Rybitzky'emu do przemyśleń...

Zamieszczam reprint mojej osobistej notki. Niech to będzie niejako pomocny  wkład w wysiłki Rybitzky'ego w odkrywanie "śląskości".

 

(...)

 

Piszę dziś o moim Dziadku ze strony Mamy, którego nigdy nie było mi dane poznać z prostej przyczyny, zmarł wcześniej niż ja się urodziłem. Piszę ten tekst w oparciu o opracowanie mojego Ojca, które wkrótce ukaże się w miesięczniku parafii boguszowickiej (dzielnica Rybnika) „Serce Ewangelii”.

Za zgodą Ojca zmieniam  tekst  na bardziej osobisty.

 

Dziadek Józef  urodził się 15 marca 1905 r. i został, jak wielu,  ofiarą obu wojen światowych. W wojennym 1918 roku zmarli na tyfus jego ojciec i brat. Wraz z młodszym bratem Henrykiem wychowywali się w biedzie.

Henryk został górnikiem. Ożenił się w Gotartowicach z Zofią Buchalik,  wybudował tam dom  i tam też zamieszkał.

Mój Dziadek Józef wychowywał się razem z dziećmi sąsiada Franciszka Konska, u którego bardzo często przebywał. Szczególnie zaprzyjaźnił się z Wilhelmem. Obaj pojęli za żony córki Franciszka Kotyrby  z Ligoty, Józef – Łucję ( moją Babcię), Wilhelm - Klarę.

Pierwszego września 1927 r. dziadek  został zatrudniony w Urzędzie Gminnym w Boguszowicach       w charakterze sekretarza gminnego. Na tym stanowisku pracował do wybuchu wojny. W dokumentach z lat międzywojennych znajdują się pozytywne oceny jego pracy w tamtych latach.

Moj dziadek przy budowie Kopca Piłsudskiego w Krakowie ( 1935).

 

Z uciułanych pieniędzy gromadził materiał do budowy domu. Ówczesnym zwyczajem wykorzystał piasek znajdujący się na miejscu przyszłej budowy    i produkował kamienie, z których każdy zastępował 12 cegieł. W ten sposób budujący obniżali koszty budowy. Latem 1939 r. wykonał wykopy pod fundamenty domu. Wybuch wojny udaremnił jednak samą budowę. Niemieckie władze gminne zarekwirowały nagromadzone materiały budowlane i przeznaczyły je na cele gminne. Kamienie wykorzystano przy budowie murów oporowych na boisku szkolnym, zaś szyny przy budowie zbiornika przeciwpożarowego.

 

(Po wojnie, dzięki przychylnej  postawie ówczesnego przewodniczącego Prez. Os. Rady Narodowej,  babcia Łucja  otrzymała symboliczne  odszkodowanie , które niestety nie  pozwalało nawet  na miesieczne przeżycie.)

 

We wrześniu 1939 r.  dziadek Józef  został przez Niemców usunięty z pracy w urzędzie gminy             i skierowany na prace przymusowe do Niemiec. Żyjąca córka, moja ciotka Eugenia, nie pamięta w której miejscowości pracował przymusowo. Przydały mu się tam znajomość języka niemieckiego oraz doświadczenie        w pracach biurowych.

Szczęśliwym trafem znalazł zatrudnienie w charakterze tłumacza w firmie kierowanej przez Austriaka, która w Zamysłowie ( dziś dzielnica Rybnika) budowała zniszczony wiadukt kolejowy na linii kolejowej Rybnik- Sumina. Po ukończeniu odbudowy nie skorzystał z propozycji przeniesienia się z firmą na inne miejsce. Wybrał rodzinę. Zatrudniono go jako magazyniera na dzisiejszej Kopalni Jankowice noszącej wtedy nazwę Blücherschächte.

W połowie 1944 r., mając 39 lat, został wcielony do wojska niemieckiego. Przydzielono go jako pielęgniarza do oddziału sanitarnego. Przebywał z jednostką wojskową w okolicach Wrocławia. Zachował się jego list z 6 września 1944 r. pisany w Trzebnicy do babci. Oto jego fragment: …

„Te italijoki się teraz doczekali wolności, jak już italijo mają prawie że całą amerykanie. Co do tej wojny to się to razem zakończy jak tak dalej pójdzie, kiedy już w Belgji są, a tego Rusa teraz zatrzymali i to ci będą prędzej tu aniżeli ten Rus. Jestem ciekawy jak długo to jeszcze potrwa. Teraz to co dzień jest coś nowego. Finlandja się też już poddaje, ciekawe, kto będzie następny”...

 

 

Ten teks piszę po to, by dołożyć jakąś tam cegiełkę w postrzeganiu Śląska, bo moj Dziadek był Ślązakiem.

Ja też nim jestem.

Na koniec chciałbym podziękować mojemu Ojcu, że zgodził się na modyfikację jego tekstu.