Pierwszą żonę stracił zaledwie rok po ślubie. Kiedy zmarła druga, został z trzema synami. Najmłodszy miał około trzech lat. Zanim Tadeusz Mazowiecki został premierem przełomu 1989 roku, musiał sprostać odpowiedzialności, której nie można było odłożyć na później: wychowaniu dzieci po śmierci ich matki.
Pamiętamy jego charakterystyczny sposób mówienia, powściągliwość i skupioną minę. Znamy fotografie z najważniejszych wydarzeń politycznych. Znacznie rzadziej przywołujemy człowieka, który dwukrotnie owdowiał, a przez lata łączył obowiązki publiczne z obowiązkami ojca.
Pierwsze pożegnanie
Jego pierwszą żoną była Krystyna Kuleszanka. Poznali się w Płocku, w środowisku młodych ludzi związanych z amatorskim zespołem artystycznym.
Krystyna miała za sobą doświadczenia wojenne: działalność konspiracyjną i pobyt w niemieckim obozie Ravensbrück. Chorowała na gruźlicę. Mazowiecki wiedział o jej chorobie, kiedy w październiku 1950 roku pobrali się.
Ich wspólne życie trwało niewiele ponad rok. Krystyna zmarła pod koniec 1951 roku, po leczeniu w Otwocku.
Mazowiecki miał wówczas zaledwie 24 lata.
Dom, który trzeba było ocalić
W 1955 roku ożenił się ponownie. Jego drugą żoną była Ewa Proć, korektorka. W opisach ich małżeństwa powraca obraz kobiety inteligentnej, obdarzonej poczuciem humoru, będącej dla niego ważną partnerką do rozmów.
Urodzili im się trzej synowie: Wojciech, Adam i Michał. Rodzina zamieszkała w Warszawie.
Ewa zachorowała na nowotwór piersi. Zmarła 27 stycznia 1970 roku. Mazowiecki po raz drugi został wdowcem.
Tym razem żałobę musiał połączyć z opieką nad dziećmi. Najmłodszy Michał miał około 3 lat. Chłopcy stracili matkę, ale nadal potrzebowali codziennej troski, poczucia bezpieczeństwa i obecności ojca.
W wychowaniu synów pomagali krewni. Ta pomoc była ważna, nie zastępowała jednak jego odpowiedzialności. Mazowiecki nie ożenił się już po raz trzeci.
Ojcostwo w cieniu polityki
Działalność publiczna przynosiła kolejne rozłąki. Po wprowadzeniu stanu wojennego Mazowiecki został internowany. Przez wiele miesięcy przebywał w ośrodkach odosobnienia, oddzielony od rodziny.
W politycznej biografii to jeden z etapów represji wobec opozycjonisty. W biografii rodzinnej — nieobecność ojca, którego synowie wcześniej stracili już matkę.
Obie perspektywy są prawdziwe. Dopiero razem pokazują osobisty wymiar wydarzeń, które zwykle opisujemy językiem dat, decyzji i historycznych przełomów.
Tango po latach
W prasowych wspomnieniach pojawia się scena z listopada 1989 roku. Podczas wizyty w Moskwie premier Mazowiecki poprosił rzeczniczkę swojego rządu, Małgorzatę Niezabitowską, do tańca „La Cumparsita”.
Według przytaczanej relacji miał to być jego pierwszy taniec z kobietą od śmierci Ewy.
To drobna, wspomnieniowa anegdota, a nie klucz do całej osobowości. Pozwala jednak dostrzec człowieka poza urzędem: kogoś, którego życie nie składało się wyłącznie z polityki.
Nie tylko premier
Tadeusz Mazowiecki zmarł 28 października 2013 roku, w wieku 86 lat. Został pochowany w Laskach, obok Ewy.
Można różnie oceniać jego decyzje polityczne. Osobista tragedia nie rozstrzyga sporów o dorobek premiera i nie powinna służyć do ich zamknięcia. Warto jednak pamiętać, że publiczny wizerunek nigdy nie wyczerpuje ludzkiej biografii.
Zanim Mazowiecki wziął odpowiedzialność za rząd, przez lata ponosił odpowiedzialność za dom. Za trzech chłopców, którym po śmierci matki musiał pozostać ojcem — nawet gdy sam przeżywał tę stratę.
Źródła: – PetroNews: „Tadeusz Mazowiecki: Moje korzenie są w tym mieście” – Fronda, za se.pl: „Premier Mazowiecki sam wychował trzech synów”
Oraz: Iwonka Estera Lipińska & Eternity


Komentarze
Pokaż komentarze (16)