Karta zasad działania organizacji pozarządowych

 

 

W roku 1996, gdy po długich dyskusjach uchwalano ją na I Ogólnopolskim Forum Inicjatyw Pozarządowych (kto nie był nie uwierzy jaki panował wtedy entuzjazm) wydawało się, że został wykonany wielki krok na drodze samokontroli organizacji pozarządowych (wtedy jeszcze żywe były dyskusje czy nie należy wrócić do nazwy społeczne albo obywatelskie). Nie udało się, mimo wysiłków doprowadzić do sytuacji, w której te podstawowe zalecenia przełożyły się na konkretne standardy. Karta pozostała drogowskazem, który jednak nie potrafił rozwiązać problemów, które dość systematycznie targały sektorem. Kolejne ataki na fundacje, afera z ekoharaczami, problem jednego procenta na osoby fizyczne, czy ostatnio dyskusja wokół tzw. ngo-izacji, czyli problemu, który w istocie sprowadza się do zbiurokratyzowania struktur uzależnionych od pieniedzy publicznych. Mimo to powstała w 2003 roku Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych przyjęła kartę zasad jako obowiązkowy dokument wewnętrzny.

Pozostaje pytanie czy warto było? Łączy się ono z kolejną wątpliwością czy warto tę Kartę nowelizować. Ewidetnie brakuje bowiem w niej odniesienia do – nie przewidywanych w 1996 roku – problemów z rzetelnościączy odpowiedzialnościąorganizacji. Organizacje co prawda już wtedy obiecywały więcej niż mogły zrealizować, ale wydawało się, że rozwój sektora może uczynić te obietnice realnymi. Już wtedy czasem odwalały „chałturę”, ale wydawało się, że jest to konieczne ustępstwo aby zrealizować misję. Przypomnijmy, rok później organizacje zdały egzamin z pomocy (w czasie powodzi stulecia) na piątkę. Co prawda w badaniach prezentowanych przez Wprost 17 sierpnia otrzymały wówczas „tylko” 4,3, ale rząd dostał 2,9, a środki masowego przekazu 4,2...

Karta zasad nie rozwiąże problemów sektora pozarządowego, ale też może pokazywać wszystkim tym, którzy chcieliby nie ulec niekorzystnym tendencjom, jakie pułapki czekają na drodze działania organizacji pozarządowych. Wydaje się, że chocby dlatego warto je sformułować, aby przestrzegać przed niebezpieczeństwem. Taka dyskusja właśnie sie toczy i właściwie każdy może wnieść do niej coś pożytecznego