyłano już z pominięciem tradycyjnych kierunków tranzytu.
Ten okres bardzo mocno kojarzy mi się z rozwojem polityki napięć i łączenia państw Europy Zachodniej w jedną, silną i spójną Rzeszę Niemiecką, która zmierzała do stworzenia wspólnego państwa poprzez przyłączanie kolejnych obszarów zamieszkałych przez ludność niemiecką.
Podobnie jest i teraz. Znowu ktoś usiłuje stworzyć jedno, zjednoczone cesarstwo czy może carstwo łącząc silną władzą wszystkie tereny zasiedlone przez ludność rosyjskojęzyczną. I wszystko skończyłoby się dobrze, gdyby nie powstał konflikt na tle - kto komu ma służyć, bo o ile sto lat temu chodziło o rasę aryjską - teraz chodzi o wspólny interes Europy Wschodniej - który jednak w jakimś stopniu godzi w interesy Zjednoczonej Europy. Nie wszystkim jest po drodze życie w prymitywnie prostych warunkach, gdzie jedyną wartością łączącą ludzi wszystkich narodów jest spirt...
I tak oto doszło do otwarcia prawdziwego poligonu dla oceny potencjału wojskowego wszystkich producentów broni. Tutaj można sprawdzić i zweryfikować sprawdzone metody prowadzenia wojny i skonfrontować je z nowatorskim podejściem producentów technik wojskowych. Samoloty i czołgi systematycznie ustępują niewielkim nosicielom ładunków dedykowanych na określony cel... Tu ma znaczenie bezzałogowe rozpoznanie "z powietrza", celnie naprowadzające już nie "katiuszę" niszczącą wszystko po drodze ale kierowane pociski, które potrafią zmierzać za wskazanym celem, by skutecznie go obezwładnić.
Tu ani noc, ani niesprzyjające warunki pogodowe nie są w stanie przeszkodzić zaplanowanej w szczegółach akcji zbrojnej. Tu już nie decyduje liczebność armii, ale poziom wyszkolenia pojedynczych żołnierzy, którzy w znacznym stopniu samodzielnie podejmują decyzje o wyborze celu i środków. Tu także ma znaczenie mobilność zespołu. Już nie kilkusetosobowy oddział, lecz kilkuosobowa załoga precyzyjnie likwiduje pozycje wroga...
Tak, jest to doskonały poligon służący do zaprezentowania potencjału militarnego. Już nie wyniki badań poligonowych, ale skuteczność w eliminowaniu przeciwnika jest oceną producenta uzbrojenia.
No i ocena polityczna - okazuje się, że nie ma możliwości określenia górnego limitu uzbrojenia niezbędnego do uzyskania zwycięstwa. Działania na Ukrainie dowiodły, że w przypadku agresji cały zgromadzony potencjał jest zbyt mały do obrony i odzyskania niepodległości przez państwo zaatakowane bez wypowiedzenia wojny. Działania militarne już nie wystarczają, jeżeli nie ma skutecznej i solidarnej postawy państw nie objętych wprost działaniami wojennymi.
O tym efekcie "poligonu" - jak dotąd - nie wiedział prawie nikt. Dzisiaj już wiemy, że w przypadku agresji jednego państwa na terytorium innego państwa nie ma instytucji "państwa neutralnego"...
Komentarze
Pokaż komentarze