Blog
Bez przewodniej roli partii
leszek.sopot
leszek.sopot Nie udzielam licencji na korzystanie przez Media Obywatelskie sp.zo.o. z fragmentów bloga
42 obserwujących 126 notek 239060 odsłon
leszek.sopot, 13 grudnia 2009 r.

Zapomniany stan wojenny

665 28 0 A A A

Zapomniane nagrody kulturalne podziemnej „Solidarności”

 
Wiosną 1983 r. Tymczasowa Komisja Koordynacyjna NSZZ „Solidarność” przyznała po raz pierwszy – na wniosek zespołu ds. kultury – nagrody kulturalne „Solidarności” za lata 1981 i 1982. Miały one przede wszystkim charakter wyróżnień honorowych – nagrodzeni otrzymywali po 100 dolarów amerykańskich, co nie było podawane do publicznej wiadomości, by laureaci nie mieli nieprzyjemności i ze strony władz, i ze strony kolegów po fachu. Przyznano je bez porozumienia z laureatami, na podstawie opinii środowisk, gdzie twórczość ich była znana. Zespół ds. kultury pragnął w ten sposób uhonorować tych artystów, którzy w swojej twórczości umacniali idee ludzkiej solidarności, dodawała odwagi i sił, potrzebnych dla godnego życia w warunkach, jakie powstały w Polsce po wprowadzeniu stanu wojennego. Ostatni raz nagrody przyznano za 1988 rok. W roku 1989 zespół ds. kultury NSZZ „Solidarność” rozliczył się ze swojej działalności – przede wszystkim z pieniędzy, którymi dysponował – i rozwiązał się. Członkowie zespołu postanowili nie ujawniać swoich nazwisk. Decyzja ta spowodowana była różnymi względami. Przeważył pogląd, że lepiej będzie, jeśli do końca ludzie będą uważali, że to „Solidarność” przyznawała nagrody, a nie jakieś konkretne osoby. Po drugie nie chciano tłumaczyć się, dlaczego zespół niektórym twórcom przyznawał (ze skromnych funduszy, którymi dysponował) stypendia a innym nie.
 
Za lata 1981-1982
– anonimowy autor lub autorzy piosenki „Idą, idą pancry na Wujek” (anonimowym autorem muzyki i wykonawcą był Tolek Filipkowski, Gdańsk)
Lech Bądkowski (Gdańsk) – za twórczość literacką i publicystyczną oraz za redagowanie Tygodnika „Samorządność”
Ryszard Bugajski (Warszawa) – za reżyserię filmu fabularnego „Przesłuchanie”
Edward Dwurnik (Warszawa) – za twórczość malarską, a zwłaszcza za powstały w początkach roku 1981 cykl obrazów ukazujących proroczo i metaforycznie stan wojenny w Warszawie
Eugeniusz Get-Stankiewicz (Wrocław) – za twórczość graficzną, a zwłaszcza za pracę „Zrób to sam”
Zbylut Jarocki (Kraków) – za reżyserię „Mordu w Katedrze” T.S. Eliota, spektaklu wystawionego w czwartym miesiącu stanu wojennego w katedrze św. Jana w Warszawie i w katedrze na Wawelu
Tomasz Jastrun (Warszawa) – za twórczość poetycką powstałą w okresie stanu wojennego
Jan Kelus, Warszawa – za piosenki z ostatnich lat
Krzysztof Kieślowski (Warszawa) – za reżyserię filmu fabularnego „Przypadek”, będącego analizą postaw inteligencji polskiej w okresie przedsierpniowym
Marek Nowakowski (Warszawa) – za tom opowiadań „Raport o stanie wojennym”
Andrzej Piekutowski (Warszawa) – za pełnometrażowy film dokumentalny „Chłopi 81”
Jan Polkowski (Kraków) – za twórczość poetycką, zwłaszcza za wiersze powstałe w okresie stanu wojennego
Andrzej Szczepkowski (Warszawa) – za rolę Ambasadora w sztuce „Ambasador” S. Mrożka (Teatr Dramatyczny)
Teatr Ósmego Dnia (Poznań) – za spektakl „Mandelsztam”, przygotowany w okresie stanu wojennego
Janusz Zaorski (Warszawa) – za reżyserię filmu fabularnego „Matka Królów”
Zbigniew Zapasiewicz (Warszawa) – za role: Łunina w „Łunin, czyli śmierć Kubusia Fatalisty” Radzińskiego oraz Ojca w „Pieszo” S. Mrożka (oba spektakle – Teatr Dramatyczny).
 
Za 1983 rok
– zespół niezależnego pisma literackiego „Arka”(Kraków)
Janusz Bogucki(Warszawa) – za przygotowanie sympozjum sztuki „Znak Krzyża” w kościele pod wezwaniem Miłosierdzia Bożego w Warszawie
Andrzej Brzozowski(Warszawa) – za film dokumentalny „Hotel Brystol”, WFD Warszawa
Przemysław Gintrowski(Warszawa) – za recital piosenkarski „Pamiątki”
Zbigniew Herbert(Warszawa) – za zbiór wierszy „Z oblężonego miasta”, Oficyna Literacka, Kraków
Łukasz Korolkiewicz(Warszawa) – za twórczość malarską
Bohdan Kraśniewski(Toruń) – za twórczość malarską
– zespół niezależnego wydawnictwa „Krąg” (Warszawa)
Jan Józef Lipski(Warszawa) – za książkę KOR, Wydawnictwo Aneks, Londyn
Witold Lutosławski(Warszawa) za III Symfonię
Adam Michnik(Warszawa) – za twórczość literacko-publicystyczną powstałą w areszcie śledczym na Mokotowie
– twórcy spektaklu „Niezapomniany rok 1962”, Teatr Powszechny Warszawa
Marek Sapetto(Warszawa) – za twórczość malarską
Leszek Sobocki(Warszawa) – za twórczość malarską i graficzną
Wiktor Woroszylski(Warszawa) – za twórczość poetycką z okresu internowania oraz za książkę „Kto zabił Puszkina”
Stefania Woytowicz(Warszawa) – za całokształt twórczości muzycznej
 
Za rok 1984
Komitet Kultury Niezależnej przyznał honorowe nagrody:
Stefan Bratkowski(Warszawa) – za cykl audycji kasetowych „Gazeta dźwiękowa”
Adam Bujak(Kraków) – za fotoreportaż z pogrzebu ks. Popiełuszki
Erazm Ciołek(Warszawa) – za fotoreportaże o tematyce społecznej
Ewa Dałkowska i Zbigniew Zapasiewicz(Warszawa) – za realizację spektaklu „Pan Cogito szuka rady” według Zbigniewa Herberta w Teatrze Powszechnym w Warszawie
Tadeusz Kaczyński(Warszawa) – za przygotowanie cyklu programów muzyki i słowa w ramach „Filharmonii im. Romualda Traugutta”
Jerzy Kalina(Warszawa) – za oprawę plastyczną uroczystości pogrzebowych ks. Popiełuszki
Krzysztof Krauze(Warszawa) – za film dokumentalny „Jest”
– „Na głos”(Kraków) – gazeta mówiona, przygotowywana przez Leszka Elektorowicza z zespołem
Jerzy Radziwiłowicz(Kraków) – za rolę Raskolnikowa w „Zbrodni i karze” F. Dostojewskiego (reż. Andrzej Wajda) w Teatrze Starym w Krakowie
Jarosław Marek Rymkiewicz(Warszawa) – za powieść „Rozmowy polskie latem ’83”
Wiesław Saniewski(Warszawa) – za film fabularny „Nadzór”
Wanda Szaad(Warszawa) – za audycję kasetową „Dezerterzy”
Małgorzata Szejnert i Tomasz Zalewski(Warszawa) – za książkę reportażową „Szczecin: Grudzień – Sierpień – Grudzień”
Andrzej Titkow(Warszawa) – za film dokumentalny „Przechodzień”
Wiesław Wodyk(Gdańsk) – za utwory wokalno-elektroniczne komponowane do tekstów współczesnych poetów
– „Zespół 4R”– Jacek Fedorowicz i współpracownicy (Warszawa) – za historię obrazkową „Solidarność. 500 pierwszych dni”.
 
Za rok 1985
Jan Bokiewicz(Warszawa) – za plakaty niezależnych wystaw
Krystyna Kersten(Warszawa) – za książkę „Narodziny systemu władzy. Polska 1943-1948”, Wyd. Krąg
Krzysztof Knittel(Warszawa) – za kwartet smyczkowy poświęcony pamięci ks. Jerzego Popiełuszki
Władysław Kopaliński(Warszawa) – za „Słownik mitów i tradycji kultury”, Wyd. PIW
Hanna Kral(Warszawa) – za powieść „Sublokatorka”, Wyd. Libella, Paryż
Kwartalnik „Krytyka”(Warszawa) – za różnorodność i wysoki poziom publicystyki
Tadeusz Łomnicki(Warszawa) – za rolę w przedstawieniu „Ostatnia taśma Krappa” S. Becketta, Teatr Dramatyczny
Marcel Łozińskii Jacek Petrycki(Warszawa) – za film „Ćwiczenia warsztatowe”, WFD
– Zespół „Nie samym teatrem”(Wrocław) – za spektakl „Epitafium św. Kazimierzowi”
– Wydawnictwo Nowa(Warszawa) – za różnorodne formy działania
Kazimierz Podlaski(Warszawa) – za książkę „Białorusini, Litwini, Ukraińcy. Nasi wrogowie czy bracia?”, Wyd. Przedświt
Marek Rostworowski(Kraków) – za wystawę „Niebo nowe i ziemia nowa?”, parafia Miłosierdzia Bożego, Warszawa
Jerzy Tchórzewski(Warszawa) – za cykl obrazów „Golgota”
Teatr Domowy(Warszawa) – za profesjonalny model teatru domowego
Tomasz Tomaszewski(Warszawa) – za wystawę fotografii „Ostatni”, galeria ZPAF Warszawa
Teresa Torańska(Warszawa) – za książkę „Oni”, Wyd. Przedświt
Jacek Waltoś(Kraków) – za cykl obrazów „Płaszcz miłosiernego Samarytanina”.
 
Za 1986 rok
Archiwum „Solidarności” – za pierwszych 10 wydanych tomów
Janusz Eysymont(Warszawa) – za twórczość malarską
Jacek Fedorowicz(Warszawa) – za twórczość wideo
Krystyna Gryczałowska(Warszawa) – za film dokumentalny „Studnia”
Wiktoria Kraśniewska– za wspomnienia „Po wyzwoleniu”, Instytut Literacki, Paryż
Maciej Kozłowski(Kraków) – za zbiór esejów „Krajobraz przed bitwą”
Anna Mizeracka(Warszawa) – za twórczość graficzną
Zygmunt Micielski(Warszawa) – za utwór na chór i orkiestrę „Liturgia serca”, prawykonanie – Warszawska Jesień 1985
Igor Newerly(Warszawa) – za książkę „Zostało z uczty bogów”, Instytut Literacki Paryż oraz „Nowa” Warszawa
pismo literackie „Obecność”(Wrocław) – za dobry poziom
Oficyna Literacka(Kraków) – za znakomitą pracę edytorską
Tadeusz Pałka(Warszawa) – za film dokumentalny „Mieszkanie w bloku”
Jacek Trznadel(Warszawa) – za książkę „Hańba domowa”, Instytut Literacki Paryż oraz „Nowa” Warszawa
Piotr Wierzbicki(Warszawa) – za książkę „Struktura kłamstwa”, Wydawnictwo „Głos” Warszawa
– nagroda specjalna – tym wszystkim, dzięki którym ukazała się „Antologia poezji żydowskiej”, PIW, Warszawa 1986.
 
Za 1987 rok
Jerzy Bereś(Kraków) – za twórczość rzeźbiarską
Maciej Bieniasz(Katowice) – za twórczość malarską i rysunkową
Jacek Bocheński(Warszawa) – za książkę „Stan po zapaści”, „Nowa” Warszawa
Waldemar Frydrych – „Major”, twórca ruchu „Pomarańczowa Alternatywa”(Wrocław) – za aranżację happeningów
Henryk Mikołaj Górecki(Katowice) – za utwór na chór a cappella „Miserere”
Marek Grzesiński(Warszawa) – za inscenizacje operowe w warszawskim Teatrze Wielkim „Mistrz i Małgorzata” Reinera Kunda wg Michała Bułhakowa „Mistrz i Małgorzata” oraz „Bramy Raju” Joanny Bruzdowicz wg Jerzego Andrzejewskiego
Julia Hartwig(Warszawa) – za tom poezji „Obcowanie”, Wydawnictwo „Czytelnik”
Alina Kowalczykowa(Warszawa) – za książkę „Warszawa romantyczna”, Wydawnictwo PIW
Waldemar Krzystek(Wrocław) – za debiut filmowy „W zawieszeniu”
Zygmunt Kubiak(Warszawa) – za przekład i opracowanie „Eneidy” Wergiliusza, Wydawnictwo PIW
Łukasz Socha– za książkę „Te pokolenia żałobami czarne... Skazani na śmierć i ich sędziowie 1944-56”, Biblioteka Kwartalnika Politycznego „Krytyka”, Wydawnictwo „Nowa”
Jan Józef Szczepański (Kraków) – za książkę „Kadencja”, Wydawnictwo „Oficyna Literacka”
Wisława Szymborska(Kraków) – za tom poezji „Ludzie na moście”, Wydawnictwo „Czytelnik”
Jacek Krzysztof Zieliński(Warszawa) – za twórczość graficzną.
 
Za 1988 rok
– redakcja „Almanachu Humanistycznego”
– redakcja Biblioteki Kwartalnika Politycznego „Krytyka” – za wydanie książki R. Poppera „Społeczeństwo otwarte i jego wrogowie”
Marian Brandys– za książkę „Generał Arbuz”
Kazimierz Dziewanowski– za książkę „Złom żelazny, śmiech pokoleń”
Michał Grynberg– za opracowanie książki „Pamiętniki z getta warszawskiego. Fragmenty i rejestry”
Andrzej Jagodziński– za książkę „Banici. Rozmowy z Czeskimi pisarzami emigracyjnymi”
Jerzy Janicki– za inscenizację sztuki Sławomira Mrożka „Portret” w krakowskim Teatrze Starym
Marcel Łoziński– za film „Świadkowie”
Halina Mikołajska– za monodram „Śmierć Cwietajewej” oparty na eseju Anny Bojarskiej
Wojciech Młynarskii Jerzy Derfel– za recital „Róbmy swoje” (wersja z 1988 r.)
Grzegorz Moryciński– za wystawę malarstwa w warszawskim Teatrze Powszechnym
Kazimierz Orłoś– za książkę „Cudowna melina. Historia cudownej meliny”
Jacek Petrycki– za film „A może o tym nie wolno mówić”
– redakcja studenckiego miesięcznika mówionego „Przegłos” z Krakowa
Andrzej Roman z zespołem– za książkę „Komedianci. Rzecz o bojkocie”
Jerzy Rybka– za prowadzenie galerii sztuki „Na Ostrowiu” we Wrocławiu
Marian Terlecki– za dokumentację wideo ze strajków gdańskich
Mieczysław Tomaszewski– za twórcze inicjatywy edytorskie i muzykologiczne
Mirosław Wujas z zespołem– za prowadzenie Przeglądu Kabaretów Amatorskich „PAKA”
Barbara Zbrożyna– za twórczość rzeźbiarską.
 
 
Gdy myślę o stanie wojennym, to widzę tę powódź zła i pogardy, demonstrację siły i bezceremonialnego traktowania ludzi, to brak z "tamtej strony" najmniejszych oznak humanizmu i współczucia dla ludzi mających inne zdanie, nieszanowanie słów. Ten kult siły był obecny na ulicach, mediach i prasie. Kogo nie pokonano fizycznie, próbowano unicestwić słowem. Miliony ludzi stan wojenny nauczył takiego postępowania, zatruł ich. "Solidarność" - jej idea, została zatruta właśnie przez takich ludzi, którzy wojując z komuną nabrali cech swych przeciwników, bo chcieli być równie skutecznym. Stąd dziś tak wiele zła w debacie politycznej, tak wiele chamstwa w dyskusjach w internecie, tak wiele wykorzystywanych esbeckich sposobów niszczenia ludzi.
"Solidarność" już w stanie wojennym walczyła z tym zjawiskiem. Walczyła ze swoimi zwolennikami kulturą i sztuką. A. Gwiazda walczył w czasie pierwszej "Solidarności" o to, aby mający inne zdanie nie byli eliminowani z jej szeregów - sam znalazł się w takiej sytuacji. Dziś to, z czym walczył jest powszechne. Trzeba mieć takie przekonania jak grupa czy partia. Nie można walczyć o sprawy podstawowe, takie jak np. prawda i godność człowieka, nie mając takich przekonań jak większość. A większość nie potrafi szanować u innych tych wartości, o które ponoć walczy. Walcząc niszczy to, co dobre.
Sprawy podstawowe nie wymagają poglądów politycznych. Są, niestey, wykorzystywane do walki politycznej i przewagę tego lub owego partyjnego lidera. W ten sposób partie i ich liderzy przyczyniają się do niszczenia wartości podstawowych, niszczenia etyki i moralności.
Dodam jeszcze, że gdy myślę o stanie wojennym, to myślę także o tych, którzy tak wiele dawali z siebie, nie poddawali się. Nie było ich wielu. Dziś nikt o nich nie chce słyszeć. Historia zamyka się wokół tych, którzy wybili się, znaleźli się w kręgu elity, wśród osób znanych. Zapomniani odeszli, odwrócili się, są na wewnętrznej emigracji i zniechęceni. Żyją tym, co przynosi kolejny dzień. Nie mają sił walczyć z kłamstwem, z uproszczeniami, egoizmem i chciwością, ani ze spoglądającymi na nich z góry, z poczuciem wyższości byłymi kolegami... Ze wstrętem odwracają się o tego wszystkiego, co przypomina im miniony czas. Są bezradni ze swoimi ideałami, nie chca już o nich pamiętać. Okazały się nic nie warte. Warte jest to, co jest namacalne, co ma materialną wartość, co służy do niszczenia innych.
To jest ten zapomniany stan wojenny.
Skomentuj Obserwuj notkę Napisz notkę Zgłoś nadużycie
NEWSY - TOP 5

O mnie

"W gwałtownych przemianach społecznych grozi zawsze niebezpieczeństwo i pokusa nadmiernego skupiania się na rozgrywkach personalnych. [...] Nie idzie o to, aby wymieniać ludzi, tylko o to, aby ludzie się odmienili, aby byli inni, aby, powiem drastycznie, jedna klika złodziei nie wydarła kluczy od kasy państwowej innej klice złodziei". Prymas kardynał Stefan Wyszyński, słowa do delegacji "Solidarności" Warszawa, 06.09.1980 r. __________________________________________________ O doborze reklam na moim blogu decyduje właściciel salonu24 Igor Janke. Nie podobają mi się, ale nie mam na nie wpływu. free counters Popieram Internet Bez Chamstwa
image

Ostatnie notki

Obserwowane blogi

Ostatnie komentarze

  • To jest powszechne w dzisiejszej Polsce skur... urzędnicze. Nie ważne kto rządzi to taki...
  • @roko piszesz o TVN, a dlaczego nie zrobiła twoja ulubiona TV Trwam? A podobno na spotakniu w...
  • @Autor Pozdrawiam i dziękuję za płomień :) Zajrzałem tu do Ciebie, bo wiedziałem, że...

Tematy w dziale Kultura