Czy jesteś dobrym człowiekiem ? Przekonaj się

Wyobraźcie sobie państwo, że jesteście szefem potężnej sondażowni i chcecie poznać stan Rzeczypospolitej, więc wysyłacie ankietę do każdego z 38 mln Polaków z pytaniem o ocenę tego stanu. Czy wyniki takiego sondażu byłyby miarodajne ? Proszę w tym momencie udzielić odpowiedzi - tak lub nie.

Pójdźmy dalej - żeby dojść do jakichś  szerszych wniosków zadajemy w tej ankiecie dwa pytania: jedno o ocenę swojej sytuacji osobistej, a drugie o ocenę stanu rzeczy w Rzeczypospolitej. I teraz proszę dokonać takich ocen w swoim przypadku.

Czy takie oceny w skali całej populacji  byłyby miarodajne ?

Zanim odpowiemy na to pytanie przeprowadźmy małe ćwiczenie wstępne: proszę przeprowadzić mini sondaż z sobą samym, a pytanie brzmi: czy jesteś dobrym człowiekiem ?

Czy odpowiedź na to pytanie będzie miarodajna ?

No i teraz jesteśmy w domu. Żeby uzyskać miarodajną odpowiedź na pytanie czy jesteś dobrym człowiekiem nie wystarczy odpowiedź pytanego. Trzeba przeprowadzić badanie w warunkach terenowych - trzeba postawić człowieka w wielu sytuacjach interakcji z innymi ludźmi, określic strukturę relacji w jakie wchodzisz i dopiero wyniki interakcji pozwolą nam na miarodajną ocenę tego,  jakim człowiekiem jestem.

Podobnie jest w sytuacji wyobrażonego przeze mnie sondażu ogólnopolskiego. Wyniki takiego sondażu, niezależnie od liczby biorących w nim udział, nie mogą być miarodajne, bo są zbiorem, i tylko zbiorem subiektywnych opinii pojedyńczych ludzi. Można z nich wyciągać pewne ogólne wnioski, ale o charakterze sugestii tylko. Żeby poznać realny stan Rzeczypospolitej trzeba przeprowadzić rozległe socjologiczne badania struktury społecznej, wpływu tej struktury na kształt struktur politycznych, na strukturę opinii publicznej oraz analizę stref wpływów i dystrybucji dochodu narodowego.

I jest rzeczą oczywistą, że wyniki takich badań wcale nie muszą się pokrywać z wynikami sondażu. Same wyniki takiego sondażu też należałoby potem poddać badaniu z uwzględnieniem  perspektywy strukturalnej by wyjaśnić takie akurat wyniki.