Reforma Uniwersytetów

Parę dni temu pisałem o reformie wyższych uczelni w Polsce, m.in. o stworzeniu kilku elitarnych uczelni.

Oto, co pisze pan Mika na łamach Neutronów na temat reformy wyższych uczelni w Niemczech:

Elitarne uniwersytety w Niemczech

Wreszcie mamy elitarne uniwersytety w Niemczech. Już poprzedni rząd Schroedera zapowiedział wybór uniwersytetów, które uzyskałyby status uniwersytetów elitarnych na wzór uczelni amerykańskich lub brytyjskich. Z tym, że w tamtych krajach elitarne uczelnie kształtowały się przez dziesiątki, a nawet setki lat, zanim stały się elitarne. W Niemczech przez ostatnie kilka lat wiele szkół wyższych, około trzystu, ubiegało się o miano elitarnych. Warto było się o to postarać, gdyż za tym wszystkim kryją się ogromne pieniądze. Najlepsze szkoły mają dostać w ciągu najbliższych pięciu lat 1,9 miliarda euro na badania naukowe. Komisja, która dokonała wreszcie wyboru składała się wyłącznie z przedstawicieli uniwersyteckiej kadry naukowej, była więc niezależna od polityków i od polityki. Przynajmniej tak twierdzili członkowie komisji.

Wybór padł na trzy uczelnie: Technische Universität München, Ludwig-Maximilians-Universität München i Universität Karlsruhe. Tak więc południe Niemiec pokonało północ. Wiadomo, że poziom nauczania, przede wszystkim na uniwersytetach, jest w południowych landach wyższy, co oczywiście nie oznacza, że na północy nie ma dobrych uczelni. Nie brakuje krytyki właśnie ze strony uniwersytetów, które mimo doskonałych wyników w nauce i nauczaniu studentów zostały w wyborze pominięte. Głównie uczelnie z Hamburga i Berlina. Główny zarzut polega na tym, że wybrane zostały uczelnie tylko z południa Niemiec i na dodatek aż dwie z Monachium. Powinno się raczej dokonać wyboru bardziej sprawiedliwego terytorialnie. Popieranie wyłącznie uczelni z Bawarii i Badenii-Wirtembergii pogłębia i tak istniejącą już dysproporcję między tymi dwoma landami, a resztą republiki. Południe odpiera ten zarzut argumentując, że kryterium wyboru był wyłącznie poziom, jaki reprezentują sobą dane uczelnie i jeżeli trzy najlepsze są zlokalizowane akurat na południu Niemiec, to należy ten fakt zaakceptować. W końcu i inne uczelnie dostaną w najbliższych latach dodatkowe dotacje, ale nie w tej wysokości co trzy najlepsze.

Niewątpliwie wybrane uniwersytety uzyskają w najbliższych latach mnóstwo pieniędzy, co umożliwi im kontynuowanie kosztownych projektów naukowych jak również poprawę warunków dla studentów. Czyli zostaną zaspokojone wyłącznie partykularne interesy kilku uczelni, a to w niewielkim stopniu wpłynie na ogólny poziom nauczania na uniwersytetach niemieckich. W porównaniu z wieloma innymi krajami europejskimi poziom uczelni niemieckich jest dość wysoki, aczkolwiek biorąc pod uwagę zamożność i potęgę ekonomiczną Niemiec można byłoby oczekiwać więcej. W Niemczech jest zdecydowanie za mało studentów i co się z tym wiąże również absolwentów uczelni. W wielu dziedzinach brakuje fachowców i już teraz trzeba ich ściągać z zagranicy. W USA jest podobnie, ale tam nikt nie ma nic przeciwko imigracji wysoko wykwalifikowanych specjalistów. Niemcy zaś nie lubią cudzoziemców, nawet jeśli są nimi absolwenci uniwersytetów.

Marek Mika