Amor patriae nostra lex!
Adhibe rationem difficultatibus. _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ Niemiec, Moskal nie osiędzie, Gdy jąwszy pałasza, Hasłem wszystkich zgoda będzie I Ojczyzna nasza.
34 obserwujących
395 notek
293k odsłony
96 odsłon

Źródła finansowania partii politycznych w Polsce - opinie ekspertów

Wykop Skomentuj4

Niniejszy artykuł stanowi kolejną część rozważań poświęconych finansowaniu partii politycznych w Polsce. W poprzedniej notce przedstawiłem stanowisko obywateli oraz wyjaśniłem kilka podstawowych kwestii związanych z tym problemem. Nadszedł czas na przedstawienie stanowisk ekspertów, które są raczej zgodne.
Poglądy obywateli na temat finansowania partii politycznych z budżetu państwa korespondują z opiniami ekspertów.  Eksperci w zdecydowanej większości opowiadają się za utrzymaniem obecnego mieszanego modelu finansowania partii politycznych, w tym utrzymania finansowania z budżetu państwa.  Przedstawiają rzeczowo zalety i wady tego modelu finansowania. Są otwarci na nowe rozwiązania. 

Najczęściej wymieniane zalety i wady obecnego systemu:
Zalety:
-  Zapobieganie przekształceniu się partii politycznych w firmy nastawione na zysk i większą skuteczność w pozyskiwaniu środków a nie na rozwiązywaniu problemów obywateli.
-  Ochrona partii przed niedozwolonym lobbingiem i korupcją.
-  Wyrównanie szans poszczególnych ugrupowań w systemie partyjnym.
-  Stworzenie partiom gwarancji dla ich stałej działalności polityczno-organizacyjnej.
-  Stabilizowanie systemu partyjnego (w tym zapewnienie stabilności finansowej).
-  Skuteczniejsza kontrola źródeł pozyskiwanych środków finansowych.
-  Możliwość wymuszenia większej transparentności operacji finansowych (środków pozyskiwanych i wydatkowanych).
Wady:
-  Osłabienie opozycji - głównie mniejszych partii lub partii znajdujących się poza parlamentem.
-  Preferowanie partii aktualnie rządzących.
-  Petryfikacja i etatyzacja istniejącego układu politycznego.
-  Umożliwienie organom państwa i nadmiernej ingerencji w wewnętrzne sprawy partii.
-  Wzmocnienie procesów etatyzacji partii politycznych (pogłębianie zinstytucjonalizowania partii).
-  Niebezpieczeństwo uzależnienia partii od państwa.
-  Kartelizacja i skostnienie sceny politycznej .
Kartelizacja zachodzi, gdy partie korzystające z finansowania budżetowego uzależniają się od niego, tworząc zamknięty kartel, w ten sposób ograniczają innym ugrupowaniom włączenie się do systemu. Zdaniem Michała Radeckiego "Partia kartel charakteryzuje się pogłębioną symbiozą ze strukturami państwa, która zapewnia im dominującą pozycję w ramach systemu".

Finansowanie partii politycznych a standardy UE
Obecny system finansowania partii politycznych, Jest zgodny z rekomendacjami OBWE, Rady Europy lub jej organów. Opracowany przez OBWE i Komisję Wenecką (organ konsultacyjny Rady Europy) zbiór rekomendacji „Wskazówki w zakresie regulacji funkcjonowania partii politycznych wyraźnie zaleca ustawodawcom dążenie do równowagi między finansowaniem partii pochodzącym ze środków publicznych i źródeł prywatnych.  Wysokość subwencji powinna być dobrana tak, by nie zneutralizowała zupełnie znaczenia wpłat od darczyńców prywatnych, ale by stanowiła znaczący wkład w budżet partii. Zalecenia Rady Europy sugerują, aby wsparcie udzielane z budżetu państwa nie przekraczało poziomu niezbędnego do zapewnienia partiom politycznym ochrony przed uzależnieniem się od prywatnych darczyńców, ograniczało tym samym sytuacje korupcjogenne i gwarantowało partiom wyrównanie szans . W większości państw europejskich i prawie we wszystkich państwach Unii Europejskiej (z wyjątkiem Malty), partie otrzymują wsparcie finansowe z budżetu państwa. Jest to zgodne z zaleceniami Grupy Państw Przeciwko Korupcji (GRECO) - organizacji powołanej w 1999 roku przez Radę Europy. GRECO sprawdza, czy działania państw członkowskich są zgodne z antykorupcyjnymi standardami Rady.


Wady finansowania partii z budżetu

Oczywiście obecny system nie jest pozbawiony wad. Należy odnotować, iż dotacje i subwencje nie są przyznawane wszystkim partiom politycznym, tylko tym spełniającym warunki określone przepisami prawa. Taki mechanizm wzmacnia partie korzystające z dofinansowania z budżetu państwa i buduje przewagę nad pozostałymi partiami, które realizują swoje cele statutowe, nie korzystając ze środków budżetowych. Tym samym system partyjny wydaje się zamknięty i prowadzi do ‘zabetonowania’ sceny politycznej. Podmiotom politycznym pozbawionym budżetowego wsparcia finansowego, trudniej jest podjąć równorzędną konkurencję w wyborach, zaistnieć w polityce i dostać się do parlamentu. Mimo istnienia obiektywnych trudności ugrupowaniom takim jak Ruch Palikota (wybory 2011), czy Kukiz’15 (wybory 2015) udało się wprowadzić swoich przedstawicieli do parlamentu .
Mając na uwadze powyższe wady, Krzysztof Skotnicki formułuje uzasadnione pytanie o zgodność obecnego modelu z konstytucyjną zasadą pluralizmu politycznego, której jednym z najważniejszych elementów jest równość partii politycznych. Partie, które nie otrzymują subwencji znajdują się, bowiem w znacznie trudniejszej sytuacji, jeżeli idzie o możliwość prowadzenia przez nie działalności statutowej, oraz prowadzenia kampanii wyborczej.

Wykop Skomentuj4
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Polityka