Przepisuję Schlöndorffa z Gazety

Chyba dziś wieczorem obejrzę Strajk Volkera Schlöndorffa. Zwiastuny i recenzje wskazują, że będę miał moc uwag. Dobrze więc, że jest w Wyborczej świetny wywiad z reżyserem. Z pytaniami, które sam bym postawił. Szkoda, że zapomniałem już, kto ze Schlöndorffem rozmawiał, a w necie tekstu znaleźć już jakoś nie mogę.

Cytuję dwa krótkie fragmenty. Zagadnięty, iż pod adresem filmu w prasie był stały zestaw zarzutów [Anny] Walentynowicz - że w stoczni się nie piło, że syn nie był w milicji... -  Schlöndorff ciągnie: - ...jego ojciec nie pracował w Stoczni, mąż nie był trębaczem, dostał zawału na plaży, ale umarł już w szpitalu... To były miliony drobiazgowych uwag pokazujących, jak trudno jest zrozumieć laikowi zasady pisania scenariusza. Pani Walentynowicz mówiła np., że nigdy nie spotkała Willy'ego Brandta. Pokazałem, jak bohaterka widzi go w telewizji - po to, żeby uprzytomnić widzowi czas, w którym scena się dzieje. Pani Walentynowicz powiedziała jednak, że to też nieprawda, bo w telewizji też go nie oglądała.

I dużo dalej: Mój film to ballada, pomysł w stylu ludowej opowieści, jakby dawniej ktoś stał na jarmarku i opowiadał: "Słuchajcie, ludzie, była raz sobie biedna sierota, trafiła do stoczni, potem została bohaterką pracy..." itd. Taka opowieść w epizodach, przypowiastka moralna, trochę jak z bajek La Fontaine'a.

Oglądając film mam więc się nie denerwować i udawać, że nie widzę podobieństw do PRL i gdańskiego Sierpnia. Powtarzać muszę słowa-klucze: artysta, licentia poetica, środek wyrazu. I tak dobrze, że wszystko kończy się powstaniem Solidarności, a nie np. masakrą strajkujących, która byłaby bardziej w stylu zakończeń innych filmów Schlöndorffa, którego dość cenię. Skoro zresztą są gry komputerowe, w których Niemcy mogą wygrać bitwę pod Kurskiem i całą wojnę z Sowietami - Strajk to zapewne realistyczna pestka.