zrobiłby on wyjątek od tej reguły dla wczorajszego wykładu Bartoszewskiego na UW.
Bywają wykłady - choć ginący to w praktyce akaemickiej ostatnich czasów gatunek - których celem nie jest dostarczenie informacji, ale skłonienie do refleksji.
Wykłady, po których się myśli. Wykłady, których waga jest pochodną rangi wykładowcy.
Nie mam wątpliwości, że wystąpienie wczorajsze było okazją do wysłuchania
człowieka wielkiego. Wielkiego świadomością bycia - jak podkreślał to tytuł
wykładu - świadkiem szczególnie trudnego kawałka historii Europy i wielkiego
zdolnością do świadczenia życiem swoim na rzecz przekonania o tejże Europy - mimo jej słabości rozmaite - wartości. Podjęcie świadomie takiego zadania jest
aktem rzadkiej odwagi: wszak mało kto potrafiłby żyć (nie tylko "przebywać wśród" ale być zaangażowanym całą swoją osobą) pośród ludzi, których język był wcześniej językiem jego katów. Mało kto podjąłby trud, czy wręcz ofiarę takiego świadectwa w imię zmiany, pojednania i postępu - jednych z najważniejszych dla europejskiej tożsamości kategorii.
A zauważyć trzeba, że w ogóle niewiele w światowych dziejach jest postaci, które
zdolne były z życia swojego takie świadectwo uczynić i zawsze są to postaci
wybitne. Karl Jaspers wskazał swego czasu jako archetyp takiej postaci świadka m.in. Sokratesa. Są bowiem życiorysy, które stanowią fundamenty kultury, stąd -
jak zauważył w kwestii tegoż Sokratesa Leszek Kołakowski - podważanie ich
znaczenia wyklucza poza cywilizacyjny nawias.
Bartoszewski w tym samym, co ów antyczny filozof szeregu stoi. A to poprzez
świadczenie życiem w imię prawdy (tutaj: prawdy, jako się rzekło, o pogmatwanej historii Starego Kontynentu), a także poprzez wspomnianą już, nieczęstą umiejętność skłaniania do refleksji. Refleksji dotyczącej spraw istotnych. Do dyskusji, której węzłami są wartości. I w takim znaczeniu jest, w mojej opinii, Profesor autorytetem niewątpliwym. Autorytetem, a nie pomnikiem.
Komentarze
Pokaż komentarze (3)