Smutne expose premiera

Nie oglądałem min premiera. Przeczytałem stenogram⁽¹⁾ starając się wyłuskać rzeczy istotne i konkretne. Można je streścić następująco – brak przedsięwzięć prorozwojowych, podniesienie podatków i wieku emerytalnego. Stąd tytuł notki.

Podatki rząd zamierza podnosić na różne sposoby – podatek od wydobywanych bogactw naturalnych, zniesienie części ulg, uszczelnienie podatku Belki, zniesienie 50% odpisu kosztów uzyskania przychodu od praw autorskich (od 85 tys.) i przede wszystkim podniesienie o 2 pkt. procentowe składki rentowej po stronie pracodawców. Każdy wzrost podatków hamuje wzrost PKB jednak w przypadku składki rentowej wpływ jest najbardziej bezpośredni, bo zwiększenie kosztów pracy generuje wzrost bezrobocia.

Demagogiczne wyjaśnienia premiera, że to dobra decyzja na czasy kryzysowe, to najbardziej irytująca część expose. Dlatego (za przykładem premiera) poświęcę jej jeszcze kilka słów. Rzeczywiście w czasach kryzysu firmy nie są skłonne zwiększać wydatków w związku z ograniczonym popytem. Tym bardziej nie chcą zwiększać kosztów pracy. Dlaczego mają więcej wydawać na płace jeśli mniej da się sprzedać? Skoro jednostkowe koszty pracy rosną – trzeba zmniejszyć liczbę tych jednostek, czyli zwolnić część pracowników. Uspakajające kłamstwo premiera, że rząd ściągnie w ten sposób pieniądze, które leżałyby na lokatach zamiast pracować w gospodarce, miało przysłonić smutną prawdę o nowych bezrobotnych. Warto też dodać, że obniżenie tej składki przez poprzednią ekipę jest powszechnie uznawane za jedną z istotnych przyczyn łagodnego przejścia Polski przez pierwszą falę kryzysu. Przed drugą falą rząd planuje działanie odwrotne.

Jeśli chodzi o podniesienie wieku emerytalnego – można cieszyć się z tego, że rząd rozumie skutki wprowadzonych przez siebie zmian w OFE, chociaż nigdy bezpośrednio nie przyznał się do tego. Ustawa o OFE w zamyśle miała amortyzować niekorzystne tendencje demograficzne i wyprowadzić w przyszłości poza budżet część kosztów emerytur. Trzeba prosto powiedzieć, że każdy mld zabrany OFE do bieżącego budżetu, to mld więcej wydany na emerytury z bieżących wpływów za kilkanaście lat. Jednak bez tych pieniędzy najprawdopodobniej już w tym roku drugi próg ostrożnościowy zostałby przekroczony. Jeśli roczny zastrzyk 20 mld, który rząd zawdzięcza tegorocznym zmianom okaże się niewystarczający, to rząd sięgnie po następną część z 1/3, która jeszcze jest odprowadzana do OFE. Bez podniesienia wieku emerytalnego byłoby to jednak skrajnie nieodpowiedzialne i zostałoby źle odebrane przez rynki i instytucje finansowe. Dlatego podniesienie wieku emerytalnego jest prostą konsekwencją tegorocznych (i, najprawdopodobniej branych pod uwagę, przyszłych) zmian w OFE. Wiek emerytalny podnosi się również w bogatych państwach Europy, np. w Niemczech, tak jak u nas, do 67 lat. Jednak nasza zmiana jest bardziej drastyczna, ponieważ oczekiwana długość życia przeciętnego Niemca(ki), to 76(82) lata, a Polaka(ki) to odpowiednio 71(79,5)⁽²⁾.

Jedyna inicjatywa prorozwojowa jaką znalazłem w całym expose – skrócenie czasu wydawania pozwoleń na budowę zaczyna się od asekuracyjnego stwierdzenia – „Będziemy proponowali powrót do tego tematu…”, co powinno wystarczyć za cały komentarz.

Zaskakująca konkretność expose i jednostronność proponowanych rozwiązań pozostawiają wrażenie, że sytuacja jest bardziej dramatyczna niż jesteśmy informowani i rządzący po prostu uważają, że nie ma innego wyjścia. Po kilku latach nieróbstwa, lawirowania i życia na kredyt, zamiast uczciwej pracy i tworzenia wartości dodanej, serwują nam zaciskanie pasa i łatanie dziur, żeby jakoś przetrwać i uspokoić wierzycieli. Bez żadnych szans na rozwój. Smutne, choć lepsze od prostej kontynuacji aż do przyjścia komornika.