Nie będzie poprawy bez masowej korekty postaw i zachowań ludzkich. Bez tej masowej korekty nie będzie korekty mechanizmów funkcjonowania społeczeństwa i nie będzie rozwoju ani znaczącego postępu. Dominującą postawą będzie "mi nie zależy". Każdy będzie usiłował w swoim małym prywatnym zakresie się jakoś "obrobić" i "obronić". To świat jaki mamy dzisiaj w Polsce.
Nieprawość jednostek, nieprawość grup społecznych, nieprawość tworzy rezerwuar w którym łowić można kosztem innych, bo to jest dopuszczalne i wszyscy tak robią. To tylko kwestia skali, czy zagraniczny bank zarobi na OFE miliard, czy Kowalska na wcześniejszym świadczeniu emerytalnym albo rentowym sto tysięcy.
Ale układ się sam na naprawi. Nie ma w sobie takich mechanizmów korygujących. Co więcej, jeśli czegokolwiek należałoby się spodziewać to pogłębienia dysharmonii społecznej.
Nie jesteśmy razem, bo nie mamy ucieleśnionej idei, która by nas łączyła. Nie mamy wspólnego kierunku. Ucieleśnionej bo wyrażonej przez jakiś zasób społeczny, przez konkretnych ludzi. Dzisiaj oferowane idee to idea zemsty (propagowana przez PiS) oraz idea utylitarności (propagowana przez PO). Z tych dwóch, moc łączącą ma idea PiS. Jednak jest to idea negatywizmu i odwetu (co po części jest zrozumiałe). Stąd nie może być ideą Polski, chyba że na karkach pozostałych Polaków.
Potrzeba nam idei nie wykluczającej nikogo, ale w jakimś sensie narzucanej. W tym sensie, że jeśli się nie weźmie za pysk tego rozchwiania, tego rozbuchanego egoizmu indywidualnego i społecznego, tego ustawiania na piedestale pojedynczej konsumpcji pojedynczego obywatela, to skończymy w marazmie.
A ja bym nie chciał w marazmie. Nie jestem idealistą. Nie myślę, że wszyscy się zmienią. Myślę, że potrzeba klimatu zmiany. Takiej drobnej myśli "A może jesteśmy Polakami i możemy dumnie stać obok siebie". A może Polska to wartość, której wszyscy powinni coś ofiarować. Nie chodzi tu o fakty, nie teraz, nie konkretnie. Chodzi o przekonanie. Że jest to jest możliwe i że to jest - bo ja wiem - dostojne, albo szlachetne. Ale przede wszystkim możliwe.
Dziś takiego przekonania myślę nie ma. Polaków się dzieli. Metoda szyderstwa albo nienawiści stały się powszechnymi prądami w relacjach grup społecznych. Przepaści rosną. Ludzie ignorują sens słowa "ojczyzna" i zajmują się swoimi sprawami. Nie dlatego, że są źli. Ale dlatego, że doszło do takiej sytuacji, że każda inna postawa kończy się jakimiś tam negatywnymi skutkami.
Więc mogę sobie marzyć. Żeby ktoś wziął te egoizmy za pysk. Wprowadził jakiś nowy prąd. Przerwał i przełamał kraj klik i interesów i zrobił z niego kraj obywateli. Nie wiem jak. Nie wiem jak. Ale wiem. Że ten dryf jest po prostu mały. Jest cholernie mały. Wszystko staje się albo nienawistne albo karłowate. Pokrzywione.
Ludzie nie są tacy źli. Nie ma potrzeby ich ciągle napuszczać na siebie. Tylko. Jak to zrobić.


Komentarze
Pokaż komentarze