W dniu dzisiejszym Dmitrij Medwiedjew obejmuje oficjalnie urząd prezydenta Rosji. Wielu polityków, dziennikarzy i zwykłych ludzi jak ja zadaje sobie to samo pytanie. Czy Rosja to wystarczająco duży kraj dla dwóch carów? Czy możliwe jest scenario w którym prezydent Medwiedjew i premier Putin trzymając stery władzy w rękach, kooperują nie wchodząc sobie wzajemnie na odciski. Komentatorzy i znawcy meandrów rosyjskiej władzy dochodzą tu do często sprzecznych ze sobą wniosków.
Profesor Dmitrij Furman, członek Akademii Nauk w Moskwie widzi Rosję „na rozdrożu“. Decyzję Putina aby zakończyc po dwóch kadencjach prezydenturę (wbrew woli wiekszości społeczeństwa i aparatu biurokratycznego) określa jako „zerwanie z pewną zafiksowaną na autokrację kulturą polityczną“. Po raz pierwszy w historii Rosji władza zdaje się być czasowo (nie biologicznie) ograniczoną. Furman, bynajmniej nie apologeta Putina („imitowana demokracja“) widzi tu pozytywną szansę na wzmocnienie kultury politycznej w Rosji i na podział władzy, właściwy państwom demokratycznym.
Andrej Ryabow (konsulent w Carnegi-Foundation w Moskwie) twierdzi że nie. W historii Rosji nie ma przykładów na podwójną i symbiotyczną władzę. Władza w Rosji wywodzi się z bizantyjskich tradycji skupiającej wszystko w jednym ręku.
Niewielką szansę na sukces Medwiedjewa, widzą Ryabow i Furman, w konsekwencji w forsowaniu państwa prawa, w walce z ogromnym i skorumpowanym aparatem urzędniczym. Przynajmniej jeżeli wierzyć zapowiedziom. Do tej walki potrzebuje wsparcia wolnych mediów, niezależnego sądownictwa i poparcia ze strony prywatnych przedsiebiorców. Przeciwko sobie ma nie tylko centralny aparat urzędniczy ale także większość pracowników i oficerów aparatu bezpieczeństwa, licznych spdkobierców KGB czyli tzw. „silowników“.
Ryabow zalicza do sojuszników wszystkie siły w Rosji, które z tych czy innych powodów liczą na zmiany i demokratyzację życia. Między innymi regionalną i federacyjną kadrę urzędniczą, młodszych przedstawicieli „silowników“ liczących na awans i karierę, prywatnych przedsiebiorców życzących sobie normalizacji stosunków z Zachodem i mediów śniących o większej swobodzie. But not least dawny obóz Jelcyna wspominający dawne przywileje. Jak na razie panuje cisza i wszyscy czekają na rozwój wypadków. (Osteuropa II/08, D. Furman, Russland am Scheideweg)
Amerykanin Thomas Graham (odpowiedzialny za sprawy rosyjskie w Narodowej Radzie Bezpieczenstwa USA (United States National Security Council) w latach 2002-2007) przedstawia 5 możliwych scenariuszy:
1. Medwiedjew rezygnuje po jakimś czasie z prezydentury i zwolnia miejsce dla Putina.
2. Centrum rzeczywistej władzy wędruje z kremlowskiej siedziby prezydenta do moskiewskiego „Białego Domu“ czyli siedziby premiera.
3. Medwiedjew zasmakowuje we władzy, znajduje wystarczająco silnych sojuszników i odstawia Putina na boczny tor polityczny, czyli przejmuje jego dotychczasową rolę z całą konsekwencją.
4. Medwiedjew umacnia swoją pozycję jako prezydent a Putin zrezygnuje ze stanowiska premiera i znika ze sceny politycznej, lub ustawia się w cieniu za Medwiedjewem.
5. Duumvirat z demokratycznym podziałem władzy na premiera i prezydenta (zdaniem Grahama najmniej prawdopodobne scenario).
Co do jednego wszyscy są zgodni. Jeżeli Medwiedjew od pierwszego dnia będzie powtarzał, że jego jedynym zadaniem i celem jest kontynuacja polityki Putina, realna władza przejdzie bardzo szybko w ręce tego ostatniego. Zaś urzędnikom ubędzie problem z wyborem portretu w gabinetach. W jeszcze jednej sprawie wszyscy są zgodni. Jak będzie, dowiemy się najpóźniej do końca roku.
Na zakończenie chciałbym polecić blog i świetnie napisaną ale kontrowersyją książkę Edwarda Lucasa pt. „The new Cold War“. Korespondent londyńskiego „The Economist“ w Moskwie (1988 do 2002) z jednej strony niezwykle ostro krytykuje politykę Putina i jego głównego stratega w osobie Władysława Surowa „po prostu nienormalny kraj“ z drugiej równie ostro piętnuje starą piętnastkę UE i NATO za ich ugodową polityke w stosunku do Rosji. Edward Lucas, „The new Cold War: How the Kremlin Menaces Both Russia and the West“ lub w niemieckim wydaniu „Der Kalte Krieg des Kreml. Wie das Putin-System Russland und den Westen bedroht“.
http://www.edwardlucas.blogspot.com/
Mam nadzieje ze jest polskie wydanie. Polecam także niemieckojęzyczny fachowy miesięcznik polityczny zajmijący się sprawami Europy Wschodniej i Rosji.
http://osteuropa.dgo-online.org/
Serdecznie pozdrawiam
Komentarze
Pokaż komentarze (10)