Ujmę to w formę Skargi do WSA- przygotowanej z użyciem narzędzia AI
- tak to trafiło do MON..w dniu dzisiejszym. z tym że oczywiście z podpisem
WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W WARSZAWIE
za pośrednictwem
Ministra Obrony Narodowej
Skarżący: ( dane)
Organ: Minister Obrony Narodowej
SKARGA
na akt lub czynność Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 lutego 2026 r. dotyczącą wniosku z dnia 9 grudnia 2025 r. o wznowienie badania wypadku lotniczego samolotu Tu-154M nr 101 z dnia 10 kwietnia 2010 r., ewentualnie – w zakresie, w jakim Sąd uzna, że pismo to nie stanowi aktu lub czynności podlegającej zaskarżeniu – na niezgodne z prawem załatwienie sprawy i bezczynność Ministra polegającą na niewydaniu prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiocie mojego wniosku przed zmianą właściwości organu.
Wnoszę o:
stwierdzenie bezskuteczności aktu lub czynności Ministra Obrony Narodowej wyrażonej w piśmie z dnia 17 lutego 2026 r. w zakresie, w jakim Minister dokonał merytorycznej odmowy wznowienia badania mimo wejścia w tym samym dniu w życie przepisu przenoszącego kompetencję w tym zakresie na Przewodniczącego Komisji Lotnictwa Państwowego;
ewentualnie – stwierdzenie, że Minister Obrony Narodowej nie załatwił zgodnie z prawem mojego wniosku z dnia 9 grudnia 2025 r.;
stwierdzenie, że działanie Ministra polegające z jednej strony na merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy w dniu 17 lutego 2026 r., a z drugiej strony na późniejszym przekazaniu tej samej sprawy w dniu 3 marca 2026 r. do KBWLLP jako organu właściwego, wymaga kontroli pod względem zgodności z zasadą legalizmu i właściwości organów;
uwzględnienie przy kontroli legalności zaskarżonego działania art. 134 ust. 1e ustawy – Prawo lotnicze, ustanawiającego zasadę prowadzenia badania przez Komisję Lotnictwa Państwowego niezależnie od postępowania przygotowawczego;
dokonanie przez Sąd, w zakresie koniecznym dla rozpoznania sprawy, incydentalnej kontroli zgodności § 28 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 czerwca 2012 r., w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z dnia 26 stycznia 2026 r., z art. 140 ust. 4 ustawy – Prawo lotnicze oraz art. 7 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP;
zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
UZASADNIENIE
I. Stan faktyczny
W dniu 9 grudnia 2025 r. skierowałem do Ministra Obrony Narodowej wniosek o wznowienie badania dotyczącego katastrofy samolotu Tu-154M nr 101 z dnia 10 kwietnia 2010 r.
Wniosek został wniesiony za pośrednictwem ePUAP i zarejestrowany pod numerem DOK243595978.
Wskazałem w nim szereg okoliczności i niespójności dotyczących ustaleń Raportu Końcowego KBWLLP, które – w mojej ocenie – powinny zostać poddane ponownej analizie przez właściwy organ badający zdarzenia lotnicze.
W dniu 9 lutego 2026 r., wobec braku rozpoznania sprawy, skierowałem ponaglenie, zarejestrowane pod numerem DOK247406831.
W czasie składania wniosku § 28 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 czerwca 2012 r. stanowił, że to Minister Obrony Narodowej może wznowić badanie wypadku lub incydentu lotniczego w razie ujawnienia nowych okoliczności lub dowodów mogących mieć istotny wpływ na jego przyczyny.
Następnie Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 26 stycznia 2026 r., ogłoszone w Dzienniku Ustaw z dnia 2 lutego 2026 r. pod poz. 117.
Rozporządzenie weszło w życie 17 lutego 2026 r.
Nowe brzmienie § 28 ust. 1 stanowi:
„Przewodniczący Komisji Lotnictwa Państwowego może wznowić badanie wypadku lub incydentu lotniczego, gdy zostaną ujawnione nowe okoliczności lub dowody istotne dla sprawy”.
Tym samym od dnia 17 lutego 2026 r. kompetencja w zakresie wznowienia badania została przeniesiona z Ministra Obrony Narodowej na Przewodniczącego Komisji Lotnictwa Państwowego.
II. Pismo Ministra z dnia wejścia w życie nowego § 28
Właśnie 17 lutego 2026 r., a więc w dniu wejścia w życie nowego § 28, Sekretarz Stanu w MON Cezary Tomczyk skierował do mnie pismo rozpoczynające się od stwierdzenia:
„Minister Obrony Narodowej nie znajduje podstaw do wznawiania badania przez Komisję Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego [...]”.
W dalszej części pisma Minister dokonał szczegółowej merytorycznej oceny przedstawionych przeze mnie okoliczności.
Ośwaidczono między innymi, że przedstawione przeze mnie materiały wg MON:
– nie spełniają kryterium „nowości”,
– nie stanowią wystarczających dowodów,
– są jedynie „alternatywną interpretacją już znanych danych”,
– nie uzasadniają ponownego badania manewru go-around, przeciążeń oraz innych wskazanych przeze mnie zagadnień.
Co szczególnie istotne, uzasadniając stanowisko, MON powołał się na poprzednie brzmienie § 28, według którego:
„Minister Obrony Narodowej może wznowić badanie”.
Powstała więc sytuacja prawnie co najmniej niejasna.
W dniu, w którym – zgodnie z nowym brzmieniem § 28 – Minister nie był już organem wskazanym jako właściwy do wznowienia badania, MON dokonał pełnej, merytorycznej oceny mojego wniosku i sformułował odmowę wznowienia.
III. Późniejsze stanowisko MON pozostaje w sprzeczności z pismem z 17 lutego
Sprzeczność stała się jeszcze wyraźniejsza w dalszym toku sprawy.
W dniu 3 marca 2026 r. MON przekazał mój wniosek do KBWLLP, wskazując – w związku ze zmianą § 28 – na właściwość Komisji.
Powstaje więc zasadnicze pytanie prawne:
kto właściwie rozstrzygnął mój wniosek?
Jeżeli 17 lutego 2026 r. Minister nadal uważał się za organ właściwy, dlaczego następnie przekazał tę samą sprawę KBWLLP jako organowi właściwemu?
Jeżeli natomiast od 17 lutego właściwy był już Przewodniczący Komisji Lotnictwa Państwowego, to na jakiej podstawie MON w piśmie z tego samego dnia przeprowadził pełną ocenę merytoryczną przesłanek wznowienia i stwierdził brak podstaw do wznowienia?
Nie jest to jedynie kwestia redakcyjna.
Dotyczy ona fundamentalnego zagadnienia właściwości organu władzy publicznej.
Kompetencji organów administracji nie można domniemywać ani wykonywać po ich utracie.
IV. Dodatkowa sprzeczność wynikająca z argumentacji dotyczącej Prokuratury Krajowej
W piśmie z 17 lutego 2026 r. Minister wskazał również na trwające postępowanie Prokuratury Krajowej.
W piśmie stwierdzono między innymi:
„niecelowe jest inicjowanie odrębnego wznowienia badania KBWL LP”,
a następnie:
„zasadne jest opieranie wznowienia na materiale uprzednio zweryfikowanym przez PK”.
Argumentacja ta budzi zasadnicze zastrzeżenia na tle ustawy – Prawo lotnicze.
Zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy komisje, o których mowa w art. 17 i art. 140, badają okoliczności i przyczyny wypadków w celu zapobiegania takim zdarzeniom, nie orzekając o winie i odpowiedzialności.
Natomiast art. 134 ust. 1e stanowi wprost, że badania te prowadzone są przez komisje:
„niezależnie od postępowania przygotowawczego, sądowego, sądowo-administracyjnego, administracyjnego lub czynności związanych z likwidacją szkody”.
Przepis ten obejmuje również Komisję Lotnictwa Państwowego, o której mowa w art. 140 Prawa lotniczego.
Tymczasem stanowisko MON prowadzi w praktyce do koncepcji odwrotnej: wznowienie badania KBWLLP miałoby być poprzedzone oceną materiałów przez Prokuraturę Krajową.
§ 28 rozporządzenia nie ustanawia jednak przesłanki w postaci:
„uprzedniej weryfikacji materiału przez Prokuraturę Krajową”.
Przepis mówi jedynie o ujawnieniu nowych okoliczności lub dowodów istotnych dla sprawy.
Nie kwestionuję prawa organu do oceny wartości konkretnego przedstawionego dowodu. Jest jednak zasadnicza różnica pomiędzy oceną wiarygodności materiału a uzależnianiem celowości podjęcia niezależnego badania lotniczego od wcześniejszej oceny dokonanej w ramach postępowania karnego.
V. Uznaniowość nie oznacza dowolności
W piśmie z 17 lutego 2026 r. MON obszernie argumentuje, że użycie w § 28 słowa „może” oznacza uznaniowy charakter decyzji o wznowieniu.
Nie kwestionuję, że przepis pozostawia właściwemu organowi zakres uznania.
Uznaniowość nie oznacza jednak dowolności.
Organ powinien:
– działać w granicach swojej kompetencji,
– stosować właściwy stan prawny,
– rozpatrzyć wskazane przesłanki,
– nie wprowadzać dodatkowych warunków niewynikających z przepisu,
– przedstawić stanowisko spójne pod względem faktycznym i prawnym.
Tymczasem w niniejszej sprawie wystąpiła sekwencja działań, w której:
wniosek został złożony 9 grudnia 2025 r. do właściwego wówczas Ministra Obrony Narodowej;
przez ponad dwa miesiące nie został rozpoznany;
w toku oczekiwania Minister zmienił § 28 rozporządzenia, przenosząc kompetencję do wznowienia badania na Przewodniczącego Komisji;
zmiana weszła w życie 17 lutego 2026 r.;
dokładnie tego samego dnia MON wydał pismo zawierające merytoryczną odmowę wznowienia, opartą między innymi na poprzednim brzmieniu § 28;
następnie 3 marca 2026 r. MON przekazał tę samą sprawę KBWLLP jako organowi właściwemu;
KBWLLP następnie również odmówiła wznowienia badania, w tym w piśmie z dnia 22 maja 2026 r.
Taki sposób procedowania powoduje istotną niepewność co do tego, jaki organ, w jakim stanie prawnym i w jakiej formie rzeczywiście rozstrzygnął mój wniosek.
VI. Brak przepisów przejściowych
Rozporządzenie z dnia 26 stycznia 2026 r. nie zawiera szczególnych przepisów przejściowych regulujących los wniosków wniesionych przed zmianą właściwości organu.
Nie oznacza to automatycznie, że Minister miał obowiązek po 17 lutego 2026 r. wydać merytoryczne rozstrzygnięcie według dawnego stanu prawnego.
Oznacza natomiast, że organ powinien był jednoznacznie określić konsekwencje zmiany właściwości dla sprawy będącej już w toku.
Tego właśnie zabrakło.
MON jednocześnie:
– dokonał merytorycznej oceny sprawy,
– posłużył się dawnym brzmieniem przepisu,
– a następnie uznał, że właściwy jest inny organ.
W mojej ocenie taka konstrukcja wymaga kontroli sądu administracyjnego z punktu widzenia art. 7 Konstytucji RP.
VII. Wątpliwość dotycząca delegacji ustawowej
Zgodnie z art. 140 ust. 4 Prawa lotniczego Minister Obrony Narodowej został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia zasad organizacji i działania Komisji Lotnictwa Państwowego w zakresie wskazanym w delegacji ustawowej.
Rozporządzeniem z dnia 26 stycznia 2026 r. dokonano jednak istotnej zmiany normy kompetencyjnej dotyczącej wznowienia już zakończonego badania.
Przed zmianą kompetencję wykonywał Minister Obrony Narodowej.
Po zmianie kompetencję przyznano Przewodniczącemu Komisji Lotnictwa Państwowego.
Nie zmieniono równocześnie ustawy – Prawo lotnicze w zakresie stanowiącym podstawę tej kompetencji.
W związku z tym zasadne jest zbadanie, czy tak ukształtowana norma § 28 mieści się w granicach upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 140 ust. 4 Prawa lotniczego.
Zgodnie bowiem z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP rozporządzenie może być wydane wyłącznie na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego i w celu wykonania ustawy.
VIII. Art. 7 Konstytucji – zasada legalizmu
Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP:
„Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa”.
W niniejszej sprawie nie żądam od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dokonywania technicznej oceny przyczyn katastrofy ani zastępowania KBWLLP w jej kompetencjach.
Przedmiotem skargi jest sposób działania organu administracji publicznej.
Chodzi o odpowiedź na pytania:
– czy Minister mógł w dniu 17 lutego 2026 r. merytorycznie odmówić wznowienia badania, skoro tego samego dnia weszło w życie rozporządzenie przekazujące tę kompetencję innemu organowi;
– czy dopuszczalne było oparcie tego rozstrzygnięcia na poprzednim brzmieniu § 28;
– jak należy ocenić późniejsze przekazanie tej samej sprawy KBWLLP jako organowi właściwemu;
– oraz czy zgodne z art. 134 ust. 1e Prawa lotniczego było uzależnianie celowości wznowienia niezależnego badania lotniczego od wcześniejszej weryfikacji materiału przez Prokuraturę Krajową.
Są to zagadnienia dotyczące legalności działania organów państwa, a nie technicznej oceny katastrofy.
IX. Interes prawny i dopuszczalność skargi
Mam świadomość, że Raport Końcowy KBWLLP nie jest decyzją administracyjną, zaś postępowanie dotyczące wznowienia badania nie jest klasycznym postępowaniem jurysdykcyjnym prowadzonym według Kodeksu postępowania administracyjnego.
Nie zaskarżam jednak samego Raportu Końcowego.
Skarga dotyczy sposobu załatwienia przez organ administracji publicznej konkretnego wniosku skierowanego przeze mnie w dniu 9 grudnia 2025 r. do organu, któremu obowiązujący wówczas § 28 wprost przyznawał kompetencję do podjęcia czynności w przedmiocie wznowienia badania.
W wyniku działań organu otrzymałem z jednej strony merytoryczną odmowę, a z drugiej informację wskazującą, że Minister nie jest już organem właściwym i że sprawę należy rozpatrywać przed KBWLLP.
W mojej ocenie stanowi to wystarczającą podstawę do poddania kontroli sądowo administracyjnej przynajmniej kwestii zgodności z prawem sposobu działania organu i zastosowania norm kompetencyjnych.
Jednocześnie, w przypadku uznania przez Sąd, że wskazana przeze mnie kwalifikacja prawna zaskarżonego działania nie jest właściwa, wnoszę o ocenę rzeczywistego charakteru prawnego czynności organu zgodnie z jej treścią, a nie nazwą nadaną jej przez organ.
X. Podsumowanie
Istotą jest kontrola legalności działań organu administracji publicznej.
Minister Obrony Narodowej:
– nie rozpoznał wniosku przez ponad dwa miesiące;
– w toku jego rozpatrywania zmienił przepis określający organ właściwy do wznowienia badania;
– w dniu wejścia w życie tej zmiany dokonał jednak merytorycznej odmowy, powołując się na poprzednią kompetencję Ministra;
– następnie przekazał tę samą sprawę KBWLLP jako organowi właściwemu;
– dodatkowo w uzasadnieniu odmowy powiązał celowość wznowienia badania KBWLLP z wcześniejszą oceną materiału przez Prokuraturę Krajową, mimo że art. 134 ust. 1e Prawa lotniczego ustanawia zasadę niezależności obu postępowań.
W mojej ocenie taka sekwencja działań uzasadnia kontrolę sądowo administracyjną pod kątem zgodności z art. 7 i art. 92 Konstytucji RP, art. 134 ust. 1e i art. 140 ustawy – Prawo lotnicze oraz § 28 rozporządzenia dotyczącego organizacji i działania KBWLLP.
Wnoszę zatem jak na wstępie.
[podpis]
Załączniki:
wniosek z dnia 9 grudnia 2025 r. – DOK243595978;
potwierdzenie jego wniesienia;
ponaglenie z dnia 9 lutego 2026 r. – DOK247406831;
pismo Sekretarza Stanu w MON Cezarego Tomczyka z dnia 17 lutego 2026 r.;
pismo MON z dnia 3 marca 2026 r. dotyczące przekazania sprawy do KBWLLP;
odpowiedź/odmowa KBWLLP;
pismo KBWLLP z dnia 22 maja 2026 r.;
późniejsza korespondencja MON i KBWLLP dotycząca właściwości organu;
rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 stycznia 2026 r., Dz.U. z 2026 r. poz. 117;
inne dokumenty powołane w skardze
Komentarze
Pokaż komentarze