Polityczne myślenie o Europie

dr Robert Potocki

Jeśli korzeni współczesnej Unii Europejskiej upatrujemy w dziedzictwie karolińskim, względnie ottoniańskim, to nie sposób tu pominąć idei Christianitas, jako pojęcia kluczowego i podstawowego dla zrozumienia tegoż fenomenu.Jeśli poszukujemy obecnie formuły integracyjnej, to nie sposób pominąć faktu, iż właśnie w okresie średniowiecza Europa miała daleko bardziej zaawansowaną formułę uniwersalną, niż ma to nawet miejsce współcześnie. Spoiwem było oczywiście chrześcijaństwo, jednakże – pomijając wątek eklezjalny – był to równocześnie określony model kulturowo-państwowy, gdzie wątki uniwersalne były uzupełniane i ubogacene przez partykularyzmy. I to przenikanie odbywało się w obie strony. Także ówczesny model Świętego Cesarstwa Rzymskiego z powodzeniem spełniał warunki Rzeszy Europejskiej, gdyż odwoływał się do wspólnych zasad cywilizacyjnych. Paradoks dziejowy polega na tym, że relatywizacja i partykularyzm religijny, powstanie autarkicznej gospodarki kapitalistycznej oraz negowanie pozycji cesarstwa i papiestwa doprowadziło z czasem do upadku poczucia wspólnotowości. Jednakże wydaje się, że współcześnie historia zatoczyła ponownie koło, może zamiast szukać „nowych formuł integracyjnych”może należałoby przywołać te z przeszłości. Marek Cichocki nie bez racji pisze tu o sieciowym neomediewaliźmie sieciowym, jako nowym paradygmacie europejskim. Także mówiąc o reformie instytucjonalno-normatywnej Unii Europejskiej warto może zastanowić się nad formułami republiki rzymskiej, czy też Świętego Cesarstwa Rzymskiego. To co było dla modernistów anachronizmem, dziś okazuje się modelem idealnym.

Zrecenzji książki: Marek Cichocki, Problem politycznej jedności w Europie, Wydawnictwo: Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, Warszawa 2012, 178 ss.

Więcej:http://www.geopolityka.org/recenzje/1562-polityczne-myslenie-o-europie