O Manipulacji

Manipulacja jest to celowe i skryte dzia­łanie, przez które narzuca się jednostce lub grupie ludzi fałszywy obraz pewnej rzeczywistości [1]

 

 „Manipulacje istnieją, odkąd  istnieli ludzie próbujący wywierać wpływ na innych. Już w Księdze Rodzaju możemy odnaleźć mnóstwo manipulacji, że wspomnę choćby kuszenie Ewy, urażoną samoocenę Kaina, występek córek Lota, podstępnie wyłudzone przez Jakuba błogosławieństwo. Za klasykę w tej dziedzinie uznawana jest również Retoryka Arystotelesa”[2].

 

Manipulacja (z łac. manipulus) to kształtowanie lub przekształcanie poglądów          i postaw ludzi, dokonywane poza ich świadomością[3].

 

Manipulacje możemy rozumieć również jako wpływ społeczny. " Manipulacja jest formą zamierzonego wywierania wpływu na drugą osobę czy grupę w taki sposób, aby  podejmowała ona - nie zdając sobie z tego sprawy - działania zaspokajające potrzeby manipulatora. Manipulować można treścią i sposobem przekazywanych informacji. Psychomanipulacja  jest pojęciem węższym i odnosi się do takich mechanizmów wywierania wpływu, które wykorzystują podstawowe reguły psychologiczne, sterujące przebiegiem postępowania"[4].

 

Dziś trudno sobie wyobrazić politykę bez tego zjawiska. Istotą jest przekazywanie informacji o fragmencie rzeczywistości i wywoływaniu określonych przez nadawcę komunikatu reakcji zgodnych z jego intencjami. Dla manipulatorów człowiek nie tylko nie jest celem ich działalności, lecz staje się środkiem do osiągnięcia tych celów, które istnieją poza nim. A więc w mani­pulacji idzie zasadniczo o coś, co istnieje poza człowiekiem będącym jej adresatem, a co stanowi dobro grupy mocodawców i dysponentów[5].

 

Celem polityków jest zdobycie,  a następnie utrzymaniem władzy. Znaczącą rolę więc odgrywa poparcie społeczeństwa.  Liberalna demokracja wyklucza propagandę i ideologiczną manipulację. Politycy nauczyli się zatem wpływać na kształt wiadomości, które docierają do obywateli. Sztuka „odfiltrowywania” (spin) informacji ma wiele aspektów.:

- uważna weryfikacja informacji i argumentów przed dopuszczeniem do mediów,

- kontrola źródeł informacji w celu zapewnienia by tylko oficjalna „linia” została zaprezentowana,

- użycie czarnego PR-u lub przecieków,

- interesujące historie tylko dla sympatyzujących mediów,

- upublicznienie informacji krótko przed terminami edycji, by zapobiec znalezieniu kontrargumentów,

- upublicznienie „złych” wiadomości, kiedy inne istotniejsze wydarzenia dominują w agendzie[6].

 

Media same kreują przekazy polityczne i uczestniczą w grze politycznej, urastając do rangi aktywnego aktora politycznego. Badania idą w trzech kierunkach. Po pierwsze, koncentrują się na analizie cech komunikatora masowego personelu mediów, po drugie, dotyczą struktury organizacji medialnej, po trzecie, obejmują analizę otoczenia społecznego, ekonomicznego i politycznego organizacji medialnej oraz ich wzajemnych relacji.[7]