8 Andrzej, brat Szymona Piotra, jeden z Jego uczniów, mówi Mu: 9 ,,Jest tutaj chłopiec, który ma pięć jęczmiennych chlebów i dwie ryby, ale co to jest na tak wielu?" 10 Jezus powiedział: ,,Każcie ludziom usiąść, w miejscu tym było wiele trawy; rozsiedli się więc razem około pięciu tysięcy mężczyzn. 11 Wtedy Jezus wziął chleby i po spełnieniu dziękczynienia rozdał siedzącym; podobnie także z ryb, ile chcieli. 12 Gdy się zaś nasycili, mówi do swych uczniów: ,,Zbierzcie ułomki, jakie pozostały, by się nic nie zmarnowało". 13 zebrali, więc i z pięciu jęczmiennych chlebów ułomkami, które zostały po jedzących, napełnili dwanaście koszów.
W porównaniu z obu opisami rozmnożenia chleba w Mk, brak w w. 5 zarówno pory dnia, kiedy nastąpił cud (późna pora - Mk 6, 35), jak i wzmianki o krytycznej sytuacji ludu (por. Mk 8, 2-3). Cala uwaga Ewangelisty koncentruje się na czynności Jezusa: uwydatnia to pytanie skierowane przez Jezusa pod adresem Filipa, które u Synoptyków stawiają uczniowie (por. Mk 8, 4 i 6, 37), oraz w. 6 wyjaśniający właściwą intencje pytania Jezusa. Ma to nie tyle podkreślić niemożliwość kupna, a tym samym wielkość znaku, ale podbudować wiarę uczniów, podobnie jak przed wskrzeszeniem Łazarza, (J 11,11-15. zob. kom.). Filip jednak rozumie pytanie Jezusa dosłownie, podkreślając praktyczną nierealność nabycia tak wielkiej ilości chleba. Cyfra 200 denarów (zapewne tradycyjna - por. Mk 6, 37 par.) wyraża sumę dość znaczną (1 denar stanowi zapłatę za dzień roboty - Mt 20, 9-10), tutaj jednak spełnia wzmiankowaną wyżej rolę: ma wyrazić wielkość cudu.
Obecność chłopca stanowi osobistą reminiscencję Jana Ewangelisty. Najważniejszym wierszem tego epizodu jest w. 11, z uwagi na związek wykonywanych przez Jezusa czynności z symboliką eucharystyczną. Rozdzielenia chleba dokonuje sam Jezus, który w w. 35 nazwie się chlebem życia. Jasne, że przy rozdzielaniu dla tak wielkiej rzeszy ludzi uczniowie służyli mu pomocą, (co zaznaczają Synoptycy)
W. 12 zawiera polecenie zebrania ułomków „by nic się nie zmarnowało”. Chodzi o przygotowanie nauki o chlebie niezniszczalnym zapewniającym życie wieczne, które chleb powszedni zapowiada. Kosze zawsze nosili wszyscy przy sobie w Palestynie.
14 wtedy ludzie, zobaczywszy, jaki cud uczynił, mówili: ,,Jest on naprawdę prorokiem, który miał przyjść na świat"' 15 Gdy więc Jezus poznał, że chcą przyjść i porwać Go, by ogłosić królem, odszedł ponownie sam jeden na gorę.
Równocześnie Jezus wypełnia zapowiedź Księgi Powtórzonego Prawa 18, 18 – „Wzbudzę im proroka spośród ich braci, takiego jak ty i włożę w jego usta moje słowa, będzie im mówił wszystko, co im nakażę. Jeśli ktoś nie będzie słuchać moich słów, które on wypowie w moim imieniu Ja od niego zażądam zdania sprawy”
Jezus tym samym, poprzez cudowne rozmnożenie chleba przedstawia się tłumów wiernych Izraelitów, jako przewyższający Mojżesza. Manna, którą dał Mojżesz Izraelitom na pustyni była daleką zapowiedzią prawdziwego chleba, którym jest Chrystus. „Prorok, który ma przyjść na świat” to wyrażenie mesjańskie, pisma qumrańskie wymieniają go w tym kontekście. Ta spontaniczna reakcja tłumu polega nie nieporozumieniu, co do roli Jezusa, którą zrozumiano w sensie nacjonalistyczno-politycznym. Znak dokonany przez Jezusa czyniłby Go oswobodzicielem Izraela.
Takie tendencje nurtowały podówczas rzeczywiście w Galilei, która była centrum ruchów nacjonalistyczno-wolnościowych. Stąd masowe rzezie, o których wspomina Łukasz (13,1).
16 Gdy jednak nastał wieczór, uczniowie Jego zeszli nad morze, 17 wsiedli do lodzi i popłynęli przez morze do Kafarnaum. Tymczasem nastały juz ciemności, a Jezus nie przyszedł jeszcze do nich. 18 Morze zaś zaczęło sie burzyć,, ponieważ wiał silny wiatr. 19 Kiedy juz odpłynęli około dwudziestu pięciu do trzydziestu stadiów, widzą Jezusa idącego po morzu i zbliżającego się do łodzi; wtedy przelękli się. 20 On zaś mówi do nich: ,,Ja jestem, nie bójcie się!" 21 chcieli Go zabrać do łodzi i natychmiast łódź, przybiła do brzegu, ku któremu zdążali.
Jezus odrzuca godność królewsko-mesjańską rozumianą w sensie doczesnym. W czasie rozprawy przed Piłatem wyjaśnia, że będąc prawdziwie królem nie jest nim w sensie polityczno-ziemskim. Podczas wjazdu do Jerozolimy Jezus przyjmuje obwołanie Go królem Izraela przez aklamację ludu Bożego (wjeżdża nie na koniu jak władcy ówcześni, ale jako Władca pokoju na osiołku, używanym jako środek transportu przez ludzi nastawionych pokojowo).
Epizod „chodzenia Jezusa po jeziorze” jest wspólny Janowi i Synoptykom. Dla Jana najważniejszy jest fakt przybycia Jezusa i objawienia za pomocą technicznej formuły ,,Ja jestem" oraz przezwyciężenie lęku uczniów. Także opisy synoptyczne zawierają te elementy, zainteresowanie ich jednak dotyczy raczej samego przebiegu cudownego pojawienia się Jezusa na jeziorze bądź ratowania uczniów - w czwartej Ewangelii brak motywu uciszenia wiatru. (por. Mk 6, 51; Mt 14, 32), dokładnego określenia pory nocy, chodzenia Piotra po jeziorze (Mt 14, 28 nn) itd.; całe zdarzenie opisuje czwarta Ewangelia raczej ramowo. Zwraca natomiast uwagę wzmianka o ciemnościach (w. 17 -Mk 6, 48 mówi o „czwartej straży” poprzedzającej bezpośrednio świt) pojęcia u Jana wyłącznie teologicznego. Chodziło zapewne o podkreślenie nieobecności Jezusa i przygotowanie Jego objawienia na falach wzburzonego jeziora. W ten sposób także opis cudu na jeziorze pozostaje w ścisłym związku teologicznym ze znacznie donioślejszym objawieniem się Jezusa jako „chleba, który zstąpił z nieba"
Po cudownym rozmnożeniu chleba Jezus udaje się samotnie na gorę, gdy tymczasem uczniowie podejmują przeprawę na drugi brzeg jeziora Genezaret, w kierunku Kafarnaum; tam umieszcza Ewangelista dialog z ludem i mowę o chlebie Życia, wyjaśniające m. in. cudowne nakarmienie rzesz.
Położenie łodzi w chwili przyjścia Jezusa, ok.5 km od brzegu, świadczy o zniesieniu jej w wyniku silnego wiatru
ku środkowi jeziora. Pojawienie się Jezusa, mające niedwuznaczny charakter epifanii, przezwycięża lęk uczniów. Zamiar zabrania Jezusa do lodzi pozostaje w ścisłym związku z bezpośrednim przybiciem do celu żeglugi, rozumianym z pewnością jako cudowne przezwyciężenie żywiołów natury.
22 Następnego dnia lud stojący nad brzegiem morza spostrzegł, że nie było tam żadnej innej łodzi poza jedną i że Jezus nie wsiadł wraz ze swymi uczniami do lodzi, lecz uczniowie Jego odjechali sami. 23 Nadpłynęły inne łodzie z Tyberiady blisko ku miejscu, gdzie spożywali chleby po odprawieniu dziękczynienia przez Pana. 24 Gdy lud spostrzegł, że nie ma tam Jezusa ani Jego uczniów, wsiedli i oni do łodzi i przybyli, do Kafarnaum, szukając Jezusa. 25 Skoro odnaleźli Go po drugiej stronie
morza, powiedzieli do Niego: ,,Rabbi, kiedy tu przybyłeś?"
Nakarmiona rzesza pozostała na miejscu i była świadkiem odjazdu uczniów (bez Jezusa) i samotnego odejścia Jezusa na górę. Jan nie opisał, w jaki sposób tak znaczny tłum przybył do Jezusa ani w jaki sposób udali się oni następnego dnia do Kafarnaum. Chodziło mu o podkreślenie, że ci sami ludzie, którzy byli świadkami cudu, prowadzą dialog z Jezusem. Toteż wzmianka przeprawy łodziami tak znacznej ilości osób ( zakładając nawet, że uczyniła to tylko część) wskazuje na szczerą, choć niedoskonałą intencję szukania Jezusa przez tłum. Motywem szukania jest otrzymany chleb a nie wiara w Jezusa, działającego, jako Syn Boży.Tę moc, uzewnętrzniającą się w cudach, przypomina pytanie rozumującego na sposób ziemski ludu pod adresem Jezusa o czas przybycia, podobnie jak stwierdzenie braku innej łodzi, którą Mistrz mógłby się przeprawić na drugi brzeg jeziora.
Krótki ten epizod przedstawia, więc uczestników następującego dialogu: Jezusa prawdziwy chleb zstępujący z nieba, uczniów, świadków podwójnego cudu, í rzeszę nakarmrioną cudownie chlebem, ale spoglądającą na Jezusa jako na wybitnego, obdarzonego mocą nauczyciela (Rabbi) i przywódcę religijnego oraz nacjonalistycznego
Komentarze
Pokaż komentarze (1)