Wrocław jak Chiny

 Zazwyczaj nie zgadzam się z tezami głoszonymi przez Rafała Dutkiewicza. Tym razem jednak, przy okazji szeroko zachwalanego artykułu w „Der Spiegel” [omówienie tu] pozostaje mi się prezydentem Wrocławia zgodzić. Nasze miasto rozwija się jak Chiny, po prostu ciągniemy (samotnie) tę dolnośląską biedę, z Wałbrzychem na czele. W domyśle oczywiście wskazanie, że jest to możliwe tylko dzięki przemyślanym posunięciom władz miasta. Nie mam co do tego wątpliwości, że są przemyślane. Mam wątpliwości, czy są korzystne dla wszystkich.

Wałbrzyska Strefa Ekonomiczna nie tak dawno wzbogaciła swoją wrocławską filię o ponad 100 ha gruntów. Oznacza to, że pierwszeństwo w naszym mieście ma gloryfikowany „zagraniczny kapitał”, a drobni lokalni przedsiębiorcy powinni się cieszyć, że mają jedno okienko. Dzięki temu likwidacja firmy przebiegnie niezwykle sprawnie.

Specjalne Strefy Ekonomiczne to wynalazek chiński. W roku 1980 w Zuhai i Shenzen uruchomiono takie enklawy, aby wypróbować zachodni kapitalizm na komunistycznym gruncie. Chińczycy zafascynowali się możliwościami nowych technologii i hamburgerami, a zachodnie korporacje odkryły, że od tej pory to im się będzie płacić za to, że zgodzą się założyć gdzieś swoją fabrykę. I tak dziś płacimy za przywilej pracowania w firmie, która nie płaci nadgodzin, nie daje umów, wyrzuca każdego za jakąkolwiek próbę założenia związku. A wszystko to za jedyne 190 tys. dolarów za jedno miejsce pracy utrzymane przez 10 lat. Jeśli dokonamy prostych obliczeń, okaże się, że zafundowaliśmy firmie fabrykę i pensje robotników, a cały wyprodukowany w niej towar jest czystym, nieopodatkowanym zyskiem. Nie jestem wielkim fanem Edwarda Gierka, ale myślę, że dzisiejsze podejście różni się tym, że po odejściu tej czy innej firmy po upływie kontraktu okaże się, że zostaliśmy z niczym, a po latach 70-tych zostało nam trochę fabryk i technologii, za których sprzedaż dziś fundujemy korporacjom podatkowe raje. Podobnie jak Chińczycy traktujemy też pracowników, widząc w nich tanią siłę roboczą, która nie ma żadnych praw i przywilejów, a wręcz powinna być wdzięczna władzy za szczególną troskę i zapewnienie pracy.

Symbolem miasta jest też Leszek Czarnecki, trzeci najbogatszy Polak, który we Wrocławiu robi interesy od lat. To właśnie przy okazji budowy mocno przereklamowanego „Sky Tower” przebudowano ulicę, nie licząc się z głosami protestów pracowników pobliskiego szpitala i mieszkańców. Pan Czarnecki chciał i pan Czarnecki dostał, a zwykli obywatele mają siedzieć cicho. Władza więc i tutaj zachowuje chińskie standardy.

Inną sprawą są igrzyska. Tutaj nieco skromniej, bo Wrocław chce być organizatorem igrzysk dyscyplin nieolimpijskich, ale widać w tym zabiegu kolejne chińskie praktyki, a mianowicie pokazywanie własnej siły (i bogactwa, rzecz jasna) na zewnątrz, bez względu na koszty. Także te społeczne, bo już przy okazji Euro zaplanowano skrócenie roku akademickiego, żeby zwolnić miejsca noclegowe. W Chinach przy okazji olimpiady wywożono z miasta wszystkich nie mających meldunku, zatem może i tę propozycję warto rozważyć.

Na wzór chiński organizowane są przetargi, prowadzone rozmowy handlowe i organizowane są wyjazdy urzędników i radnych na zagraniczne wycieczki w ramach promocji miasta (Paryż) czy szkolenia z organizowania meczów Euro 2012. W Chinach rządzi nomenklatura partyjna, u nas – po nieudanej próbie założenia partii – obecnie podkreśla się bezpartyjność. Niezależnie jednak od przynależności partyjnej liczą się bezpośrednie kontakty i wierna służba, jak uczy choćby ostatni przypadek Jana Żarskiego.

Pod tym kątem rozpatrywany artykuł o mieście w niemieckiej prasie ma nieco inną wymowę, prawda?