27 obserwujących
336 notek
302k odsłony
  2149   2

Polski Nobel – uczony z Gdyni na drodze do światowej sławy

Z Internetu
Z Internetu
W środę 7 grudnia, na Zamku Królewskim w Warszawie odbyło się wręczenie nagrody przyznawanej wybitnym polskim uczonym, zwanej polskim Noblem. Jednym z trzech nagrodzonych był prof. Bartosz Grzybowski. Ci którzy znają profesora Grzybowskiego i jego osiągnięcia trochę bliżej nie mają wątpliwości, że jest najwybitniejszym uczonym – Polakiem naszych czasów... Uzyskanie przez niego Nagrody Nobla jest tylko kwestią czasu…

W środę 7 grudnia, na Zamku Królewskim w Warszawie odbyło się wręczenie nagrody przyznawanej wybitnym polskim uczonym, zwanej polskim Noblem.

Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej zostały przyznane po raz 31… W roku 2022 laureatami zostali prof. Bartosz Grzybowski, prof. Marcin Nowotny i prof. Adam Łajtar.

Wyróżnienia są przyznawane za szczególne osiągnięcia i odkrycia naukowe, które przesuwają granice poznania i otwierają nowe perspektywy poznawcze, wnoszą wybitny wkład w postęp cywilizacyjny i kulturowy naszego kraju oraz zapewniają Polsce znaczące miejsce w podejmowaniu najbardziej ambitnych wyzwań współczesnego świata” … w tekście tego artykułu wszystkie fragmenty z komunikatu FNP są zaopatrzone w cudzysłów… FNP - to Fundacja na rzecz Nauki Polskiej.

O wyróżnieniu prof. Bartosza Grzybowskiego dowiedzieliśmy się wcześniej od naszej przyjaciółki, Jolanty Grzybowskiej, mamy Bartosza, który na drogę wielkiej kariery naukowej wstąpił w USA, niemal „na naszych oczach”... Jego prace badawcze są w ostatnich latach prowadzone w UNIST w Korei Południowej i w ICHO PAN w Warszawie.

Jak podał komunikat - laudacja FNP –

„Prof. Bartosz Grzybowski otrzymał Nagrodę Fundacji na rzecz Nauki Polskiej 2022 w obszarze nauk chemicznych i nauki o materiałach. FNP uhonorowała jego odkrycia w obszarze komputerowo wspomaganej syntezy organicznej oraz wykorzystania sztucznej inteligencji i nanotechnologii do przewidywania przebiegu reakcji chemicznych i odkrywania nowych związków, które mogą znaleźć zastosowanie jako leki.”

„Jego aktualne zainteresowania badawcze skupiają się wokół wspomaganej komputerowo syntezy chemicznej, sztucznej inteligencji stosowanej w chemii organicznej oraz odkrywaniu nowych reakcji i nowych leków. Jest to najprostsza i najtańsza droga do związku chemicznego.”

„Prof. Grzybowski stworzył programy Chematica oraz Allchemy oparte o teorię sieci, sztuczną inteligencję i nanotechnologię, jak również elementy chemii kwantowej. Algorytmy umożliwiają projektowanie ogromnej liczby typów reakcji chemicznych i ich powiązań, a następnie znajdują optymalne ścieżki syntezy pożądanych związków.

Dzięki dostępowi do katalogów firm produkujących przemysłowe związki chemiczne, algorytmy te m.in. wskazują drogę najprostszej syntezy konkretnego złożonego związku z tanich i łatwo dostępnych substratów. Potrafią też zaplanować syntezy bardzo skomplikowanych i nigdy przedtem nieotrzymanych związków naturalnych, a dla wcześniej syntezowanych cząsteczek, potrafią wskazać rozwiązania „obchodzące” istniejące patenty."

To, w ocenie FNP, jest prawdziwym przełomem w chemii – „metodyka opracowana przez prof. Grzybowskiego otwiera skuteczne i wydajne drogi otrzymywania cząsteczek chemicznych. Algorytmy Chematica i Allchemy to swojego rodzaju „kolektywny mózg chemiczny”, który nie tylko planuje optymalne ścieżki syntezy, ale znajduje też reakcje typu „one-pot”, czyli zachodzące w jednym naczyniu reakcyjnym. Sprzyja to dużej ekonomizacji całego procesu.”

„Prof. Bartosz Grzybowski eksperymentalnie pokazał, że można automatycznie planować syntezę związków organicznych, co jest - jak podkreślają autorzy materiału prasowego - osiągnięciem o zdecydowanie większym znaczeniu, niż tylko akademickim. Oprogramowanie stworzone przez prof. Grzybowskiego i kierowany przez niego zespół w ICHO PAN znalazło już zastosowanie w przemyśle i jest obecnie wykorzystywane w co najmniej 30 globalnych firmach chemicznych i farmaceutycznych.

Dzięki metodologii opracowanej przez profesora będzie można szukać realnych i opłacalnych dróg otrzymywania farmaceutyków. Kilka zaprojektowanych w ten sposób syntez oczekuje już na zatwierdzenie przez amerykańską Food and Drug Administration do wykorzystania w zrobotyzowanej produkcji leków na COVID-19."

Jak wyjaśnia Fundacja w opisie dokonań laureata nagrody, polski naukowiec założył kilka międzynarodowych start-upów o łącznej kapitalizacji około miliarda dolarów.

Synteza jest planowana tak, by w jak największym stopniu wykorzystać odpady z jednych procesów jako materiały do innych. Oprogramowanie wpisuje się w światowe zapotrzebowanie na „chemię zieloną” i „chemię zamkniętego obiegu”.

„Algorytmy stworzone przez laureata Nagrody FNP nie ograniczają się tylko do planowania syntez z użyciem już istniejącej wiedzy chemicznej (znanych już typów reakcji). Odpowiednio poinstruowane maszyny potrafią uczyć się tzw. kroków mechanistycznych, które odwzorowują elementarne ruchy elektronów, będące podstawą każdej reakcji chemicznej. Łącząc takie elementarne kroki, algorytm Allchemy jest w stanie odkrywać zupełnie nowe typy reakcji.”

***

„Bartosz Grzybowski urodził się w 1972 roku w Gdyni. W 1995 roku ukończył studia chemiczne na Uniwersytecie Yale w Stanach Zjednoczonych w 1996 roku, a następnie w 2000 roku doktoryzował się na Uniwersytecie Harvardzkim. Przez kolejne lata pracował w Stanach Zjednoczonych na coraz wyższych stanowiskach naukowych na Uniwersytetach Harvarda i Northwestern.

Lubię to! Skomentuj54 Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Komentarze

Inne tematy w dziale Technologie