Michał Ostrowski

 

Homologia:

gasnąca nadzieja neodarwinizmu

(cz. VI)

 

Kręcąc się w kółko

Wspominałem wyżej o innym problemie związanym z homologią, tym razem problemie leżącym w kwestii logiki jej zdefiniowania. Jak widzieliśmy, homologię można ująć rozmaicie, inaczej robiono to przed Darwinem, inaczej robi się to teraz. Ujęcia te można przedstawić w formie następujących sylogizmów:

 

Klasyczne (morfologiczne) ujęcie:

Przesłanka 1 (definicja):

Narządy homologiczne to te, które posiadają podobne struktury.

Przesłanka 2 (empiryczna obserwacja):

Skrzydła nietoperza i płetwy wieloryba posiadają podobne struktury.

Wniosek:

Zatem skrzydła nietoperza i płetwy wieloryba są narządami homologicznymi.

 

Rozszerzenie klasycznej definicji przez Darwina:

Przesłanka 1 (wniosek z ujęcia klasycznego):

Skrzydła nietoperza i płetwy wieloryba są narządami homologicznymi.

Przesłanka 2 (proponowane wyjaśnienie):

Cechy są homologiczne, ponieważ są one dziedziczone od wspólnego przodka.

Wniosek:

Zatem skrzydło nietoperza i płetwa wieloryba są to struktury odziedziczone od wspólnego przodka.

 

Ujęcie neodarwinowskie (filogenetyczne):

Przesłanka 1 (definicja):

Cechy są homologiczne, jeśli są one odziedziczone od wspólnego przodka.

Przesłanka 2 (założenie):

Skrzydło nietoperza i płetwa wieloryba są to struktury odziedziczone od wspólnego przodka.

Wniosek:

A zatem skrzydło nietoperza i płetwa wieloryba są strukturami homologicznymi.

 

Jak widać, ujęcie neodarwinowskie jest klasyczną definicją w błędnym kole. Skąd wiemy, że dwie cechy są homologiczne? Ponieważ pochodzą one od wspólnego przodka. A skąd wiemy, że pochodzą one od wspólnego przodka? Ponieważ są one homologiczne. Zdumiewające jednak, że to wnioskowanie obciążone poważnym logicznym błędem powszechnie stosuje się do „dowodzenia prawdziwości” teorii ewolucji.

I tak podręcznik Starra i Taggarta Biology: The Unity and Diversity of Life oświadcza, że:

"Wzorzec makroewolucji – to jest zmienność od jednej formy wspólnego przodka – nazywany jest morfologicznym zróżnicowaniem (...) Homologia jest to podobieństwo jednej lub więcej części ciała u różnych organizmów wskutek dziedziczenia ich od wspólnego przodka. (...) Homologiczne struktury dostarczają bardzo mocnego świadectwa morfologicznego różnicowania się." [1]

Dokładnie tak samo stawiają sprawę Campbell, Reece i Mitchell:

"Podobieństwo z charakterystycznym rezultatem wspólnego pochodzenia określane jest jako homologia, i takie anatomiczne znaki ewolucji nazywane są homologicznymi strukturami." [2]

Raven i Johnson w rozdziale „Dowody na makroewolucję są obszerne” również uczą studentów, jak definiować w błędnym kole:

"Homologia: Wiele organizmów posiada organy, które są strukturalnie podobne do tych u ostatniego wspólnego przodka. To jest dowód ewolucyjnych pokrewieństw."

Kilka stron dalej ten sam podręcznik jasno określa narządy homologiczne jako:

"Struktury z różnym wyglądem i funkcjami wywodzące się od tych samych części ciała wspólnego przodka." [3]

Dowodzi to tylko, jak bardzo ewolucjonistyczne dogmaty potrafią zniekształcić ogląd rzeczywistości. Nie znaczy to, że strukturalne podobieństwa różnych narządów nie mogą być używane jako jeden z argumentów na wspólnotę pochodzenia, musi to być jednakże poparte innymi dowodami, np. paleontologicznym zapisem skamieniałych gromad stopniowo rozdzielających się od wspólnego przodka. Natomiast podobieństwo struktur samo w sobie nie uprawnia do wniosku o ewolucyjnej genezie tego podobieństwa.